Η πολιτική συνοχής βρέθηκε στο επίκεντρο της κοινής συνεδρίασης των επιτροπών REGI-COTER το 2026, με ευρωβουλευτές και περιφερειακούς εκπροσώπους να ζητούν από δήμους και περιφέρειες να έχουν καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των προτεραιοτήτων της ΕΕ για τον επόμενο προϋπολογισμό.
Η κοινή συνεδρίαση, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής των Περιφερειών, πραγματοποιήθηκε την ώρα που οι Ευρωπαίοι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με θέμα τις διαπραγματεύσεις για τον μελλοντικό προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-34. Οι προτάσεις που συζητούνται μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για το πλαίσιο της πολιτικής συνοχής μετά το 2027 περιλαμβάνουν τη δημιουργία εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ) και επικαιροποιημένους κανόνες για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής και το Interreg.
Ο Vasco Alves Cordeiro (PT/PES), πρόεδρος της επιτροπής Πολιτική εδαφικής συνοχής και προϋπολογισμός της ΕΕ (COTER) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, δήλωσε ότι η πολιτική συνοχής παραμένει το βασικό μακροπρόθεσμο επενδυτικό εργαλείο της Ένωσης και ότι η δύναμή της στηρίζεται σε τρεις αδιαχώριστες αρχές: εταιρική σχέση, τοποκεντρική προσέγγιση και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Προειδοποίησε ότι η συγχώνευση περισσότερων από 400 προγραμμάτων σε 27 εθνικά σχέδια, που θα καθιστούσαν τις περιφέρειες και τις πόλεις αναλώσιμες, μπορεί να διακόψει τον δεσμό ανάμεσα στην Ένωση και τους πολίτες της. Τόνισε ακόμη ότι οι περιφέρειες και οι πόλεις προωθούν σχεδόν το ήμισυ των δημόσιων επενδύσεων στην Ευρώπη και, ως εκ τούτου, πρέπει να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν από κοινού τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης, αντί να καλούνται απλώς να γνωμοδοτήσουν εκ των υστέρων. Ζήτησε από την Επιτροπή να καταστήσει την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση δεσμευτική προϋπόθεση για την έγκριση αυτών των σχεδίων, ώστε κάθε περιοχή να μπορεί να διαμορφώσει τη δική της ανάπτυξη.
Ο Dragoș Benea (RO/S&D), πρόεδρος της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (REGI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ανέφερε ότι η συζήτηση για το μέλλον του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού δεν είναι μόνο τεχνική, αλλά αφορά το είδος της Ένωσης που θέλουμε να οικοδομήσουμε μετά το 2027 και τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται η ανταγωνιστικότητα, η ασφάλεια και η αλληλεγγύη. Σε μια περίοδο βαθιών αλλαγών, σημείωσε, οι περιφέρειες δεν πρέπει να είναι απλώς αποδέκτες αποφάσεων που λαμβάνονται σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά ενεργοί εταίροι στη διαμόρφωση και την οικοδόμηση του κοινού μέλλοντος. Αν η Ευρώπη θέλει να είναι πιο ανταγωνιστική, ασφαλής και ανθεκτική, πρόσθεσε, πρέπει να επενδύσει στα εδάφη της και να βάλει τις περιφέρειες στο κέντρο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Στην κεντρική ομιλία του, σύμφωνα πάντα με τη σχετική ανακοίνωση, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρμόδιος για τη συνοχή και τις μεταρρυθμίσεις Raffaele Fitto είπε ότι η μελλοντική δομή της πολιτικής συνοχής πρέπει να αντανακλά την ανάγκη προσαρμογής στις νέες προκλήσεις και προτεραιότητες, μεταξύ των οποίων η στέγαση, η ενέργεια, η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και οι υποδομές διπλής χρήσης.
Υπενθύμισε τις στρατηγικές που δρομολογήθηκαν πρόσφατα για τις πόλεις, τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές, τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, καθώς και την επικείμενη στρατηγική για το δικαίωμα παραμονής, η οποία αναμένεται στις αρχές του επόμενου έτους και έχει στόχο να διασφαλίσει ότι οι άνθρωποι μπορούν να παραμείνουν και να χτίσουν το μέλλον τους στους τόπους που αποκαλούν πατρίδα τους.
Απαντώντας στις ανησυχίες των μελών των επιτροπών REGI και COTER για την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συμμετοχής στο πλαίσιο των ΕΠΜΠ, ο κ. Fitto συμφώνησε ότι, παρότι υπάρχουν διάφορα άρθρα στη νέα πρόταση όπου ορίζεται ο ρόλος τους, χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες για να ενισχυθεί αυτό το σκέλος στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
Τα μέλη των επιτροπών REGI και COTER, που είναι αρμόδια για την πολιτική συνοχής στα αντίστοιχα θεσμικά όργανα της ΕΕ, υπογράμμισαν ότι η υπερσυγκέντρωση των αποφάσεων για τις εδαφικές επενδύσεις στα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων θα αποδυνάμωνε την αποτελεσματικότητα της πολιτικής συνοχής στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων. Ζήτησαν μεγαλύτερη σαφήνεια και νομικές εγγυήσεις για τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στα μελλοντικά ΕΠΜ. Τόνισαν επίσης ότι η ανταγωνιστικότητα και η συνοχή πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πλήρως συμπληρωματικές, επισημαίνοντας ότι πάνω από το 58 % της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-27 (220 δισ. EUR) κατευθύνεται στην επίτευξη των στόχων της Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.
Πηγή: https://www.cor.europa.eu/el/eidiseis/oi-eyroboyleytes-kai-oi-perifereies-piezoyn-gia-megalyteri-topiki-symmetohi-sti-mellontiki-politiki
