Μικρές ξύλινες ράβδοι, κρυφοί μηχανισμοί, φως και σκιές συνθέτουν ένα σκηνικό που μεταβάλλεται συνεχώς, καθώς το κινητικό κόσμημα αλλάζει μορφή μπροστά στον περαστικό. Οι εικόνες μετακινούνται, φωτίζονται στιγμιαία και χάνονται, τραβώντας το βλέμμα χωρίς να απαιτείται καμία εξήγηση.
Πρόκειται για τη νέα θεματική που παρουσιάζεται στις Βιτρίνες Τέχνης του ΟΤΕ, στην οδό Καρόλου Ντηλ στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, με επίκεντρο το κινητικό κόσμημα και μια διαφορετική προσέγγιση στην παρουσίασή του. Ο Ανδρόνικος Σαγιάννος αξιοποιεί τον ίδιο τον χαρακτήρα του χώρου, τη βιτρίνα που βρίσκεται πάνω στον δρόμο, για να δημιουργήσει έναν μικρόκοσμο όπου τα αντικείμενα αποκτούν κίνηση και η εικόνα τους μεταβάλλεται μπροστά στα μάτια του θεατή.
Η αφετηρία για τον ίδιο προέκυψε από τη διάθεσή του να βρει έναν διαδραστικό χώρο μέσα στην πόλη και η πρόκληση ήταν να καταφέρει να παρουσιάσει ένα μικρό αντικείμενο σε έναν περαστικό. «Στις Βιτρίνες Τέχνης βρήκα το πολύ ιδιαίτερο στοιχείο ότι βρίσκονται πάνω στον δρόμο. Για μένα ο δρόμος είναι κίνηση, είναι διάδραση κι αυτό έγινε η αφορμή για να αναρωτηθώ πώς μπορείς να δείξεις ένα μικρό αντικείμενο στο φευγαλέο πέρασμα που έχει ο καθένας μας στον δρόμο», λέει ο δημιουργός μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, υπογραμμίζοντας ότι περπατάμε με τις σκέψεις μας και δεν κοιτάζουμε προσεκτικά, διότι δεν έχουμε βρεθεί εκεί επί τούτου, όπως αν πηγαίναμε σε ένα μουσείο ή μια γκαλερί.
Για να παρουσιάσει αυτόν τον μικρόκοσμο των κοσμημάτων, που βασίζονται στη θεματική της κινητικότητας, υιοθέτησε την κίνηση, το φως και τις σκιές, επιτρέποντάς τους να αφηγηθούν τις δικές τους ιστορίες. «Δεν πρόκειται μόνο για αντικείμενα που φοριούνται, αλλά για κατασκευές οι οποίες μεταμορφώνονται με την κίνηση του σώματος ή μέσω μηχανισμών. Ένα κολιέ, για παράδειγμα, μπορεί να αλλάζει μορφή ανάλογα με την περιστροφή που θα κάνει εκείνος που το φορά, ενώ άλλες κατασκευές ακολουθούν την κίνηση του σώματος και έρχονται σε επαφή μαζί του», σημειώνει.
Το «ξυλόμορφο» και τα κινητικά κοσμήματα
Στις βιτρίνες η ιδιότητα αυτή μεταφέρεται σε μια σκηνογραφική κατασκευή, το «ξυλόμορφο», όπως την αποκαλεί ο δημιουργός. Στο εσωτερικό των ξύλινων στοιχείων κρύβονται μοτέρ και μηχανισμοί που ενεργοποιούν τις κινήσεις, ενώ ο φωτισμός επιλέγει κάθε φορά διαφορετικά σημεία του έργου. Οι σκιές που δημιουργούνται αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της σύνθεσης. «Αυτή η κατασκευή έχει γίνει εξ ολοκλήρου από τον πολύ έμπειρο σκηνογράφο Γκάυ Στεφάνου κι εμένα. Δεν παρενέβη κανενός άλλου το χέρι, φτιάξαμε μαζί και τους μηχανισμούς», αναφέρει ο κ. Σαγιάννος, σημειώνοντας ότι χρειάστηκε να δουλέψουν επί τέσσερις μήνες προκειμένου να προκύψει το αποτέλεσμα που ήθελαν.
Τα κοσμήματα που παρουσιάζονται έχουν δημιουργηθεί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και συνδέονται με τη μακρόχρονη έρευνα του Σαγιάννου πάνω στην κινητικότητα. Ανάμεσά τους υπάρχουν ένα σπιτάκι αποτελούμενο από περίπου 2.500 κομμάτια, ένα φορέσιμο κολιέ, αλλά και οι «χορευτές», κοσμήματα που έχουν σχεδιαστεί ώστε να ακολουθούν την κίνηση του ανθρώπινου σώματος. Παράλληλα, αξιοποιούνται υλικά όπως ο μαγνητίτης και το νεοδύμιο, των οποίων η συμπεριφορά μεταβάλλεται μέσα από την επίδραση μαγνητικών πεδίων. «Στις βιτρίνες, ένας μαγνήτης κινείται πίσω από την κατασκευή και προκαλεί συνεχείς αλλαγές στα σχήματα, δημιουργώντας μια εικόνα που δεν παραμένει ποτέ ακριβώς ίδια», αποκαλύπτει ο δημιουργός.
Η συγκεκριμένη παρουσίαση συγκεντρώνει έργα από διαφορετικά στάδια αυτής της έρευνας, αποτυπώνοντας παράλληλα την εξέλιξη της σκέψης του δημιουργού μέσα στον χρόνο. «Κάθε έργο είναι ένα στιγμιότυπο από μια σκέψη. Έχει καταγράψει τη δυνατότητα που έβλεπε τότε το μυαλό μου και τι με απασχολούσε, ενώ στη συνέχεια αυτή η αρχική μελέτη επηρέασε άλλα έργα που γεννήθηκαν από αυτήν», λέει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, αποτελεί την πρώτη έκθεση του Ανδρόνικου Σαγιάννου στην Ελλάδα, μετά από χρόνια δουλειάς με το εξωτερικό και παρουσίασης της εργασίας του στον χώρο του στην Ακρόπολη. Για τον ίδιο, η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε συνειδητή επιλογή, με δεδομένη και την παλαιότερη σχέση του με τη Βόρεια Ελλάδα μέσα από την εκπαιδευτική του δραστηριότητα.
Την καλλιτεχνική επιμέλεια των Βιτρινών Τέχνης του ΟΤΕ έχει ο εικαστικός Γιάννης Αργυριάδης, ο οποίος συστήνει να δει κανείς τις βιτρίνες σε διαφορετικές ώρες, καθώς το φυσικό φως της ημέρας και ο βραδινός φωτισμός αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται τα έργα και, κυρίως, τις σκιές που δημιουργούνται γύρω τους.
