Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπιστώνει Συγκέντρωση της αγοράς σε βασικά τμήματα της ακτοπλοΐας, μαζί με εμπόδια εισόδου για νέους ή μικρότερους παρόχους, γήρανση στόλου, ανάγκη αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών και εκσυγχρονισμού του ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου, στην Τελική Έκθεση της κλαδικής έρευνας που αναρτήθηκε σήμερα στην ιστοσελίδα της.
Η έρευνα ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025 και, σύμφωνα με την Επιτροπή, είναι η πρώτη ολοκληρωμένη κλαδική έρευνα στον στρατηγικής σημασίας τομέα της ακτοπλοΐας. Στόχος της ήταν να αποτυπώσει τη λειτουργία της αγοράς, να αναδείξει τις προκλήσεις του κλάδου και να διαμορφώσει προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, της διαφάνειας, της συνδεσιμότητας και της βιωσιμότητας των ακτοπλοϊκών μεταφορών.
Σύμφωνα με την Τελική Έκθεση, η αγορά εμφανίζει σημαντικό βαθμό συγκέντρωσης σε βασικά τμήματά της, ενώ το υψηλό επενδυτικό και λειτουργικό κόστος, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων πλοίων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση επηρεάζουν τη δυνατότητα εισόδου και επέκτασης νέων ή μικρότερων παρόχων.
Παράλληλα, η έντονη εποχικότητα επηρεάζει τη διάρθρωση της προσφοράς και τη βιωσιμότητα των γραμμών, ενώ η αγορά καλείται να εξυπηρετήσει διαφορετικές κατηγορίες χρηστών, από μόνιμους κατοίκους και εμπορευματικές ροές έως την τουριστική ζήτηση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ηλικία του ακτοπλοϊκού στόλου και στις ανάγκες που γεννούν οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Όπως επισημαίνει η Επιτροπή, απαιτούνται ανανέωση του στόλου, τεχνολογική αναβάθμιση και χρηματοδότηση, ενώ η πράσινη μετάβαση εμφανίζεται ταυτόχρονα ως πρόκληση και ως δυνητικό πεδίο ανάπτυξης νέων μορφών ανταγωνισμού και καινοτομίας.
Στην έκθεση αναδεικνύεται επίσης ο κρίσιμος ρόλος των λιμενικών υποδομών, καθώς η ποιότητα, η επάρκεια και η διοίκησή τους επηρεάζουν τη λειτουργία του ακτοπλοϊκού δικτύου, την ποιότητα των υπηρεσιών και τις συνθήκες εισόδου και ανάπτυξης ανταγωνισμού.
Η Επιτροπή αναφέρει ακόμη την ανάγκη εκσυγχρονισμού της ρυθμιστικής και εποπτικής διακυβέρνησης, καθώς ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων και οι επανειλημμένες μεταβολές του εποπτικού πλαισίου δημιουργούν ανάγκη για μεγαλύτερη θεσμική συνοχή, διαφάνεια, σταθερότητα και αποτελεσματικότερο στρατηγικό σχεδιασμό της αγοράς.
Με βάση τα ευρήματα της έρευνας, η Τελική Έκθεση προτείνει δέσμη πολιτικών παρεμβάσεων. Μεταξύ άλλων, εισηγείται τον εκσυγχρονισμό του ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου, την αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών και της διοίκησής τους, την ανανέωση και τον πράσινο μετασχηματισμό του ακτοπλοϊκού στόλου, καθώς και τον ανασχεδιασμό του δικτύου και την επανεξέταση των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας.
Σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας, η Επιτροπή θέτει ως κατεύθυνση την επανεξέταση του σχεδιασμού του ακτοπλοϊκού δικτύου και του σχετικού πλαισίου, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων, τη διασφάλιση αξιόπιστης συνδεσιμότητας και την εξυπηρέτηση των αναγκών των νησιωτικών περιοχών.
Υπενθυμίζεται ότι η κλαδική έρευνα είχε ως προηγούμενο στάδιο την Ενδιάμεση Έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2025. Στη συνέχεια τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και στις 6 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε ανοικτή τηλεδιαβούλευση με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, επιχειρήσεων και ενώσεων επιχειρήσεων του κλάδου, θεσμικών και επιστημονικών φορέων, εκπροσώπων χρηστών των ακτοπλοϊκών υπηρεσιών και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Οι απόψεις, παρατηρήσεις, προτάσεις και πρόσθετα στοιχεία που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης, σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, αξιολογήθηκαν και συνεκτιμήθηκαν κατά τη διαμόρφωση των τελικών πορισμάτων και προτάσεων.
Η ολοκλήρωση της κλαδικής έρευνας, όπως υπογραμμίζεται, αποτελεί βήμα για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης, αποτελεσματικής, ανταγωνιστικής και κοινωνικά δίκαιης ακτοπλοΐας. Στόχος της Επιτροπής Ανταγωνισμού είναι ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει την οικονομική βιωσιμότητα του κλάδου με την ενίσχυση του ανταγωνισμού, την ποιότητα των υπηρεσιών, τις ανάγκες των νησιωτικών κοινωνιών και την εξυπηρέτηση του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος.
Η φωτογραφία παραχωρήθηκε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού
