Με αφορμή τη συζήτηση που γίνεται στην Ελλάδα και διεθνώς για τα βιοκαύσιμα, ο κ. Νίκος Δαναλάτος, καθηγητής Γεωργίας και Οικολογίας Φυτών και Διευθυντής του Εργαστηρίου Γεωργίας και Εφαρμοσμένης Φυσιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καταθέτει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων τις επιστημονικές του απόψεις για τα βιοκαύσιμα και τις ΑΠΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το video«Επειδή το θέμα είναι μεγάλο και πολύπτυχο, ας επιχειρήσουμε να βάλουμε μερικά πράγματα στη θέση τους», τονίζει ο κ. Δαναλάτος, προσθέτοντας πως «οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι μονόδρομος στην Ελλάδα και παγκοσμίως στον 21ο αιώνα».
Στο ερώτημα ποιες είναι οι κυριότερες ΑΠΕ, ο καθηγητής εκτιμά ότι ο μέσος Έλληνας θα απαντήσει φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες, όμως αυτό είναι μύθος. Στην Ευρώπη, όπως αναφέρει, τα φωτοβολταϊκά και οι ανεμογεννήτριες καταλαμβάνουν ποσοστά μόλις 13% και 17% των ΑΠΕ αντίστοιχα, ενώ τη μερίδα του λέοντος έχει η βιομάζα με 50% και ακολουθεί η υδροηλεκτρική ενέργεια με 12%.
Η βιομάζα, σύμφωνα με τον κ. Δαναλάτο, είναι οποιαδήποτε οργανικής προέλευσης πρώτη ύλη για την παραγωγή στερεού, υγρού ή αερίου βιοκαυσίμου. Σε αυτήν εντάσσονται τα υπολείμματα των αστικών και γεωργικών βιομηχανιών ή των καλλιεργειών, όπως άχυρο, βαμβακόβεργες, πριονίδι, ελαιοπυρήνας, αστικά και γεωργικά λύματα, αλλά και τα προϊόντα ενεργειακών καλλιεργειών, όπως αγριαγκινάρα, ινώδες σόργο, μίσχανθος, σπέρματα από ηλίανθο ή ελαιοκράμβη, καθώς και στελέχη κενάφ ή γλυκού σόργου.
Στην Ευρώπη σήμερα περίπου το 74% της βιομάζας προέρχεται από υπολείμματα ξυλείας και ενεργειακές καλλιέργειες και χρησιμοποιείται για την παραγωγή στερεών και υγρών βιοκαυσίμων, ενώ το 26% προέρχεται από οργανικά απόβλητα.
Στα βιοκαύσιμα, ο καθηγητής σημειώνει ότι είναι μύθος πως τα μόνα είναι το βιοντίζελ και η βιοαιθανόλη. Τα υγρά βιοκαύσιμα και κυρίως το βιοντίζελ καλύπτουν, όπως λέει, μόλις το 11,5% ή 12,9 εκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου πετρελαίου, ενώ την κυρίαρχη θέση έχουν τα στερεά βιοκαύσιμα, με ετήσια διακίνηση περίπου 95 εκατ. τόνων ισοδύναμου πετρελαίου. Τα καύσιμα αυτά μεταφέρονται, αποθηκεύονται και τροφοδοτούνται ως ρευστά καύσιμα και έχουν από 15ετίας διαμορφωμένη τιμή αγοράς για οικιακές και βιομηχανικές χρήσεις.
Συνοψίζοντας, ο κ. Δαναλάτος υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει άσπρο και μαύρο στα βιοκαύσιμα, επειδή δεν μπορούν να μπουν σε καλούπια καλλιέργειες που παράγουν διαφορετικά προϊόντα κάτω από διαφορετικές οικολογικές συνθήκες και τρόπους διαχείρισης. Κάθε αλλαγή χρήσης γης, αναφέρει, πρέπει να γίνεται με ποσοτική εκτίμηση της καταλληλότητας της εναλλακτικής χρήσης σε σχέση με την παραδοσιακή, με βάση τα κριτήρια που έχουν τεθεί και μέσα από δια-επιστημονική προσέγγιση.
Στο ερώτημα αν προτεραιότητα είναι η ενέργεια ή η τροφή, απαντά ότι και τα δύο είναι απαραίτητα. Εξηγεί πως η πείνα, όπου υπάρχει, δεν οφείλεται στην έλλειψη καλλιεργούμενης έκτασης αλλά στο άγονο έδαφος και στην έλλειψη καλλιεργητικών μέσων και λίπανσης. Από το 1860 έως το 1960, όπως λέει, ο πληθυσμός της γης αυξήθηκε κατά 2 δισεκατομμύρια και για να τραφεί επεκτάθηκε η καλλιεργούμενη γη κατά 8 δισεκατομμύρια στρέμματα. Από το 1960 έως σήμερα η καλλιεργούμενη έκταση δεν επεκτάθηκε σημαντικά, ενώ ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 5,3 δισεκατομμύρια. Η επιβίωση, σημειώνει, κατέστη δυνατή χάρη στη ραγδαία αύξηση της αζωτούχου λίπανσης, που έφθασε σήμερα τους 112 εκατ. τόνους, με επίδραση στο φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά λιγότερο από 1%. Μερική αντικατάσταση καλλιεργειών τροφής με ενδεδειγμένες καλλιέργειες παραγωγής ενέργειας, όπως η αγριαγκινάρα στην Ελλάδα, θα αποσυμπιέσει και τις τιμές των προϊόντων προς όφελος των γεωργών, που είναι ο πιο αδύναμος κρίκος σε όλες τις κοινωνίες.
