Τσούνη, γύρνα. Ή, τέλος πάντων, πάρε ένα τηλέφωνο.
Διότι η ιστορία που περιγράφει η Wall Street Journal για τη δράση της Αμερικανίδας πρέσβεως στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, δεν είναι ακριβώς από εκείνες που προσπερνάς ως ακόμη ένα επεισόδιο της κοσμικής διπλωματίας.
Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, η κ. Γκίλφοϊλ, παράλληλα με την προώθηση του αμερικανικού LNG και του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, εμφανίζεται να υποστηρίζει με ιδιαίτερη θέρμη και την ελληνική Aktor, η οποία έχει εισέλθει στην αγορά του φυσικού αερίου μέσω κοινοπραξίας με τη ΔΕΠΑ. Στις συναντήσεις της εμφανίζεται επανειλημμένα και ο Χρήστος Μαραφάτσος, ιδιώτης και εγγεγραμμένος λομπίστας της Aktor στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τόσο συχνά, κατά το ίδιο ρεπορτάζ, ώστε ξένοι αξιωματούχοι να έχουν θεωρήσει ότι πρόκειται για μέλος του επίσημου επιτελείου της πρέσβεως.
Δεν χρειάζεται να υιοθετήσει κανείς κάποια θεωρία συνωμοσίας για να αντιληφθεί το θεσμικό ερώτημα. Οταν ένας ιδιώτης που εκπροσωπεί συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα αποκτά συστηματική παρουσία σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου δίπλα σε μια εν ενεργεία πρέσβειρα, το ζήτημα της διαφάνειας προκύπτει αυτομάτως. Ποιος εκπροσωπεί ποιον; Πού τελειώνει η επίσημη αμερικανική ενεργειακή διπλωματία και πού αρχίζει η προώθηση μιας συγκεκριμένης εταιρείας; Και, κυρίως, έχουν οι υπόλοιποι επιχειρηματικοί παίκτες την ίδια πρόσβαση;
Η Aktor και η πλευρά της κ. Γκίλφοϊλ έχουν απορρίψει την υπόνοια ανάρμοστης συμπεριφοράς, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στη Wall Street Journal ότι η πρέσβης κινήθηκε εντός των κατευθυντήριων γραμμών του State Department. Αυτό όμως δεν εξαφανίζει τα εύλογα ερωτήματα που γεννά η εικόνα.
Και ύστερα υπάρχει το δείπνο.
Η Wall Street Journal απέδωσε στην κ. Γκίλφοϊλ μία εξαιρετικά βαριά φράση, ειπωμένη, κατά το δημοσίευμα, σε συζήτηση με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και με αφορμή τις πολιτικές εξελίξεις στη Ρουμανία: ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να προκαλέσουν την πτώση οποιασδήποτε κυβέρνησης θελήσουν και ότι μπορούν να κάνουν το ίδιο και «εδώ». Η πλευρά της πρέσβεως έχει αμφισβητήσει αυτή την εκδοχή, ενώ από ελληνικής πλευράς έχει απορριφθεί ότι υπήρξε απειλή προς την κυβέρνηση.
Το θέμα, ωστόσο, δεν έμεινε σε ένα μόνο δημοσίευμα. Οι Financial Times, επικαλούμενοι δικές τους πηγές, ανέφεραν επίσης ότι η επίμαχη συζήτηση για τη Ρουμανία πράγματι έγινε.
Και εδώ πλέον η υπόθεση παύει να έχει χαρακτήρα διπλωματικού κουτσομπολιού.
Αν μια τέτοια φράση πράγματι ειπώθηκε από εν ενεργεία πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών προς υπουργό της ελληνικής κυβέρνησης, απαιτείται τουλάχιστον μια καθαρή εξήγηση για το περιεχόμενο και το πλαίσιο της συζήτησης. Οχι επειδή οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ πρέπει να μετατραπούν σε πεδίο εύκολης αντιπαράθεσης, αλλά για τον ακριβώς αντίθετο λόγο, επειδή είναι αρκετά σημαντικές ώστε να μη χωρούν ασάφειες αυτού του είδους.
Οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα αναδεικνύονται από τους Ελληνες ψηφοφόρους και λογοδοτούν σε αυτούς. Αυτή δεν είναι αντι-αμερικανική θέση ούτε κάποια ιδιότυπη εθνική ευαισθησία. Είναι η στοιχειώδης περιγραφή μιας δημοκρατικής τάξης πραγμάτων.
Μέχρι τότε, Τσούνη, γύρνα.
