Την πρώτη στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενιαία πολιτική για τον Τουρισμό παρουσίασε σήμερα στις Βρυξέλλες ο επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας.
«Θέλουμε ο ευρωπαϊκός τουρισμός να είναι πιο ανταγωνιστικός, πιο βιώσιμος και πιο ανθεκτικός. Και για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να επενδύσουμε στους ανθρώπους και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να σεβόμαστε και να στηρίζουμε τις τοπικές κοινωνίες. Και πρέπει να παρουσιάσουμε τους εξαιρετικούς προορισμούς της Ευρώπης σε όλο τον κόσμο, βοηθώντας τον καθένα από αυτούς να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Αυτό είναι το όραμα πίσω από τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό. Και έτσι θέλουμε να διαμορφώσουμε το μέλλον του τουρισμού στην Ευρώπη», επισήμανε ο κ. Τζιτζικώστας.
Εξηγώντας τις ωφέλειες από την πρώτη ενιαία πολιτική της ΕΕ για τον τουρισμό, ο Επίτροπος υπογράμμισε: «Αυτή η πολιτική που παρουσιάζουμε σήμερα έχει ως τελικό στόχο να διασφαλίσει ότι όλοι επωφελούνται από τον τουρισμό. Για τους ταξιδιώτες, σημαίνει καλύτερη εμπειρία επισκεπτών και περισσότερες ευκαιρίες να ανακαλύψουν την Ευρώπη. Για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρομεσαίες, σημαίνει πρόσβαση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, δεδομένα και ψηφιακά εργαλεία, στήριξη της καινοτομίας και της ανάπτυξης, χρηματοδότηση και λιγότερους διοικητικούς φραγμούς. Για τους προορισμούς, σημαίνει καλύτερη διαχείριση της ροής των επισκεπτών, τουρισμός όλο το χρόνο και ισχυρότερη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων. Για την ίδια την Ευρώπη, σημαίνει ενίσχυση της παγκόσμιας απήχησής μας και στήριξη της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ευημερίας σε ολόκληρη την Ένωση. Η κατεύθυνσή μας είναι σαφής: ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα, ισορροπημένοι και βιώσιμοι προορισμοί, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και σεβασμός στις τοπικές κοινωνίες και την κληρονομιά τους. Μαζί, μπορούμε να απελευθερώσουμε το δυναμικό των προορισμών της Ευρώπης, να συνεχίσουν οι ταξιδιώτες να επιλέγουν την Ευρώπη ως πρώτο προορισμό και να διασφαλίσουμε ότι ο τουρισμός θα συνεχίσει να ευδοκιμεί. Αυτό είναι το μέλλον που χαράσσουμε με την πρώτη ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό».
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, οι έξι βασικοί στόχοι της πολιτικής της ΕΕ για τον Τουρισμό είναι οι εξής:
– Ανταγωνιστικότητα, με στήριξη του ευρωπαϊκού επιχειρηματικού οικοσυστήματος.
– Προώθηση του προορισμού Ευρώπη ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού παγκοσμίως.
– Βιώσιμος, ισορροπημένος και προσβάσιμος τουρισμός. Διασφαλίζοντας ότι τα οφέλη του τουρισμού φτάνουν σε κάθε περιοχή και κάθε εποχή, όχι μόνο σε λίγους προορισμούς και μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Επίσης τα ταξίδια πρέπει να είναι προσιτά και χωρίς αποκλεισμούς για όλους.
– Μέτρηση της επιτυχίας του τουρισμού με κριτήριο την αξία που δημιουργεί στις τοπικές κοινωνίες και όχι μόνο με βάση τον αριθμό των επισκεπτών.
– Ανθεκτικότητα, με προετοιμασία του τομέα για μελλοντικές κρίσεις.
– Καθαρή και ψηφιακή μετάβαση, βοηθώντας τις τουριστικές επιχειρήσεις να γίνουν πιο καθαρές, πιο κυκλικές και πιο καινοτόμες.
Οι τρεις πυλώνες
Η πολιτική διαρθρώνεται γύρω από τρεις πυλώνες. Πρώτος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού τουρισμού, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Δεύτερος είναι η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού τουρισμού. Και τρίτος είναι η προώθηση της Ευρώπης ως προορισμού και η ενίσχυση της παγκόσμιας ηγετικής της θέσης.
Αυτοί οι τρεις πυλώνες υποστηρίζονται από δύο οριζόντιες προτεραιότητες. Την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση της συνεργασίας, χωρίς αποκλεισμούς, αλλά και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης κινητικότητας, της αποτελεσματικής συνδεσιμότητας και των σύγχρονων υποδομών.
«Ο τουρισμός είναι θεμέλιο της οικονομίας μας», τόνισε ο κ. Τζιτζικώστας και αμέσως προσέθεσε: «Σε ολόκληρη την ΕΕ, αντιπροσωπεύει περίπου το 10 % του ΑΕΠ, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συντηρεί 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, σχεδόν όλες μικρομεσαίες ή πολύ μικρές επιχειρήσεις. Σε χώρες όπως η πατρίδα μου, η Ελλάδα, η άμεση και έμμεση συμβολή του τουρισμού φτάνει μέχρι και το 25% του ΑΕΠ. Ο αντίκτυπός του εκτείνεται στις μεταφορές, τις κατασκευές, το λιανικό εμπόριο και τη γεωργία, στη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας και θέσεων εργασίας σε αγροτικές, περιφερειακές και απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των πολλών νησιών, παράκτιων και ορεινών περιοχών μας. Αλλά αυτός ο ζωτικός τομέας αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις: ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, γεωπολιτική αστάθεια και εξωτερικούς κλυδωνισμούς, κλιματική αλλαγή, αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό, αλλά και την πρόκληση της διασφάλισης ότι ο τουρισμός αναπτύσσεται με πιο ισορροπημένο τρόπο. Η πρώτη πολιτική της ΕΕ για τον τουρισμό, που εγκρίθηκε σήμερα από το Κολέγιο των Επιτρόπων, είναι το πιο φιλόδοξο, ολοκληρωμένο και ολιστικό πλαίσιο ευρωπαϊκής πολιτικής για τον τουρισμό μέχρι σήμερα. Κεντρικός στόχος μας είναι να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρίες, να εστιάσουμε εκεί που υπάρχει υπεραξία και να βάλουμε όλους, κράτη μέλη, περιφέρειες, δήμους, τοπικές κοινωνίες, επιχειρήσεις, εργαζόμενους, σε ένα κοινό όραμα, σε μια κοινή κατεύθυνση».
Αναλύοντας τις δράσεις ανά πυλώνα και προτεραιότητα, ο Επίτροπος επισήμανε τα εξής:
Ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα ξεκινούν από τους ανθρώπους, είπε ο κ. Τζιτζικώστας, αναφερόμενος στις ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, στη δημιουργία Ακαδημίας Τουρισμού της ΕΕ, στη μείωση των περιττών επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις και στη χρηματοδότηση της καθαρής και ψηφιακής μετάβασής τους. Πρόσθεσε ότι για την καινοτομία, τη βελτίωση της πρόσβασης σε αξιόπιστα δεδομένα και την ενθάρρυνση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων τεχνολογιών δημιουργείται Παρατηρητήριο Τουρισμού της ΕΕ και προβλέπεται η ανάπτυξη Κοινού Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων για τον Τουρισμό.
Στην ενότητα για τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του τουρισμού, σημείωσε ότι σήμερα μόλις το 13% των περιφερειών της Ευρώπης δέχονται το 50% όλων των διανυκτερεύσεων και ότι η νέα πολιτική επιδιώκει διαφορετική προσέγγιση, με έμφαση στη δημιουργία πραγματικής αξίας, την προστασία της ποιότητας ζωής των κατοίκων και τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και επιχειρήσεων αντί για την απλή αύξηση των επισκεπτών. Για τον σκοπό αυτό αναπτύσσεται Ευρωπαϊκό Μοντέλο για τη Βιώσιμη Διαχείριση του Τουρισμού και, μέσα στους επόμενους έξι μήνες, θα υποβληθούν συγκεκριμένες προτάσεις για τον ισορροπημένο τουρισμό και την ανάπτυξη σχετικής Εργαλειοθήκης της ΕΕ, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, τις τοπικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Παράλληλα, με τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως οι πυρκαγιές και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, η πολιτική δημιουργεί Κέντρο Συντονισμού Κρίσεων της ΕΕ, ώστε ο τουριστικός τομέας να ενταχθεί πλήρως στις προσπάθειες ετοιμότητας και αντιμετώπισης κρίσεων.
Για τη διεθνή διάσταση του τουρισμού, ο κ. Τζιτζικώστας ανέφερε ότι με την πρωτοβουλία Destination Europe επιδιώκεται η ενίσχυση της θέσης της Ευρώπης στις παγκόσμιες αγορές, με συμπλήρωση των εθνικών και περιφερειακών τουριστικών σημάτων και με ισχυρότερη, πιο συνεκτική ευρωπαϊκή ταυτότητα για τους διεθνείς επισκέπτες. Το μήνυμα, όπως είπε, είναι ότι η Ευρώπη είναι ασφαλής, ανταγωνιστικός και εξαιρετικός προορισμός με απαράμιλλη ποικιλία εμπειριών.
Στις οριζόντιες προτεραιότητες, ο Επίτροπος τόνισε ότι οι επενδύσεις είναι ζωτικής σημασίας για να εφαρμοστεί η ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό, κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα με στήριξη από στοχευμένες δημόσιες επενδύσεις. Είπε ακόμη ότι στο τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο ο τουρισμός επωφελείται από 15 διαφορετικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ και ότι έως το τέλος της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου αναμένεται να έχει λάβει περίπου 18 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής στήριξης. Αναφέρθηκε επίσης στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, σημειώνοντας ότι θα στηρίξουν στρατηγικές επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, ενώ η Κομισιόν θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες για τον σχεδιασμό σχετικών παρεμβάσεων.
Για τη διακυβέρνηση και τη συνεργασία, ο κ. Τζιτζικώστας μίλησε για πιο αποτελεσματικό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Συνεργασίας για τον Τουρισμό και για μια νέα υψηλού επιπέδου Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τον Τουρισμό, η οποία θα φέρνει σε επαφή τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, τις τοπικές αρχές, τον ιδιωτικό τομέα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Συμμαχία, όπως είπε, θα στηρίξει την κοινή εφαρμογή της πολιτικής, θα δημιουργήσει συνέργειες ανάμεσα στις δράσεις της και θα δώσει μεγαλύτερη συνοχή στις υφιστάμενες δομές συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων εμπειρογνωμόνων.
Ο κ. Τζιτζικώστας αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς συνεργασίες, λέγοντας ότι η ΕΕ συνεργάζεται ήδη με την Ιαπωνία και την Ινδία και σύντομα θα επεκτείνει τη συνεργασία αυτή στις χώρες του Κόλπου. Προανήγγειλε ακόμη νέο Πλαίσιο Συνεργασίας με τον Οργανισμό Τουρισμού του ΟΗΕ έως το τέλος του έτους, καθώς και πρόταση για Βραβείο Τουριστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης, ώστε να αναγνωρίζονται διεθνώς οι προορισμοί που προωθούν τον βιώσιμο, ισορροπημένο και καινοτόμο τουρισμό και να ενισχύεται η προβολή λιγότερο γνωστών περιοχών.
Τέλος, στάθηκε στη σημασία της συνδεσιμότητας και των υποδομών, λέγοντας ότι η πρώτη ευρωπαϊκή τουριστική πολιτική προωθεί έναν πιο απρόσκοπτο χώρο πολυτροπικών μετακινήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό, όπως ανέφερε, είναι απαραίτητο για να παραμείνουν οι προορισμοί πιο ανταγωνιστικοί και προσβάσιμοι, ιδιαίτερα τα νησιά, οι απομακρυσμένες περιοχές και οι παράκτιες περιοχές, ενώ στις δράσεις περιλαμβάνονται νέα πολιτική για τις αερομεταφορές, πιο προσιτές διασυνοριακές ενοικιάσεις αυτοκινήτων και διεύρυνση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων έκδοσης εισιτηρίων για τις τοπικές μεταφορές σε επίπεδο ΕΕ.
