Στις δύο νέες πολιτικές της ΕΕ για τα λιμάνια και τη ναυτιλία αναφέρθηκε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, μιλώντας στο Διεθνές Συνέδριο Θαλάσσιων Μεταφορών που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας.
Ο Επίτροπος υπογράμμισε τη σημασία των λιμανιών και της ναυτιλίας για την Ελλάδα, λέγοντας πως «η θάλασσα δεν είναι πια μόνο χώρος εμπορίου», αλλά πεδίο οικονομικής ισχύος, ενεργειακής ασφάλειας, τεχνολογικού ανταγωνισμού και γεωπολιτικής. Πρόσθεσε ότι η χώρα μας βρίσκεται στις ισχυρότερες θέσεις της παγκόσμιας ναυτιλιακής οικονομίας, ενώ ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας χωρητικότητας. «Καμία σοβαρή ευρωπαϊκή πολιτική για τη θάλασσα δεν μπορεί να σχεδιαστεί χωρίς την Ελλάδα στο τραπέζι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην κρίση στα Στενά του Ορμούζ, ο κ. Τζιτζικώστας σημείωσε ότι η Ευρώπη δεν πιάστηκε απροετοίμαστη. Όπως είπε, μέσω του συντονισμού της Κομισιόν, των Κρατών Μελών και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας ενεργοποιήθηκαν μηχανισμοί για την ασφάλεια εφοδιασμού, αξιοποιήθηκαν εναλλακτικές προμήθειες και παρακολουθούνται στενά τα ευρωπαϊκά αποθέματα. Τόνισε ότι σήμερα δεν υπάρχει άμεσο πρόβλημα επάρκειας πετρελαίου ή καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως η κατάσταση παραμένει ευμετάβλητη. «Η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών είναι πλέον ασφάλεια της οικονομίας μας. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αφήνει την ευημερία της να εξαρτάται από ένα μόνο ευάλωτο σημείο. Γι’ αυτό τον περασμένο Μάρτιο παρουσιάσαμε δύο στρατηγικές που ο κλάδος περίμενε για χρόνια. Την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Λιμάνια και τη Βιομηχανική Στρατηγική για τη Ναυτιλία. Δύο στρατηγικές, μία λογική: Ανταγωνιστικότητα – Ασφάλεια – Βιωσιμότητα – Ευρωπαϊκή Ισχύς», ανέφερε.
Για τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για τα λιμάνια, ο κ. Τζιτζικώστας ανέφερε ότι «τα λιμάνια του μέλλοντος πρέπει να είναι πιο έξυπνα, πιο ασφαλή και πιο συνδεδεμένα». Είπε ακόμη ότι πρέπει να λειτουργούν ως ενεργειακοί και ψηφιακοί κόμβοι, κόμβοι logistics, αλλά και κρίσιμες υποδομές ασφάλειας. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, ενισχύονται η κυβερνοασφάλεια, η προστασία κρίσιμων υποδομών και ο έλεγχος στρατηγικών επενδύσεων, ενώ δημιουργείται κοινό πλαίσιο για την αξιολόγηση επενδύσεων τρίτων χωρών σε κρίσιμες λιμενικές υποδομές. Παράλληλα, έχουν κινητοποιηθεί 200 εκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση της ασφάλειας των λιμένων και δημιουργείται το ευρωπαϊκό φόρουμ κυβερνοασφάλειας. Επεσήμανε επίσης ότι δίνεται ειδική τεχνική υποστήριξη στα μικρά και μεσαία λιμάνια, ώστε να μετατρέπουν τις ανάγκες τους σε ώριμα έργα και να έχουν πραγματική πρόσβαση στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. «Γιατί δεν αρκεί να υπάρχουν πόροι. Πρέπει να υπάρχει και η δυνατότητα να τους αξιοποιήσουμε», είπε.
Όσον αφορά τη νέα βιομηχανική πολιτική για τη ναυτιλία, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού τόνισε πως στόχος είναι «να ενισχύσουμε ξανά την ικανότητα της Ευρώπης να ναυπηγεί, να εξοπλίζει και να επισκευάζει τα πλοία της». Εξήγησε ότι η ευρωπαϊκή ναυτιλία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τρίτο της παγκόσμιας χωρητικότητας, αλλά μεγάλο μέρος των πλοίων της κατασκευάζεται εκτός Ευρώπης, κάτι που χαρακτήρισε στρατηγική εξάρτηση. «Και σε έναν κόσμο όπου η οικονομία και η ασφάλεια συνδέονται όλο και περισσότερο, η εξάρτηση αυτή δεν είναι απλώς βιομηχανικό ζήτημα. Είναι πολιτικό ζήτημα. Και θέλουμε να το αλλάξουμε», σημείωσε, αναφερόμενος σε επενδύσεις στην καινοτομία, χρηματοδότηση, νέες δεξιότητες, τη Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Ναυτιλιακή Αλυσίδα Αξίας, τα «Ναυπηγεία του Μέλλοντος» και τη στήριξη σε πλοία και ferries διπλής χρήσης, πολιτικής και στρατιωτικής. Πρόσθεσε ότι η ψηφιακή μετάβαση και η μετάβαση στη βιωσιμότητα πρέπει να γίνουν ευρωπαϊκή βιομηχανική ευκαιρία και ότι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, ενώ αυξάνεται η εξάρτηση από τρίτες χώρες για κρίσιμες ναυπηγικές δυνατότητες.
Ειδική αναφορά έκανε ο Επίτροπος στην επόμενη μεγάλη αλλαγή για την ασφάλεια λιμένων και ναυτιλίας μέσω της στρατιωτικής κινητικότητας, λέγοντας πως «δεν είναι αφηρημένο σχέδιο». Όπως ανέφερε, έχουν ήδη εντοπιστεί περίπου 500 συγκεκριμένα σημεία στους βασικούς ευρωπαϊκούς διαδρόμους όπου υπάρχουν πραγματικά εμπόδια. Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν πρότεινε για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο τον δεκαπλασιασμό των πόρων για τη στρατιωτική κινητικότητα, από τα 1,7 δισ. ευρώ στα 17 δισ. ευρώ. Παράλληλα, δημιουργείται η λεγόμενη «Στρατιωτική Σένγκεν», ώστε στρατιωτικό προσωπικό και εξοπλισμός να μπορούν, όταν απαιτείται, να μετακινούνται σε ημέρες και όχι σε εβδομάδες ή μήνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περισσότερες από αυτές τις υποδομές είναι διπλής χρήσης, καθώς ένα βαθύτερο λιμάνι εξυπηρετεί την άμυνα αλλά και το εμπόριο, ενώ μια ισχυρότερη γέφυρα εξυπηρετεί στρατιωτικά οχήματα αλλά και την καθημερινή οικονομία. «Η επένδυση στην ασφάλεια γίνεται ταυτόχρονα επένδυση στην ανταγωνιστικότητα, και στην καλύτερη καθημερινότητα για όλους τους πολίτες», ανέφερε.
Ο κ. Τζιτζικώστας είπε ακόμη πως μέσα στο φθινόπωρο θα παρουσιάσει και την πρώτη κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό, επισημαίνοντας ότι «η θαλάσσια διάσταση είναι πάρα πολύ κρίσιμη», καθώς κάθε νησιωτικός και παράκτιος προορισμός εξαρτάται από τη συνδεσιμότητα.
*φωτογραφία αρχείου
