Homo erectus: νέα ευρήματα δείχνουν ότι έζησε σε τροπικά δάση της Κίνας

Homo erectus: νέα ευρήματα δείχνουν ότι έζησε σε τροπικά δάση της Κίνας

Ο Homo erectus ήταν το πρώτο είδος ανθρώπου με σωματικές αναλογίες κοντά στις δικές μας, ο πρώτος που μετανάστευσε από την Αφρική στην Ευρασία και ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη φωτιά. Τώρα, νέα στοιχεία δείχνουν ότι είχε ακόμη μία πρωτιά: κατέκτησε τα υγρά τροπικά δάση της Ασίας, σε ένα περιβάλλον που μέχρι σήμερα θεωρούταν αφιλόξενο για είδος που πρωτοεμφανίστηκε στην αφρικανική σαβάνα.

Δύο μελέτες που δημοσιεύονται στο περιοδικό Nature περιγράφουν οκτώ απολιθωμένα δόντια, τα οποία βρέθηκαν στα σπήλαια Μπαξιάν και Ναξιάν της επαρχίας Γκουανγκσί, στη νότια Κίνα, σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων μεταξύ τους.

Πέντε διαφορετικές τεχνικές χρονολόγησης, που εφαρμόστηκαν στα ίδια τα δόντια και στα γύρω ιζήματα, έδειξαν ότι οι μακρινοί μας πρόγονοι βρίσκονταν στην περιοχή από τα 324.000 έως τα 184.000 χρόνια.

Ο Homo erectus εμφανίστηκε στην Αφρική πριν από περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια και παραμένει το μακροβιότερο μέχρι σήμερα ανθρώπινο είδος. Εξαπλώθηκε στην Ευρασία μέχρι το νησί της Ιάβας, όπου έχουν βρεθεί και τα τελευταία του απολιθώματα, ηλικίας 110.000 ετών.

Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες πίστευαν ότι το είδος εξαφανίστηκε από την ηπειρωτική Ευρασία πριν από περίπου 400.000 χρόνια, με βάση απολιθώματα που είχαν βρεθεί σε άλλες περιοχές της Κίνας.

Τα νέα ευρήματα διαψεύδουν αυτή την εικόνα. «Πρόκειται για μια συναρπαστική ανακάλυψη, καθώς επιβεβαιώνει την παρουσία του Homo erectus σε μια περιοχή όπου δεν περιμέναμε να τον βρούμε και σε μια εποχή κατά την οποία δεν θεωρούσαμε ότι εξακολουθούσε να υπάρχει», δήλωσε η Κίρα Γουέσταγουεϊ του Πανεπιστημίου Μακουάρι στην Αυστραλία, συνεπικεφαλής της διεθνούς ερευνητικής ομάδας.

Τα οκτώ δόντια αποδόθηκαν στον Homo erectus με βάση το μέγεθος και το σχήμα τους. Σε ορισμένα από αυτά, η ταυτοποίηση επιβεβαιώθηκε με ανάλυση αρχαίων πρωτεϊνών.

Οι αναλογίες ισοτόπων του άνθρακα στα δόντια, παρόμοιες με τις αναλογίες που καταγράφονται σε ζώα του Αμαζονίου, αποκάλυψαν ότι οι Homo erectus ζούσαν σε περιβάλλον τροπικής ζούγκλας, ένα περιβάλλον το οποίο μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι μόνο οι Homo sapiens μπόρεσαν να κατακτήσουν.

«Ανακαλύψαμε ενδείξεις ότι ο Homo erectus επιβίωνε σε ένα απαιτητικό περιβάλλον, με το οποίο κανονικά δεν συνδέουμε αυτό το είδος», δήλωσε η Κίρα Γουέσταγουεϊ του Πανεπιστημίου Μακουάρι, επικεφαλής της μίας από τις δύο μελέτες.

Ακόμα, τα ισότοπα του στροντίου στα δόντια υποδεικνύουν ότι ο συγκεκριμένος πληθυσμός του Homo erectus διένυε μεγάλες αποστάσεις.

«Τα επίπεδα στροντίου στα δόντια που εξετάστηκαν από το σπήλαιο Μπαξιάν δεν ταιριάζουν με εκείνα της περιοχής γύρω από το σπήλαιο, σύμφωνα με τους ανακατασκευασμένους χάρτες κατανομής του στροντίου. Η καλύτερη αντιστοιχία εντοπίζεται σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, όπως το βόρειο Βιετνάμ», είπε η Γουέσταγουεϊ.

«Έχουμε λοιπόν έναν πληθυσμό Homo erectus που επέζησε μέχρι σχετικά πρόσφατα και εμφανίζει ενδείξεις ευελιξίας, προσαρμοστικότητας και κινητικότητας – ικανοτήτων που συνήθως συνδέουμε με τον Homo sapiens και όχι με αρχαϊκά ανθρώπινα είδη», πρόσθεσε.

«Ο Homo erectus συνδέεται με την εμφάνιση εξελιγμένων λίθινων εργαλείων, με έναν τρόπο μετακίνησης αρκετά παρόμοιο με τον δικό μας και με την έναρξη της χρήσης της φωτιάς», δήλωσε ο Φρίντο Βέλκερ του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, επικεφαλής της δεύτερης μελέτης.

Ο Homo erectus πιστεύεται επίσης ότι ήταν το προγονικό είδος από το οποίο προέκυψαν οι Νεάντερταλ πριν από περίπου 400.000 χρόνια και οι Homo sapiens πριν από περίπου 300.000 χρόνια.

«Ο Homo erectus είναι ένα εντυπωσιακό είδος», δήλωσε η Γουέσταγουεϊ. «Επέζησε για σχεδόν δύο εκατομμύρια χρόνια, έξι φορές περισσότερο από όσο υπάρχει μέχρι σήμερα το δικό μας είδος, ζώντας σε σαβάνες με λιβάδια και αραιά δάση, καθώς εξαπλωνόταν από την Αφρική μέχρι την Ιάβα της Ινδονησίας».

«Παρά αυτά τα εκπληκτικά επιτεύγματα, εξακολουθούμε να θεωρούμε ότι το είδος δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένο στην προσαρμογή του σε μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα. Η επικρατούσα άποψη αποδίδει συνήθως την εξαφάνισή του από την Ιάβα στην επέκταση των τροπικών δασών», πρόσθεσε.

«Η νέα μελέτη ανατρέπει ωστόσο αυτή την εικόνα, καθώς διαθέτουμε πλέον ενδείξεις ότι ο Homo erectus ζούσε σε πυκνά τροπικά δάση στην ηπειρωτική Κίνα. Αυτό ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόησή μας για το είδος και θέτει υπό αμφισβήτηση τις παραδοχές σχετικά με τα αίτια της τελικής εξαφάνισής του από την Ιάβα», είπε η ερευνήτρια.

Η χρονολόγηση των δοντιών από τα κινεζικά σπήλαια και των απολιθωμάτων από την Ιάβα υποδεικνύει ότι οι συγκεκριμένοι πληθυσμοί του Homo erectus δεν συνάντησαν ποτέ τον Homo sapiens. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το είδος έφτασε στις περιοχές αυτές πολύ αργότερα.

Παρόλα αυτά, η ηλικία των δοντιών αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας άλλης, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας συνάντησης, είπε η Γουέσταγουεϊ.

Ο μεγαλύτερος γνωστός πίθηκος, ο Gigantopithecus, είναι γνωστό ότι ζούσε στην ίδια περιοχή και περίπου την ίδια εποχή. Ο γιγαντιαίος αυτός πίθηκος ενδέχεται να έφτανε σε ύψος τα τρία μέτρα όταν στεκόταν όρθιος και να ζύγιζε έως 300 κιλά.

«Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε ενδείξεις πως τα δύο είδη πράγματι συναντήθηκαν, παρά μόνο ότι η πιθανότητα μιας τέτοιας συνάντησης δείχνει πλέον αυξημένη», είπε η Γουέσταγουεϊ.

Loading

Play