Πόσο λευκοί ήταν οι Αρχαίοι Έλληνες; Η συζήτηση για την Πηνελόπη και η ιστορία της λευκότητας

Πόσο λευκοί ήταν οι Αρχαίοι Έλληνες; Η συζήτηση για την Πηνελόπη και η ιστορία της λευκότητας

Η επιλογή μαύρης ηθοποιού για την Πηνελόπη στην Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν άναψε αντιδράσεις και επανέφερε στο προσκήνιο το ερώτημα αν οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν «λευκοί». Ο ισχυρισμός ότι μια τέτοια απεικόνιση συνιστά ιστορική παραμόρφωση απορρίπτεται εδώ ως προϊόν ρατσισμού και άγνοιας.

Στην αρχαία Ελλάδα δεν υπήρχε η έννοια της φυλετικής λευκότητας. Υπήρχαν μόνο κάποιες θετικές αναφορές στο ανοιχτόχρωμο πρόσωπο, κυρίως γιατί δήλωνε άνθρωπο, συνήθως γυναίκα, που δεν δούλευε χειρωνακτικά στην ύπαιθρο.

Δεν υπάρχει ένδειξη ότι οι Αρχαίοι Έλληνες αυτοπροσδιορίζονταν ως λευκοί ή ότι απεικόνιζαν τον εαυτό τους ως λευκό. Τα αρχαία αγάλματα και ανάγλυφα δεν έδειχναν τα σώματα σε κάποια λευκότητα, ενώ ήταν βαμμένα σε έντονα χρώματα. Η ταύτιση της κλασικής αρχαιοελληνικής αισθητικής με το λευκό του μαρμάρου θεωρείται παρερμηνεία, επειδή τα χρώματα ξεθώριασαν με τους αιώνες.

Η ίδια εικόνα δεν προκύπτει ούτε από τις σωζόμενες μινωικές τοιχογραφίες, που δεν αποτυπώνουν ακριβώς μια λευκή αισθητική στα ανθρώπινα σώματα. Παράλληλα, οι αρχαίοι Έλληνες δεν σκέφτονταν με φυλετικούς όρους, ούτε ως λευκοί από τη μια και μη λευκοί «βάρβαροι» από την άλλη. Γι’ αυτό και οι ιστορικά καταγεγραμμένες επιρροές από άλλους λαούς και πολιτισμούς, όπως ο αιγυπτιακός, ήταν υπαρκτές.

Τα ομηρικά έπη επίσης δεν ορίζουν την αντίθεση Ελλήνων και Τρώων με φυλετικά κριτήρια· αντίθετα, και οι δύο πλευρές μοιράζονται κοινές πολιτισμικές αναφορές. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ρώμη στον Αινεία ανάγει εκεί την καταγωγή της.

Πηγή περιεχομένου: in.gr

Loading

Play