Η θανατηφόρα βία με δόρυ που αποκαλύπτεται σε ωμοπλάτη Νεάντερταλ, η οποία χρονολογείται πριν από 75.000 χρόνια, παραπέμπει σε σύγκρουση με αιχμηρό ξύλινο δόρυ μεταξύ Νεάντερταλ στη Μέση Ανατολή και ενδέχεται να είναι το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα του είδους στο αρχείο απολιθωμάτων του ανθρώπινου είδους.
Το μεγάλο σπήλαιο Σάνινταρ, στους πρόποδες των βουνών του Ιρακινού Κουρδιστάν, συγκαταλέγεται στους πιο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους παγκοσμίως για τη μελέτη των Νεάντερταλ. Εκεί έχουν εντοπιστεί αρκετά άτομα Νεάντερταλ που έζησαν πριν από 50.000 έως 75.000 χρόνια.
Τα οστά του συγκεκριμένου Νεάντερταλ βρέθηκαν στο σπήλαιο. Η αριστερή ωμοπλάτη του διατηρήθηκε σχεδόν ακέραιη κάτω από επτάμισι μέτρα βράχων και ιζημάτων για περίπου 75.000 χρόνια. Εντοπίστηκαν επίσης ένα σχεδόν πλήρες δεξί χέρι, δύο αριστερά πλευρά και ένα τμήμα δεξιού πλευρού, καθώς και επτά δόντια. Ο Νεάντερταλ υπολογίζεται ότι ήταν περίπου 45 ετών όταν πέθανε βίαια. Οι αρχαιολόγοι ονόμασαν τα οστά Shanidar A, από το σπήλαιο όπου βρέθηκαν το 2020.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ που ανέλαβαν την ανασκαφή, η οπή στην αριστερή ωμοπλάτη προκλήθηκε από ξύλινο δόρυ με ακονισμένη άκρη. Το δόρυ διαπέρασε την αριστερή θωρακική κοιλότητα από μπροστά και κινήθηκε μέσα από το σώμα, τραυματίζοντας τον πνεύμονα και πιθανότατα μεγάλες αρτηρίες, πριν περάσει από την αριστερή ωμοπλάτη και προκαλέσει ακαριαίο θάνατο. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το τραύμα ίσως είναι η πρώτη ένδειξη χρήσης αιχμηρών ξύλινων δοράτων στην προϊστορική Μέση Ανατολή.
Ο θάνατος μπορεί να οφειλόταν σε ατύχημα κατά το κυνήγι. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις που παραπέμπουν σε σκόπιμη βία, καθώς η θέση του τραύματος και η δύναμη που χρειάστηκε για να διαπεράσει το όπλο ολόκληρο το σώμα του Νεάντερταλ οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για εσκεμμένο, θανατηφόρο χτύπημα προς την καρδιά.
Τα ευρήματα δείχνουν επίσης σημάδια σοβαρού τραυματισμού στο πρόσωπο, τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από τον θάνατο, κάτι που υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο άτομο πιθανότατα έλαβε φροντίδα πριν καταλήξει βίαια.
Στο τμήμα ενός κοπτήρα που είχε απομείνει, οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντική συσσώρευση οδοντικής πλάκας που είχε ασβεστοποιηθεί (τρυγία), κατά μήκος της εκτεθειμένης ρίζας. Το εύρημα δείχνει ότι το δόντι παρέμεινε στο στόμα για αρκετό διάστημα μετά τον σοβαρό τραυματισμό που, σύμφωνα με τους ερευνητές, πρέπει να είχε υποστεί το μπροστινό μέρος του προσώπου από ισχυρό χτύπημα.
Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.
