Η νέα ενεργειακή αβεβαιότητα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον προβληματισμό για την πορεία των τιμών, τον πληθωρισμό και τις επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία.
Η κυβέρνηση εμφανίζεται προς το παρόν επιφυλακτική ως προς την άμεση λήψη νέων οριζόντιων μέτρων, ωστόσο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και δηλώνει έτοιμη να παρέμβει εφόσον η κατάσταση επιδεινωθεί.
Το μήνυμα αυτό μετέφερε από το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκή Ένωση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια διεθνή ενεργειακή κρίση που δοκιμάζει τα αντανακλαστικά των κρατών-μελών. Όπως τόνισε, οι εξελίξεις στην ενέργεια επηρεάζουν άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη λήψη στοχευμένων μέτρων αλλά και μεγαλύτερη ευελιξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Χαμηλή η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας
Ο ίδιος επισήμανε ότι η Ελλάδα εμφανίζει προς το παρόν σχετικά καλύτερη εικόνα στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πρώτου δεκαημέρου του Μαρτίου, η χώρα κατέγραψε την έκτη χαμηλότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στο διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα, στη σημαντική συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη συμβολή των υδροηλεκτρικών μονάδων στο εγχώριο σύστημα παραγωγής.
Παρά τα θετικά αυτά δεδομένα, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ανισότητες στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, πρόκειται για έναν «ελέφαντα στο δωμάτιο», υπογραμμίζοντας την ανάγκη να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.
Ανοιχτό ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβάσεων εφόσον οι πιέσεις στην αγορά ενταθούν. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σημείωσε ότι υπάρχει διαθέσιμο «οπλοστάσιο» μέτρων, ωστόσο προς το παρόν δεν θεωρείται αναγκαία η ενεργοποίησή του. Όπως εξήγησε, η εξέλιξη της κρίσης δεν μπορεί ακόμη να προβλεφθεί με ακρίβεια ως προς τη διάρκεια και την έντασή της. Παράλληλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει σε προηγούμενες κρίσεις ότι δεν αφήνει αβοήθητη την κοινωνία και ότι δεν είναι δίκαιο οι πολίτες να επιβαρύνονται για φαινόμενα που προκύπτουν από εξωγενείς παράγοντες. Στο πλαίσιο αυτό, απάντησε και στις προτάσεις της αντιπολίτευσης, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε συζήτηση πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένη κοστολόγηση των μέτρων.
Τι γίνεται με τα καύσιμα
Στο πεδίο των καυσίμων, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει στην επιβολή πλαφόν στις τιμές, με ειδική πρόβλεψη για τις νησιωτικές περιοχές, όπου το κόστος μεταφοράς είναι αυξημένο. Σύμφωνα με τον κ. Μαρινάκη, τα όρια τιμών καθορίστηκαν έπειτα από μελέτη της αρμόδιας ανεξάρτητης αρχής και με βάση τα δεδομένα της αγοράς των τελευταίων μηνών. Οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης επεκτείνονται και στον πρωτογενή τομέα. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας επιβεβαίωσε ότι η άνοδος του κόστους ενέργειας έχει ήδη οδηγήσει σε αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων, δημιουργώντας πιέσεις στην αγροτική παραγωγή. Γι’ αυτόν το λόγο η κυβέρνηση εξετάζει δύο βασικές επιλογές παρέμβασης: την επιβολή πλαφόν στις τιμές ή την παροχή στοχευμένων ενισχύσεων προς τους παραγωγούς.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν σύντομα, ενδεχομένως ακόμη και μέσα στην εβδομάδα. Μέχρι τότε, η κυβέρνηση φαίνεται να ακολουθεί μια στρατηγική προσεκτικής στάθμισης των δεδομένων, επιδιώκοντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας της κοινωνίας και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
