Θεμιτή η μάχη των πλεονασμάτων, αλλά υπάρχουν και οι ανάγκες της κοινωνίας. Η επίτευξη υψηλών δημοσιονομικών πλεονασμάτων αποτελεί για την κυβέρνηση βασικό επιχείρημα επιτυχίας της οικονομικής της πολιτικής.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία στηρίζεται στην άποψη ότι τα αυξημένα έσοδα δεν προέρχονται κυρίως από την αύξηση των φορολογικών συντελεστών, αλλά από την ανάπτυξη, την αύξηση της απασχόλησης, τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Πράγματι, η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ η αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ συνδέεται, σύμφωνα με τα οικονομικά δεδομένα, τόσο με την ενίσχυση της κατανάλωσης όσο και με τα μέτρα περιορισμού της φοροδιαφυγής. Η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με το Taxis και η επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών έχουν περιορίσει σημαντικά το κενό ΦΠΑ, το οποίο από 29% το 2017 έχει υποχωρήσει σε μονοψήφιο ποσοστό, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις. Παράλληλα, σημαντική είναι και η συμβολή του τουρισμού, με τα έσοδα του πρώτου εξαμήνου να καταγράφουν ισχυρή άνοδο.
Τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και η κοινωνική τους αξία
Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη πλευρά της συζήτησης. Τα δημοσιονομικά πλεονάσματα αποκτούν πραγματική κοινωνική αξία μόνο όταν μεταφράζονται σε καλύτερο διαθέσιμο εισόδημα, ισχυρότερες δημόσιες υπηρεσίες και μεγαλύτερη αίσθηση οικονομικής ασφάλειας σε επίπεδο κοινωνίας. Η μείωση των φόρων εισοδήματος από την 1η Ιανουαρίου 2026 αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων, όμως για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας το βασικό πρόβλημα παραμένει το κόστος ζωής. Κοινώς η ακρίβεια…
Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό στοίχημα της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής. Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι αναγκαία, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της κοινωνικό στόχο. Το ζητούμενο είναι τα πλεονάσματα να προκύπτουν από μια οικονομία που μεγαλώνει και όχι από μια κοινωνία που επιβαρύνεται υπέρμετρα. Και ταυτόχρονα, η ανάπτυξη να επιστρέφει στους πολίτες με τρόπο ορατό και μετρήσιμο. Η μάχη, επομένως, δεν δίνεται μόνο για το ύψος των πλεονασμάτων. Είναι για το αν αυτά μπορούν να αποτελέσουν το δημοσιονομικό υπόβαθρο μιας οικονομίας που αναπτύσσεται, μειώνει σταδιακά τα φορολογικά βάρη και απαντά στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
