Ο νέος άτλας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος αποκαλύπτει πώς τα όργανα υφίστανται σημαντικές και ανομοιόμορφες μεταμορφώσεις μετά την εμμηνόπαυση.
Αν και η εμμηνόπαυση επηρεάζει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, παραμένει ανεπαρκώς μελετημένη. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ο αριθμός των γυναικών σε μεταεμμηνοπαυσιακή φάση συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2021 οι γυναίκες άνω των 50 ετών αντιπροσώπευαν το 26% του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης δεν περιορίζονται μόνο στο αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά σχετίζονται και με αυξημένο κίνδυνο για καρδιοαγγειακές, μεταβολικές και οστικές παθήσεις.
Η μελέτη του Barcelona Supercomputing Center (BSC-CNS), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Aging, προσφέρει τον πρώτο άτλαντα μεγάλης κλίμακας για τη γήρανση του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, φωτίζοντας πώς η διαδικασία αυτή επηρεάζει την υγεία.
Η έρευνα, που περιλαμβάνει 1.112 εικόνες ιστού από 659 δείγματα γυναικών ηλικίας 20-70 ετών, ανακατασκεύασε την πορεία της γήρανσης σε διάφορα όργανα. Χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη και υπερυπολογιστικούς πόρους, οι ερευνητές εντόπισαν τις παρατηρήσιμες αλλαγές στους ιστούς και τις μοριακές διεργασίες που σχετίζονται με τη γήρανση.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η γήρανση των γυναικείων οργάνων δεν είναι ομοιόμορφη: οι ωοθήκες και ο κόλπος γερνούν προοδευτικά, ενώ η μήτρα υφίσταται απότομες αλλαγές. Η ανάλυση αποκαλύπτει επίσης ότι οι ιστοί εντός του ίδιου οργάνου γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς, όπως ο βλεννογόνος και ο μυς της μήτρας.
Σύμφωνα με την επικεφαλής της μελέτης, Μάρτα Μελέ, τα ευρήματα δείχνουν ότι η εμμηνόπαυση δεν είναι απλώς το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας, αλλά ένα σημείο καμπής που επηρεάζει ριζικά άλλα όργανα και ιστούς του αναπαραγωγικού συστήματος.
