Οι λοιμώξεις συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες αιτίες νοσηρότητας και μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο σε ασθενείς με καρκίνο συμπαγών οργάνων και αιματολογικές κακοήθειες. Τόσο το υποκείμενο νόσημα όσο και η αντικαρκινική θεραπεία επηρεάζουν την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει λοιμώξεις, με τον εμβολιασμό να είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών, όπως αναφέρει ο διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος.
Οδηγίες εμβολιασμού
-Εμβόλιο για τη Γρίπη: Συνιστάται ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός για όλους τους ασθενείς, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή ή/και έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών ή συμπαγούς οργάνου. Για τους ασθενείς άνω των 65 ετών προτείνονται τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια TIV-HD (υψηλής δόσης) και aTIV (με ανοσοενισχυτικό). Ειδικά για ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα συστήνονται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα ενός μήνα, σύμφωνα με τις οδηγίες της Παγκόσμιας Ομάδας Μελέτης του Πολλαπλού Μυελώματος. Για όσους έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνεται μία δόση 3-6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.
-Εμβόλιο για τον SARS-CoV-2 (COVID-19): Συνιστάται αναμνηστικός εμβολιασμός με επικαιροποιημένο εμβόλιο τουλάχιστον 3 μήνες μετά την τελευταία δόση ή την τελευταία νόσηση από SARS-CoV-2, ιδιαίτερα σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω ή/και με ανοσοκαταστολή. Για ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, προτείνεται σχήμα 3 δόσεων από τους 3-6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση. Μπορεί να χορηγηθεί μαζί με το αντιγριπικό εμβόλιο.
-Εμβόλιο για τον Πνευμονιόκοκκο: Συνιστάται μία δόση συζευγμένου εμβολίου PCV20. Αν έχει προηγηθεί εμβολιασμός με PCV13 και PPSV23, τότε χορηγείται μία άπαξ δόση PCV20 τουλάχιστον 5 χρόνια μετά την τελευταία δόση. Αν έχει προηγηθεί είτε το PCV13 είτε το PPSV23, τότε γίνεται μία άπαξ δόση PCV20 ένα έτος αργότερα. Αν δεν έχει προηγηθεί καμία δόση με PCV13 ή με PPSV23, τότε χορηγείται μία δόση PCV20. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνονται 3 δόσεις PCV20 ανά 1-2 μήνες ξεκινώντας 3-6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση, καθώς και μία 4η δόση τουλάχιστον 6 μήνες μετά την 3η δόση ή 12 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.
-Εμβόλιο για τον Αναπνευστικό Συγκυτιακό Ιό (RSV): Συνιστάται μία δόση του εμβολίου σε άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω, αλλά και σε άτομα ηλικίας 60-74 ετών με αυξημένο κίνδυνο, όπως ανοσοκαταστολή φαρμακευτική ή λόγω νόσου. Για ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνεται μία δόση μετά τους 3 μήνες από τη μεταμόσχευση.
-Εμβόλιο για τον Αιμόφιλο της γρίπης (Hib): Συνιστώνται 3 δόσεις 6 μήνες μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, σε μεσοδιάστημα 1-2 μηνών. Στα υπόλοιπα άτομα με ανοσοκαταστολή χορηγείται 1 δόση, εφόσον δεν έχουν εμβολιαστεί στο παρελθόν.
-Εμβόλιο για τον Μηνιγγιτιδόκοκκο: Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων 6 μήνες πριν, συστήνονται 2-3 δόσεις εμβολίου για τον μηνιγγιτιδόκοκκο Β (MenB) και 2-3 δόσεις τετραδύναμου εμβολίου MenACWY, με μεσοδιάστημα 2 μηνών.
-Εμβόλιο για Τέτανο-διφθερίτιδα-κοκκύτη: Συνιστάται 1 δόση Tdap αν δεν έχει προηγηθεί εμβολιασμός και στη συνέχεια Td ή Tdap κάθε 10 έτη. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται 3 δόσεις DTap, με έναρξη 6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση.
-Εμβόλιο για τον Έρπητα ζωστήρα: Συνιστάται η χορήγηση 2 δόσεων ανασυνδυασμένου εμβολίου σε μεσοδιάστημα 2 έως 6 μηνών σε ηλικία 60 ετών και άνω σε ανοσοεπαρκείς. Σε άτομα 18 ετών και άνω με ανοσοκαταστολή, η δεύτερη δόση γίνεται 1-2 μήνες μετά την πρώτη. Το RZV είναι ασφαλές και αποτελεσματικό όταν χορηγείται ένα χρόνο μετά από νόσηση από έρπητα ζωστήρα και 5 ή περισσότερα χρόνια μετά από προηγούμενο εμβολιασμό με ζώντα εξασθενημένο ιό (ZVL). Για ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνονται 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 1-2 μηνών, ξεκινώντας στους 6 μήνες μετά τη μεταμόσχευση. Η διακοπή λήψης προφυλακτικής αντι-ιικής αγωγής για τον έρπητα μετά τον εμβολιασμό πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό, σύμφωνα με τις εκάστοτε κατευθυντήριες οδηγίες και σε εξατομικευμένη βάση, καθώς κάποιοι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν μειωμένη ανοσολογική απόκριση.
-Εμβόλιο για την Ηπατίτιδα Β (HepB): Συνιστώνται 3 δόσεις για επίνοσους ενήλικες που δεν έχουν εμβολιαστεί στην παιδική ηλικία και ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια ηπατική νόσο, ηπατίτιδα C, αιμοδιάλυση ή υψηλού κινδύνου σεξουαλικές συνήθειες, ή 6 μήνες μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, με επακόλουθο έλεγχο αντισωματικής απάντησης.
-Εμβόλιο για την Ηπατίτιδα Α (HepA): Συνιστώνται 2 δόσεις σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου να αναπτύξουν ηπατίτιδα Α.
-Εμβόλιο για τον Ιό Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV): Το HPV9 συνιστάται για ανεμβολίαστους άνδρες και γυναίκες ηλικίας 19-45 ετών με κακοήθη νεοπλάσματα ή/και ανοσοκαταστολή, καθώς και σε ανεμβολίαστες γυναίκες που έχουν υποβληθεί ή πρόκειται να υποβληθούν σε κωνοειδή εκτομή (CIN2+). Προτείνεται σχήμα δύο δόσεων με μεσοδιάστημα 6 μηνών (0, 6), με εξαίρεση άτομα με λοίμωξη HIV και άτομα με ανοσοκαταστολή ή λήψη ανοσοκατασταλτικής αγωγής, όπου συνιστώνται τρεις δόσεις (0, 1-2, 6 μήνες). Για ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συνιστάται σχήμα 3 δόσεων από τον 6ο μήνα και έπειτα.
-Αδρανοποιημένο εμβόλιο πολιομυελίτιδας (IPV): Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, συστήνονται 3 δόσεις μετά τους 6 μήνες από τη μεταμόσχευση.
-Εμβόλιο ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας (MMR): Όσοι γεννήθηκαν πριν το 1970 θεωρούνται άνοσοι. Όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1970 θα πρέπει να έχουν εμβολιαστεί με 2 δόσεις MMR, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη ή ιστορικό νόσου. Σε ασθενείς με κακοήθειες, ο εμβολιασμός πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από την έναρξη ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, η ανάγκη ανοσοποίησης πρέπει να αξιολογείται μετά τα 2 έτη σε εξατομικευμένη βάση, εφόσον δεν υπάρχει βαριά ανοσοκαταστολή/GVHD.
-Εμβόλιο ανεμευλογιάς (ανεμοβλογιάς): Όλοι οι ενήλικες που γεννήθηκαν μετά το 1990 και δεν έχουν αποδεδειγμένη ανοσία στην ανεμευλογιά, δηλαδή προηγηθείσα νόσηση ή εμβολιασμό, πρέπει να εμβολιάζονται με 2 δόσεις, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη. Σε ασθενείς με κακοήθειες, ο εμβολιασμός πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από την έναρξη ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων, η ανάγκη ανοσοποίησης πρέπει να αξιολογείται μετά τα 2 έτη σε εξατομικευμένη βάση, εφόσον δεν υπάρχει βαριά ανοσοκαταστολή/GVHD.
