Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν επιβαρύνει μόνο την καρδιά και τους πνεύμονες, αλλά φαίνεται πλέον να συνδέεται και με την υγεία των ματιών. Νέα μελέτη δείχνει ότι η έκθεση σε υψηλότερα επίπεδα ρύπανσης αυξάνει τον κίνδυνο για γλαύκωμα και καταρράκτη.
Όσοι ζούσαν στις περισσότερο επιβαρυμένες περιοχές εμφάνιζαν έως και 70% υψηλότερες πιθανότητες για γλαύκωμα.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα στο 44ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Χειρουργών Καταρράκτη και Διαθλαστικής Χειρουργικής (ESCRS) και προέρχονται από συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 41 παρατηρητικών μελετών. Οι μελέτες βασίστηκαν σε δεδομένα εκατομμυρίων ανθρώπων, κυρίως από την Ανατολική Ασία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ανάμεσά τους και ορισμένες από τις μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων για την υγεία των ματιών.
Οι ερευνητές εξέτασαν την έκθεση σε διαφορετικούς ρύπους, μεταξύ των οποίων τα αιωρούμενα σωματίδια PM₂.₅ και PM₁₀, το διοξείδιο του αζώτου, το διοξείδιο του θείου, το όζον και το μονοξείδιο του άνθρακα. Στη συνέχεια συνέκριναν τα επίπεδα ρύπανσης με τις διαγνώσεις γλαυκώματος, καταρράκτη και ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα έντονα για τα μικροσωματίδια PM₂.₅. Όσο υψηλότερη ήταν η έκθεση σε αυτά, τόσο μεγαλύτερος εμφανιζόταν ο κίνδυνος γλαυκώματος. Μάλιστα, οι άνθρωποι που ζούσαν στις περισσότερο επιβαρυμένες περιοχές εμφάνιζαν έως και 70% υψηλότερες πιθανότητες να έχουν γλαύκωμα σε σύγκριση με όσους ζούσαν σε περιοχές με χαμηλότερα επίπεδα ρύπανσης.
Ανάλογη συσχέτιση καταγράφηκε και για τον καταρράκτη. Τα άτομα που κατοικούσαν σε περιοχές με μεγαλύτερη ατμοσφαιρική επιβάρυνση εμφάνιζαν σταθερά υψηλότερο κίνδυνο, με τα δεδομένα να δείχνουν ότι ο κίνδυνος αυξανόταν όσο ανέβαιναν τα επίπεδα ρύπανσης.
«Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση βλάπτει τους πνεύμονες και την καρδιά, αλλά οι επιπτώσεις της στα μάτια έχουν μελετηθεί πολύ λιγότερο», δήλωσε ο Dr Ahmed Alnabihi από το King Khaled Eye Specialist Hospital and Research Center στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος παρουσίασε τα ευρήματα.
Τα στοιχεία για το γλαύκωμα και τον καταρράκτη δείχνουν πως παθήσεις που συχνά συνδέονται με την ηλικία ίσως επηρεάζονται και από περιβαλλοντικούς παράγοντες, κάτι που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο σκέψης για την πρόληψή τους. Ο ίδιος ανέφερε ότι μια τέτοια επιρροή δημιουργεί περιθώρια για παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τον κίνδυνο.
Σύμφωνα με την Dr Filomena Ribeir, πρώην πρόεδρο της ESCRS και διευθύντρια του Οφθαλμολογικού Τμήματος στο Hospital da Luz της Λισαβόνας, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, ο καταρράκτης αποτελεί την κύρια αιτία απώλειας όρασης παγκοσμίως και αφορά περίπου 94 εκατομμύρια ανθρώπους. Το γλαύκωμα, από την άλλη, προκαλεί βλάβη στο οπτικό νεύρο και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης εάν δεν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, ενώ παγκοσμίως επηρεάζει περίπου 7,7 εκατομμύρια ανθρώπους.
Και οι δύο παθήσεις γίνονται συχνότερες καθώς μεγαλώνουμε, όμως η μελέτη υποδεικνύει ότι όσοι εκτίθενται σε υψηλότερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης διατρέχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο, σημείωσε η ίδια, υπογραμμίζοντας ότι η υγεία των ματιών προστίθεται πλέον στους λόγους για τους οποίους η ποιότητα του αέρα παραμένει ζήτημα δημόσιας υγείας.
Περισσότερες από 5 εκατομμύρια επεμβάσεις καταρράκτη πραγματοποιήθηκαν στην ΕΕ το 2023, όπως προκύπτει από πρόσφατη έκθεση της Eurostat, αριθμός που αντιστοιχεί σε 1.118 εγχειρήσεις ανά 100.000 κατοίκους. Στην Ελλάδα, την ίδια χρονιά πραγματοποιήθηκαν περίπου 99.000 επεμβάσεις, καθώς εκτιμάται ότι περίπου επτά στους 10 πολίτες 75 ετών και άνω εμφανίζουν θόλωση του οφθαλμικού φακού.
Για το γλαύκωμα υπενθυμίζεται ότι είναι η συχνότερη αιτία μη αναστρέψιμης τύφλωσης παγκοσμίως. Η συχνότητά του ανέρχεται περίπου στο 2,5% στα άτομα άνω των 45 ετών και αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα δεδομένα της μεγάλης επιδημιολογικής μελέτης Thessaloniki Eye Study, η συχνότητα φτάνει το 5,5% σε ηλικίες άνω των 60 ετών. Με βάση τα πληθυσμιακά στοιχεία, εκτιμάται ότι περίπου 170.000 Έλληνες άνω των 60 ετών πάσχουν από γλαύκωμα.
Premium έκδοση Τα ΝΕΑ
