Η Μάρτα Ολιβέιρα, νεαρή επιστήμονας από την Πορτογαλία, επισκέπτεται ξανά και ξανά την περιοχή του Ολύμπου στην Ελλάδα, την οποία περιγράφει ως «μαγική σε ομορφιά». Η ίδια, όμως, δεν ξεχωρίζει μόνο για τη σχέση της με τη χώρα, αλλά και για τη δουλειά της σε μια από τις πιο φιλόδοξες προσπάθειες της ευρωπαϊκής διαστημικής τεχνολογίας.
Τον περασμένο Μάιο, η Μάρτα Ολιβέιρα (Marta Oliveira) έλαβε το βραβείο EIC Rising Innovators, διάκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για υποσχόμενες νέες γυναίκες καινοτόμους κάτω των 35 ετών, η οποία απονέμεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (EIC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας.
Σε μια περίοδο που η διαστημική οικονομία και τεχνολογία αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό, η Ολιβέιρα, συνιδρύτρια και επιχειρησιακή διευθύντρια (COO) της νεοφυούς εταιρείας ATMOS Space Cargo, ηγείται μιας τεχνολογικής προσπάθειας που υπόσχεται να μειώσει στο μισό το κόστος επιστροφής υλικών από το Διάστημα. Όπως τονίζει, το «Άγιο Δισκοπότηρο» της διαστημικής βιομηχανίας δεν είναι πλέον μόνο η εκτόξευση του πυραύλου, αλλά η ασφαλής και κυρίως οικονομική επιστροφή του στη Γη.
Με ήδη σημαντική πορεία πριν συμπληρώσει τα 35 της χρόνια, η Πορτογαλίδα επιστήμονας αεροδιαστημικής μηχανικής εξηγεί πώς η καινοτομία που αναπτύσσει η ομάδα Ευρωπαίων επιστημόνων ανοίγει νέες προοπτικές για την τροχιακή έρευνα. «Αυτή τη στιγμή, στην αγορά επιστροφής διαστημικών σκαφών, το κόστος αγγίζει τα 100.000 δολάρια ανά κιλό. Εμείς μειώνουμε αυτή την τιμή στο μισό, στοχεύοντας στα 45.000 με 55.000 δολάρια ανά κιλό», σημειώνει η κ. Ολιβέιρα.
«Η τιμή εξαρτάται άμεσα από τη συνολική μάζα του συστήματος. Η δραστική μείωση του βάρους της κάψουλας μας επιτρέπει να μεταφέρουμε μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο για τους πελάτες μας», προσθέτει.
Η τεχνολογική βάση της ATMOS Space Cargo στηρίζεται στην οικογένεια επαναχρησιμοποιούμενων διαστημικών σκαφών “PHOENIX”. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές, βαριές θερμικές ασπίδες ή τα συστήματα που χρειάζονται ογκώδεις δεξαμενές αερίων, τα “Phoenix” χρησιμοποιούν Διογκώσιμους Ατμοσφαιρικούς Επιβραδυντές (IADs), με παγκόσμια πατενταρισμένη καινοτομία το Σύστημα Διόγκωσης με Αναρρόφηση Αέρα (Air-Breathing Inflation System).
Κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, η κάψουλα διογκώνεται αρχικά εν μέρει με άζωτο. Στη συνέχεια, αξιοποιεί τον ίδιο τον αέρα του οριακού στρώματος της ατμόσφαιρας για να αναπτύξει ένα ευρύ αεροδυναμικό κέλυφος διαμέτρου έξι μέτρων, το οποίο λειτουργεί ως γιγαντιαίο αεροδυναμικό φρένο. Η χρήση του περιβάλλοντος αέρα καταργεί την ανάγκη μεταφοράς επιπλέον βάρους, διατηρώντας το σκάφος ιδιαίτερα ελαφρύ.
Μετά την επιτυχημένη πρώτη δοκιμαστική πτήση του πρώτου «Phoenix» με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, η εταιρεία ετοιμάζει τα επόμενα βήματα: το PHOENIX 2, που έχει σχεδιαστεί για εμπορικές αποστολές με μεταφορά φορτίου 100 κιλών και διάρκεια παραμονής σε τροχιά από 3 ώρες έως 12 μήνες, και το επόμενης γενιάς PHOENIX 3.
Όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει χώρος για μικρότερες χώρες στην παγκόσμια διαστημική κούρσα, η επιστήμονας από την Πορτογαλία ανέφερε ως παραδείγματα την πατρίδα της και την πρόοδο της Ελλάδας. «Προέρχομαι από την Πορτογαλία, η οποία επίσης δεν ανήκει παραδοσιακά στις διαστημικές υπερδυνάμεις. Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια», υπογραμμίζει.
Η κα Ολιβέιρα συμβουλεύει τους νέους Έλληνες επιστήμονες που θέλουν να ακολουθήσουν καριέρα στο Διάστημα να χαράξουν τη δική τους πορεία. «Στην αρχή είναι σημαντικό να αποκτήσει κανείς εμπειρία σε χώρες με μεγάλη βιομηχανική κληρονομιά, όπως π.χ. η Γερμανία, η Γαλλία ή οι ΗΠΑ, αλλά και μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα. Η τεχνογνωσία αυτή επιστρέφει στη συνέχεια ως προστιθέμενη αξία για τις πατρίδες μας. Το Διάστημα είναι ανοιχτό σε όσους έχουν το πάθος να καινοτομήσουν», τονίζει.
