Σοβαρές καταγγελίες γύρω από τη λειτουργία κλινικών εξωσωματικής γονιμοποίησης στα Κατεχόμενα της Κύπρου φέρνει στο φως έρευνα του BBC, σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον 30 παιδιά ενδέχεται να έχουν γεννηθεί από γενετικό υλικό διαφορετικών δοτών από εκείνους που είχαν επιλέξει οι γονείς τους.
Οι οικογένειες είχαν επιλέξει ανώνυμους δότες μέσω διεθνών βάσεων δεδομένων, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία όπως το ιατρικό ιστορικό, η εμφάνιση, η εκπαίδευση και η προσωπικότητα. Ωστόσο, εμπορικοί έλεγχοι DNA σε 11 παιδιά έδειξαν γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές χώρες, αντί για τη Δυτική Ευρώπη που ανέμεναν οι γονείς.
Τα Κατεχόμενα αποτελούν εδώ και χρόνια προορισμό ιατρικού τουρισμού για θεραπείες γονιμότητας, κυρίως λόγω του χαμηλότερου κόστους και των υψηλών ποσοστών επιτυχίας που προβάλλουν οι κλινικές.
Επιπλέον, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δεν υπάρχει ανεξάρτητη εποπτική αρχή.
Η υπόθεση του Doğuş IVF Centre
Περίπου οι μισές από τις υποθέσεις που εξετάζει το BBC συνδέονται με το Doğuş IVF Centre. Σε μία περίπτωση, μητέρα κατέβαλε περίπου 4.000 ευρώ το 2012 για θεραπεία με σπέρμα συγκεκριμένου Δανού δότη από την Cryos International.
Δεκατρία χρόνια αργότερα, εξέταση DNA έδειξε ότι ο συγκεκριμένος δότης δεν ήταν ο βιολογικός πατέρας του παιδιού. Η Cryos δήλωσε στο BBC ότι δεν εντόπισε κανένα αρχείο αποστολής σπέρματος προς τη συγκεκριμένη κλινική και ότι την είχε θέσει σε μαύρη λίστα από το 2016.
Η γιατρός Φιρντέβς Ουγούζ Τιπ, η οποία κατονομάζεται στο ρεπορτάζ, αρνήθηκε οποιαδήποτε παρανομία, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε ευθύνη για τις παραγγελίες σπέρματος. Ο διευθυντής της κλινικής και η συντονίστρια ασθενών δεν απάντησαν στα ερωτήματα του BBC.
Η Βρετανική Εταιρεία Γονιμότητας χαρακτήρισε τα ευρήματα «απολύτως φρικτά», εκτιμώντας ότι η επανάληψη παρόμοιων περιστατικών παραπέμπει σε ευρύτερο συστημικό πρόβλημα.
Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών επικαιροποίησε στις 14 Αυγούστου την ταξιδιωτική του οδηγία, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που συνδέονται με θεραπείες γονιμότητας στα Κατεχόμενα, λόγω του διαφορετικού και ασθενέστερου ρυθμιστικού πλαισίου.
Από την πλευρά της, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει προειδοποιήσει ότι οι κλινικές εξωσωματικής στα Κατεχόμενα δεν υπάγονται στο δικό της ελεγκτικό και κανονιστικό πλαίσιο, ενώ δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να πιστοποιούν την ποιότητα και την ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών.
