Η αφασία μπορεί να επηρεάσει την ομιλία, τη γραφή και την κατανόηση της γλώσσας, προφορικής και γραπτής, χωρίς όμως να επηρεάζει τη νοημοσύνη, επισημαίνει ο κ. Κωνσταντίνος Βουμβουράκης, Διευθυντής-Υπεύθυνος Τμήματος Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας του Metropolitan Hospital και Καθηγητής Νευρολογίας Νευροανοσολογίας στο ΕΚΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το videoΣτην ίδια τοποθέτηση εξηγεί και τι είναι η αφασία, μια κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, να επιδεινώνεται σταδιακά ή να είναι παροδική.
Που οφείλεται η αφασία;
Η αφασία δεν είναι πάθηση, αλλά σύμπτωμα, και συνήθως σχετίζεται με εγκεφαλικό επεισόδιο, τραυματισμό στο κεφάλι, νευροεκφυλιστικές παθήσεις, λοιμώξεις του κεντρικού νευρικού συστήματος, ημικρανία με αύρα ή επιληπτικές κρίσεις.
Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν ομιλία με σύντομες ή ημιτελείς προτάσεις, προτάσεις χωρίς νόημα, αντικατάσταση λέξεων ή ήχων με άλλους, προφορά αγνώριστων λέξεων, αδυναμία παρακολούθησης συζήτησης άλλων και γραφή προτάσεων δίχως νόημα.
Τύποι αφασίας:
Η αφασία εκπομπής – έκφρασης του λόγου (Broca’s) αφορά ασθενείς που κατανοούν τι τους λένε, αλλά δεν μπορούν να εκφραστούν με κατανοητό τρόπο, χρησιμοποιώντας σύντομες προτάσεις και παραλείποντας λέξεις. Αυτός ο τύπος μπορεί να συνοδεύεται από παράλυση ή αδυναμία στη δεξιά πλευρά του σώματος.
Η αφασία πρόσληψης – κατανόησης του λόγου (Wernicke) εμφανίζεται όταν οι ασθενείς μιλούν με μεγάλες, σύνθετες προτάσεις που δεν έχουν νόημα ή περιέχουν μη αναγνωρίσιμες, λανθασμένες ή περιττές λέξεις, χωρίς συνήθως να αντιλαμβάνονται ότι δεν γίνονται κατανοητοί από τους άλλους.
Η ολική αφασία (Dejerine) συνδέεται με φτωχή κατανόηση του λόγου, δυσκολία στον σχηματισμό λέξεων και προτάσεων και προκαλεί σοβαρή αναπηρία στην επικοινωνία.
Η ανομική αφασία είναι η ηπιότερη μορφή και εκδηλώνεται με αδυναμία ανεύρεσης των κατάλληλων λέξεων, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται συχνά περιφραστικός ή επεξηγηματικός λόγος για να αποδοθεί το ακριβές νόημα.
Θεραπευτική αγωγή:
Η αποκατάσταση λόγου και γλώσσας μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική πρόοδο, αν η θεραπεία ξεκινήσει νωρίς, ο ασθενής συμμετέχει σε ομάδες ατόμων με αφασία και εντάξει στην καθημερινότητά του τη χρήση υπολογιστών, παρότι πρόκειται για σχετικά αργή διαδικασία.
Τα φάρμακα βρίσκονται υπό μελέτη, ενώ η χορήγηση νευροδιαβιβαστών δείχνει ότι είναι μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική προσέγγιση.
Η διέγερση του εγκεφάλου μέσω μαγνητικών πεδίων ή με χαμηλό ρεύμα, μέσω ηλεκτροδίων που τοποθετούνται στο κεφάλι, αποτελεί επίσης μια θεραπευτική προσπάθεια, με αμφίβολα όμως αποτελέσματα.
Πρακτικές συμβουλές για τα άτομα με αφασία:
Στις πρακτικές οδηγίες περιλαμβάνεται να έχουν μαζί τους μια κάρτα που να εξηγεί ότι έχουν αφασία και τι είναι η αφασία, καθώς και ταυτότητα και στοιχεία επικοινωνίας. Επίσης, να έχουν μολύβι και χαρτί, να χρησιμοποιούν σχέδια, διαγράμματα ή φωτογραφίες και να αξιοποιούν χειρονομίες ή να δείχνουν αντικείμενα.
Συμβουλές για τον κοινωνικό περίγυρο
Για τον κοινωνικό περίγυρο, η σύσταση είναι να μιλά αργά και καθαρά, να διατηρεί βλεμματική επαφή κατά τη συνομιλία, να μειώνει τον θόρυβο του περιβάλλοντος πριν μιλήσει στο άτομο με αφασία και να χρησιμοποιεί απλές λέξεις και εκφράσεις.
Παράλληλα, προτείνεται οι ερωτήσεις να είναι τέτοιες ώστε να απαντώνται με ένα «ναι» ή «όχι», να υποστηρίζεται ο λόγος με φωτογραφίες, σχήματα και χειρονομίες, αν χρειάζεται, και να υπάρχει υπομονή, με την επισήμανση ότι η αφασία δεν είναι διαταραχή της νοημοσύνης.
