Αυξητική τάση παρουσιάζουν τα καιρικά επεισόδια με κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις και ανθρώπινες απώλειες από το 2000 έως το 2025. Σύμφωνα με στοιχεία της μονάδας του ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που προέκυψαν από τη βάση δεδομένων HIWE-DB (High-impact Weather Events), την περίοδο 2000-2025 καταγράφηκαν 633 καιρικά επεισόδια με κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις και 294 ανθρώπινες απώλειες, με έναν ετήσιο μέσο όρο περίπου 11 απωλειών. Όπως εξηγεί η Δρ Κατερίνα Παπαγιαννάκη, ειδική Λειτουργική Επιστήμονας στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, έχοντας χωρίσει την περίοδο 2000-2025 σε δύο 13ετίες, προκύπτει μία σαφής μεταβολή κατά τη σύγκρισή τους. «Τα επεισόδια με κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις αυξάνονται κατά 58%, τα επεισόδια με σοβαρές επιπτώσεις κατά 35% και οι ανθρώπινες απώλειες κατά 72%», υπογραμμίζει. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025 είναι το πρώτο έτος χωρίς ανθρώπινες απώλειες από καιρικά φαινόμενα από το 2000, εξαιρουμένων των απωλειών από καύσωνες, για τους οποίους δεν υπάρχουν άμεσα συγκρίσιμα και επαρκώς τεκμηριωμένα στοιχεία.
Όσον αφορά τις περιοχές που συγκεντρώνουν τέτοιου είδους επεισόδια, τα αστικά κέντρα καταγράφουν τα περισσότερα, χωρίς να σημαίνει αναγκαστικά ότι είναι και τα πιο σοβαρά. Περιοχές της περιφέρειας, όπως η Θεσσαλία, η Χαλκιδική και η Εύβοια, επλήγησαν από καιρικά επεισόδια με σοβαρές κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις και ανθρώπινες απώλειες.
Η ομάδα της μονάδας ΜΕΤΕΟ καταγράφει συστηματικά καιρικά επεισόδια με κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις στην Ελλάδα από το 2000, κατηγοριοποιώντας τα σε τρία επίπεδα ανάλογα με τη σοβαρότητα. Όπως επισημαίνει η Δρ Παπαγιαννάκη, δεν καταγράφουν μόνο τα φαινόμενα, αλλά τις επιπτώσεις τους στην κοινωνία και την οικονομία.
«Χωρίς συστηματική καταγραφή, κάθε επεισόδιο αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο. Με τα δεδομένα μας, μπορούμε να εντοπίσουμε μοτίβα και να στηρίξουμε την επιστημονική έρευνα και τη δημόσια ενημέρωση», τονίζει η Δρ Παπαγιαννάκη. Σύμφωνα με την ίδια, αναδεικνύεται η ανάγκη της ανθεκτικότητας, καθώς η κλιματική αλλαγή εξελίσσεται κοντά στα δυσμενέστερα σενάρια.
Η έννοια της ανθεκτικότητας περιλαμβάνει τη συστηματική παρακολούθηση και καταγραφή των φαινομένων, την πρόγνωση και την έγκαιρη προειδοποίηση, καθώς και την ενίσχυση της ετοιμότητας και της προληπτικής κουλτούρας.
Ταυτόχρονα, η ανθεκτικότητα συνδέεται άμεσα με τον τρόπο σχεδιασμού και λειτουργίας των υποδομών, καθώς και με τις αλλαγές χρήσης γης, οι οποίες εντοπίζουν ένα μεγάλο μέρος των προβλημάτων των προηγούμενων δεκαετιών.
Σημειώνεται ότι πηγή είναι η βάση δεδομένων HIWE-DB, συνοπτική εκδοχή της οποίας είναι διαθέσιμη online στο meteo.gr.
