Στην καρδιά της Πανεπιστημιούπολης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) δημιουργείται ένα νέο τοπόσημο μνήμης αφιερωμένο στους πρόσφυγες του 1922. Τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου θα γίνουν την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, στις 6 το απόγευμα, στον χώρο κοντά στο Αστεροσκοπείο, ενώ θα ακολουθήσει εκδήλωση μνήμης και ανοιχτή συναυλία στην Αίθουσα Τελετών.
Με τίτλο «Τιμούμε τις ρίζες μας, Στηρίζουμε το μέλλον», η εκδήλωση παραπέμπει συμβολικά στη μνήμη των προσφύγων του 1922 και στη διαδρομή τους από τον ξεριζωμό και την απώλεια μέχρι την εγκατάσταση, την ενσωμάτωση και τη δημιουργία μιας νέας ζωής. Στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου, μετά τον χαιρετισμό του Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητή Κυριάκου Αναστασιάδη, ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θάνος Βερέμης θα μιλήσει με θέμα «Η ενσωμάτωση και η προσφορά των προσφύγων του 1922», φωτίζοντας τη συμβολή τους στη διαμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας και στην πορεία της χώρας κατά τον 20ό αιώνα.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΑΠΘ, το νέο Μνημείο του Αριστοτελείου είναι ένας κυκλικός μνημειακός κήπος, σχεδιασμένος ώστε ο επισκέπτης να μη μένει απλός θεατής, αλλά να μπορεί να μπαίνει στον χώρο, να κάθεται, να στέκεται και να κινείται μέσα στο ίδιο το έργο. Στο κέντρο βρίσκεται μια ελιά, σύμβολο της μνήμης, της μακροβιότητας και της αναγέννησης, ενώ οι βαθιές ρίζες της παραπέμπουν στους δεσμούς με τις πατρίδες που χάθηκαν. Γύρω από την ελιά αναπτύσσονται δώδεκα ίσοι λίθινοι τομείς, που παραπέμπουν στον αέναο κύκλο του χρόνου και στις αλησμόνητες πατρίδες: Αδριανούπολη, Ανατολική Θράκη, Ανατολική Ρωμυλία, Βάρνα, Ιωνία, Καππαδοκία, Κωνσταντινούπολη, Μικρά Ασία, Πόντος, Σμύρνη και Τραπεζούντα.
Στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του κεντρικού πυρήνα ενσωματώνεται το δεκαεξάκτινο Αστέρι της Μακεδονίας, ενώ ο μνημειακός κήπος συμπληρώνεται από αρωματικά φυτά, όπως λεβάντα, δενδρολίβανο, σαντολίνα, θυμάρι, μυρτιά, φασκόμηλο και ρίγανη. Η επιλογή της φύτευσης παραπέμπει στα τοπία των αλησμόνητων πατρίδων και διευρύνει τη βιωματική εμπειρία του επισκέπτη, ενεργοποιώντας όχι μόνο την όραση αλλά και την όσφρηση και την αφή.
Η ιστορία θα αναδειχθεί και μέσα από τη μουσική, καθώς μετά το τέλος της εκδήλωσης θα ακολουθήσει ανοιχτή συναυλία με το μουσικό σχήμα «Ψυχή και Σώμα» και τους αδελφούς Κωνσταντίνο και Ματθαίο Τσαχουρίδη, με τίτλο «Η καθ’ ημάς Ανατολή». Οι δύο καλλιτέχνες, πρόσφυγες τέταρτης γενιάς και διδάκτορες του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, παρουσιάζουν μια επετειακή μουσική παράσταση με μουσικές από τις πατρίδες της Ανατολής, ανασύροντας ήχους και μνήμες που πέρασαν από γενιά σε γενιά. Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.
