Μια καινοτόμα πρωτοβουλία της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, που σκοπό έχει τη διάσωση, την τεκμηρίωση και την ενιαία ψηφιακή προβολή του πολιτιστικού αποθέματος του Εβραϊκού Ελληνισμού, παρουσιάστηκε σε σημερινή ημερίδα. Πρόκειται για το ψηφιακό αποθετήριο ιστορικής μνήμης και πολιτισμού των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων Ελλάδος «ΙΩΣΗΠΟΣ», ένα έργο που αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης ψηφιακής κιβωτού γνώσης και πολιτισμού. Το αποθετήριο θα περιλαμβάνει σε ηλεκτρονική μορφή το σύνολο των εκφάνσεων του πολιτιστικού αποθέματος των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδας.
Το έργο είναι συγχρηματοδοτούμενο από την ΕΕ και ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ψηφιακός Μετασχηματισμός 2021-2027.
Απώτερος στόχος του εγχειρήματος είναι η κιβωτός αυτή να καταστεί ψηφιακά διαθέσιμη στο σύνολο της παγκόσμιας κοινότητας μέσω του διαδικτύου, προσφέροντας τη δυνατότητα περιήγησης στα ιστορικά αρχεία των εβραϊκών Κοινοτήτων Ελλάδος. Η προσέγγιση αυτή θα σέβεται απόλυτα την ιστορική μνήμη.
Το έργο αναμένεται να παρουσιαστεί στην εκπαιδευτική κοινότητα και το ευρύ κοινό, μέσα από μία μεγάλη διαδραστική ψηφιακή έκθεση, τον προσεχή Μάρτιο και εν συνεχεία να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό.
Τους παρευρισκόμενους καλωσόρισε ο γενικός διευθυντής της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, σημειώνοντας τη σημασία του έργου για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαυίδ Σαλτιέλ, ανέφερε ότι μέσω του προγράμματος ψηφιοποιούνται αρχεία όχι μόνο της Θεσσαλονίκης, αλλά και του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου και άλλων κοινοτήτων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία του έργου για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, υπενθυμίζοντας ότι κατά τη ναζιστική Κατοχή επιχειρήθηκε η ολοκληρωτική εξαφάνιση της εβραϊκής παρουσίας. Ο κ. Σαλτιέλ είπε ότι μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί περίπου 2,5 εκατομμύρια σελίδες και το έργο θα συνεχιστεί, καθώς «συνεχώς ανακαλύπτουμε αρχεία διάσπαρτα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, τα οποία πρέπει να διασωθούν».
Στη σημασία του ψηφιακού αποθετηρίου «ΙΩΣΗΠΟΣ» αναφέρθηκε και ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για «ένα έργο υψηλής επιστημονικής, πολιτιστικής και ιστορικής αξίας» που υπηρετεί τη συλλογική μνήμη. Ο κ. Παπαϊωάννου δήλωσε ότι η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί απλώς αναφορά στο παρελθόν, αλλά είναι θεμέλιο της δημοκρατίας και της παιδείας.
Αναφερόμενος στο Ολοκαύτωμα, τόνισε πως η ανάδειξη και τεκμηρίωση της ιστορίας των εβραϊκών κοινοτήτων συνιστά πράξη τιμής προς τα θύματα. Το ψηφιακό αποθετήριο «ΙΩΣΗΠΟΣ» αξιοποιεί τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας για να καταστήσει τη γνώση δημόσιο αγαθό.
Ο κ. Παπαϊωάννου ανέδειξε και τον ρόλο του έργου στην ανώτατη εκπαίδευση, υπογραμμίζοντας πως μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο έρευνας για την ακαδημαϊκή κοινότητα.
Απευθυνόμενος στους προσκεκλημένους, ο καθηγητής Νίκος Καραπιδάκης αναφέρθηκε στα αποτελέσματα του έργου και την προστιθέμενη αξία που προσφέρει. Τόνισε τη σπουδαιότητα της συστηματικής τεκμηρίωσης των ψηφιοποιημένων αρχείων.
Ο Γιώργος Πατσέας, τεχνικός υπεύθυνος του έργου, παρουσίασε την πρόοδο και τις ευκολίες που παρέχει στους ερευνητές μέσω του ψηφιακού αποθετηρίου.
Συνολικά, η εκδήλωση υπογράμμισε τη σημασία της διαφύλαξης και ανάδειξης της μνήμης των εβραϊκών κοινοτήτων, τονίζοντας ότι η ιστορία τους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
