Σε μια εποχή που επιβραβεύει τη διαρκή απασχόληση, ένα φορτωμένο πρόγραμμα συχνά εκλαμβάνεται ως ένδειξη παραγωγικότητας και η άρνηση μιας ακόμη υποχρέωσης μπορεί να περάσει για τεμπελιά. Όμως, το να μη συνεχίσουμε ή ακόμη και το να μη ξεκινήσουμε κάτι δεν σημαίνει πάντα αδυναμία· μπορεί να είναι και σωστή διαχείριση της ενέργειάς μας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το videoΠρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο Neuroscience & Biobehavioral Reviews, εξετάζει από διαφορετική οπτική την αρχή της ελάχιστης προσπάθειας. Όταν δύο επιλογές οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα, άνθρωποι και ζώα τείνουν να προτιμούν εκείνη που απαιτεί λιγότερο κόπο. Οι ερευνητές, ωστόσο, σημειώνουν ότι δεν αποφεύγουμε την προσπάθεια αυτή καθαυτή, αλλά κυρίως τη σπατάλη ενέργειας.
Ο εγκέφαλος κάνει τους υπολογισμούς του πριν επενδύσουμε χρόνο και ενέργεια σε έναν στόχο. Δεν σταθμίζει μόνο τη σωματική κούραση, αλλά και την πνευματική συγκέντρωση που χρειάζεται, τον διαθέσιμο χρόνο, την πίεση, την κόπωση, την απογοήτευση και το πιθανό ρίσκο.
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν το παράδειγμα της διαχείρισης των χρημάτων. Όπως δεν αποφεύγουμε κάθε δαπάνη, έτσι δεν αποφεύγουμε και κάθε προσπάθεια, αρκεί να ξέρουμε ότι το κόστος αξίζει. Με τον ίδιο τρόπο, μπορούμε να καταβάλουμε ακόμη και πολύ μεγάλη προσπάθεια όταν ο στόχος μάς ενδιαφέρει αρκετά ή όταν η διαδρομή μάς δίνει κάτι σημαντικό.
Η εκτίμηση αυτή δεν είναι απόλυτα αντικειμενική. Η ίδια εργασία μπορεί να φαίνεται εξαντλητική σε έναν άνθρωπο και συναρπαστική σε έναν άλλον, ανάλογα με την εμπειρία, τη φυσική κατάσταση, τη διάθεση και τη σημασία που δίνει ο καθένας στο αποτέλεσμα.
Η δυσκολία μιας δραστηριότητας δεν αρκεί πάντα για να μας αποθαρρύνει. Μπορεί να αφιερώσουμε ώρες σε μια απαιτητική προπόνηση, ένα παζλ ή μια δημιουργική ασχολία, επειδή μας προσφέρει χαρά, γνώση ή αίσθηση προόδου. Όταν αυτό που κερδίζουμε έχει αξία για εμάς, η προσπάθεια αποκτά νόημα.
Στην ανασκόπηση, παιδιά έξι ετών χαμογελούσαν περισσότερο αφού ολοκλήρωναν μια δύσκολη δραστηριότητα παρά μια εύκολη. Το χαμόγελο μειωνόταν όταν επαναλάμβαναν την ίδια δραστηριότητα και επέστρεφε μπροστά σε μια νέα πρόκληση. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η ικανοποίηση συνδέεται όχι μόνο με την επιτυχία, αλλά και με όσα μαθαίνουμε στην πορεία.
Η επιλογή να εγκαταλείψουμε έναν στόχο δεν είναι αυτομάτως τεμπελιά. Μπορεί να είναι λογική όταν το κόστος αυξάνεται, το όφελος παραμένει μικρό ή η προσπάθεια δεν προσφέρει πια κάτι ουσιαστικό. Έτσι διατηρούμε δυνάμεις για όσα έχουν μεγαλύτερη αξία για εμάς.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε δυσκολία είναι λόγος παραίτησης. Η μόνιμη αποφυγή μπορεί να μας στερήσει εμπειρίες, δεξιότητες και στόχους που απαιτούν χρόνο. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο δύσκολο είναι, αλλά τι μπορεί να μου προσφέρει και αν αξίζει όσα μου ζητά.
Ίσως, λοιπόν, η ξεκούραση και η επιλεκτική αδράνεια να μην είναι το αντίθετο της παραγωγικότητας. Μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο προστατεύουμε την ενέργειά μας, ώστε να τη διαθέτουμε εκεί όπου πραγματικά έχει νόημα.
* Πηγή: Vita
Πηγή περιεχομένου: in.gr
