Το ΙΤΕ βάζει την Κρήτη στον χάρτη της διαστημικής οικονομίας, μέσα από το «Space-Crete» και τη δημιουργία του Κέντρου Αριστείας Κρήτης σε Αναδυόμενες Διαστημικές Τεχνολογίες (CCEST). Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 35 εκατομμύρια ευρώ για 6 χρόνια και κατέλαβε τη 2η θέση ανάμεσα σε 61 προτάσεις από όλη την Ευρώπη.
Ο πρόεδρος του ΙΤΕ, καθ. Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Βασίλης Χαρμανδάρης, μιλώντας με αφορμή την παρουσία του Ιδρύματος στην 90ή ΔΕΘ, στο περίπτερο 7, εξηγεί ότι ο στόχος είναι στρατηγικός, καθώς η συγκεκριμένη περιοχή της διαστημικής έρευνας δεν είναι ακόμη ώριμη. Όπως αναφέρει, με μια αναλογικά μικρή επένδυση μπορεί να παραχθεί αποτέλεσμα με πολύ μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό όφελος, σε σχέση με τομείς όπου έχουν ήδη επενδυθεί δισεκατομμύρια από μεγάλους διεθνείς παίκτες.
«Υπάρχουν συγκεκριμένοι τομείς σε ό,τι αφορά τις τεχνολογίες του διαστήματος, όπου πραγματικά δεν υπάρχουν ακόμη γενικά αποδεκτές τεχνικές, όμως η αγορά και η δυναμική θα είναι πολύ μεγάλη», σημειώνει, προσθέτοντας ότι έτσι μικρές ανακαλύψεις μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερο όφελος και αναγνωρισιμότητα στο ίδρυμα, αλλά και ουσιαστικό οικονομικό όφελος για τη χώρα.
Ο κ. Χαρμανδάρης χαρακτηρίζει το «Space-Crete» εμβληματικό έργο, με επιστημονικά υπεύθυνο τον Διευθυντή του Ινστιτούτου Πληροφορικής, καθ. Παναγιώτη Τσακαλίδη, το οποίο αξιολογήθηκε δεύτερο σε όλη την Ευρώπη. Η επένδυση φτάνει τα 15 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα 20 εκατ. από την Πολιτεία και ιδιωτικούς φορείς.
Όπως λέει, τεχνογνωσία φέρνουν δύο μεγάλοι ερευνητικοί οργανισμοί, το DLR στη Γερμανία και το CEA στη Γαλλία, αλλά και η ιδιωτική εταιρία OHB-Hellas, θυγατρική της OHB Γερμανίας. Η τελευταία είναι η τρίτη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εταιρία σε θέματα διαστημικής τεχνολογίας, τηλεπικοινωνιών και δορυφόρων, με ετήσιο προϋπολογισμό σχεδόν δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Η OHB επισκέφθηκε πριν από δύο ημέρες το Ηράκλειο και υπογράφηκε επίσημα το σύμφωνο συνεργασίας.
Ο πρόεδρος του ΙΤΕ αναφέρει ότι οι εκπρόσωποι της εταιρίας εντυπωσιάστηκαν από τις εγκαταστάσεις του Ιδρύματος στο Ηράκλειο, είδαν από κοντά τα ερευνητικά εργαστήρια και το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα, το οποίο έχει αναβαθμιστεί συστηματικά τα τελευταία χρόνια με νέα τηλεσκόπια και υποδομές. Ενημερώθηκαν επίσης για την τεχνογνωσία που αναπτύσσεται στο ΙΤΕ.
«Είναι στρατηγική επιλογή της Ευρώπης και η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά», σημειώνει για τις εφαρμογές που αφορούν την ασφάλεια και τις ανάγκες της αγοράς, εξηγώντας ότι δημιουργείται μια νέα παγκόσμια αγορά, το space traffic management, δηλαδή οι «τροχονόμοι» του διαστήματος.
Προσθέτει ότι η Ευρώπη θέλει να αναπτύξει την τεχνογνωσία αυτή, ώστε ευρωπαϊκές εταιρίες να μπορέσουν να συμμετάσχουν και να δημιουργηθούν ευκαιρίες και πλούτος στην ήπειρο και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα έχει στρατηγικό πλεονέκτημα, επειδή για να γίνουν αυτές οι μετρήσεις χρειάζονται καθαροί ουρανοί.
Το «Space-Crete» ξεκινά την 1η Ιανουαρίου και έχει διάρκεια έξι χρόνια. Βασική ιδέα, όπως λέει ο κ. Χαρμανδάρης, είναι το Κέντρο Αριστείας που θα δημιουργηθεί στο τέλος να λειτουργήσει ως αυτόνομη οντότητα μέσα στο ελληνικό και το διεθνές οικοσύστημα, χωρίς τις αγκυλώσεις ενός δημόσιου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, όπως είναι το ΙΤΕ, με την απαιτούμενη ευελιξία και σύνδεση με την αγορά.
Στο ΙΤΕ ο επίγειος δορυφορικός σταθμός του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων»
Τομείς αιχμής που σχετίζονται με το Διάστημα, όπως η δορυφορική τηλεπισκόπηση, η αστροφυσική, οι προηγμένες τηλεπικοινωνίες, οι κβαντικές επικοινωνίες και η διαστημική επιτήρηση, συνδέονται και με μια ακόμη πρόσφατη εξέλιξη: την επιλογή του ΙΤΕ για τη φιλοξενία του επίγειου σταθμού του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων». Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης έχει εγκαταστήσει στους χώρους του ΙΤΕ στο Ηράκλειο επίγειο δορυφορικό σταθμό, που λειτουργεί ως κέντρο επιχειρησιακής επικοινωνίας με το ελληνικό σμήνος των μικροδορυφόρων και παρέχει υπηρεσίες τηλεμετρίας, τηλεχειρισμού και μεταφοράς δεδομένων.
Ο ίδιος τονίζει ότι η εξέλιξη αυτή θα επιτρέψει την πιο άμεση εμπλοκή του Ιδρύματος, σε πρώτη φάση, σε ζητήματα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τοπικούς σταθμούς τηλεπισκόπησης και συλλογής δεδομένων από το πρόγραμμα των μικροδορυφόρων. Η λειτουργία του σταθμού ξεκίνησε ουσιαστικά την περασμένη χρονιά, παραδόθηκε όμως και άρχισε να λειτουργεί εδώ και έναν μήνα. Ο κ. Χαρμανδάρης σημειώνει ακόμη ότι η επιλογή του ΙΤΕ στο Ηράκλειο συνδέεται με τη στρατηγική θέση της Κρήτης, τη γεωγραφική θέση του Ιδρύματος και την τεχνογνωσία του σε τηλεπικοινωνίες και πληροφορική.
Σε ό,τι αφορά την αναβάθμιση των υποδομών του Ιδρύματος, αναφέρει ότι ολοκληρώθηκε μεγάλη επένδυση ύψους 56 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη των ερευνητικών εγκαταστάσεων, με 50 εκατ. ευρώ από το ΤΑΑ και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και 6 εκατ. ευρώ από το αποθεματικό του ΙΤΕ. Τα χρήματα χρηματοδότησαν σημαντικά αναπτυξιακά έργα σε ινστιτούτα του ΙΤΕ σε όλη τη χώρα.
Ειδικά στο Ηράκλειο, η επένδυση έφτασε τα 25 εκατομμύρια ευρώ και αφορά τέσσερα νέα κτίρια. Επιπλέον, υπάρχει ένα νέο κτίριο στα Χανιά, ένα στο Ρέθυμνο, καθώς και νέα κτίρια στην Πάτρα και στα Ιωάννινα, όπως διευκρινίζει ο πρόεδρος του ΙΤΕ.
Η συμμετοχή του ΙΤΕ στην 90ή ΔΕΘ
Για τη συμμετοχή του ΙΤΕ στη φετινή ΔΕΘ, ο κ. Χαρμανδάρης αναφέρει ότι, όπως κάθε χρόνο, το Ίδρυμα δίνει δυναμικό «παρών» στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και όλα τα ινστιτούτα παρουσιάζουν εκθέματα. Φέτος, όπως λέει, το Ινστιτούτο Πληροφορικής είχε πιο κεντρικό ρόλο, επειδή η πληροφορική συνδέεται άμεσα με οριζόντια προβλήματα της κοινωνίας και με ζητήματα που έχουν άμεσο κοινωνικό αποτύπωμα.
«Νομίζω πραγματικά ότι αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο στοίχημα, το οποίο ως ίδρυμα θέλουμε να πετύχουμε, η εκπαίδευση, η έρευνα αλλά και άμεση συνεισφορά στην πολιτιστική και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας», καταλήγει. Ο ίδιος αναφέρεται στο «blue skies research», λέγοντας ότι πρέπει να επενδύουμε στη βασική και εφαρμοσμένη έρευνα για να λύνουμε ενδιαφέροντα προβλήματα, αλλά και να σκεφτόμαστε ως ερευνητές τις ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς.
Ο κ. Χαρμανδάρης σημειώνει επίσης πως υπάρχει μεγάλη χαρά όταν κάτι που ανακαλύπτεται και δημιουργείται στο εργαστήριο μπορεί να γίνει προϊόν που λύνει πρακτικά προβλήματα των πολιτών και βελτιώνει ουσιαστικά την ποιότητα της ζωής τους. Πληροφορίες για τη συμμετοχή και το πρόγραμμα εκδηλώσεων του ΙΤΕ στην 90ή ΔΕΘ είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος.
