Η Πρωτοχρονιά του 1993 μπορεί να χαρακτηριστεί η τελευταία αναλογική Πρωτοχρονιά. Ο όρος δεν αποδίδεται συναισθηματικά, αλλά περιγραφικά. Εκείνο το βράδυ, οι ευχές στην Ελλάδα και διεθνώς εξακολουθούσαν να κινούνται με μέσα που προϋπήρχαν της ψηφιακής εποχής. Σταθερό τηλέφωνο, ταχυδρομείο και φυσική παρουσία συνέθεταν ακόμη τον βασικό χάρτη της επικοινωνίας.
Το σταθερό τηλέφωνο είχε τον κεντρικό ρόλο καθώς τα μεσάνυχτα της αλλαγής του χρόνου συγκέντρωναν τον μεγαλύτερο όγκο κλήσεων. Οι γραμμές συχνά ήταν κατειλημμένες και οι συνομιλίες σύντομες, καθώς ακολουθούσαν και άλλοι. Η ευχή είχε τη μορφή συνομιλίας και όχι αποστολής, δεν υπήρχε η έννοια της ταυτόχρονης ή μαζικής επικοινωνίας.
Το ταχυδρομείο βρισκόταν ακόμη σε πλήρη άνθηση ως μέσο κοινωνικής ανταλλαγής, χωρίς να έχει μετατραπεί σε μηχανισμό πληρωμών ή εξυπηρέτησης λογαριασμών. Τις ημέρες των γιορτών λειτουργούσε κυρίως ως δίαυλος ευχών, με χριστουγεννιάτικες κάρτες, χειρόγραφα γράμματα και ευχετήριους φακέλους να αποστέλλονται σε άλλες πόλεις και στο εξωτερικό. Η καθυστέρηση της παράδοσης δεν θεωρούνταν πρόβλημα, αλλά αναμενόμενο μέρος της διαδικασίας.
Την ίδια περίοδο, σε διεθνές επίπεδο είχε ήδη συμβεί ένα γεγονός που στάθηκε καθοριστικό για την πορεία των επικοινωνιών στα χρόνια που θα ακολουθούσαν. Στις 3 Δεκεμβρίου 1992 στάλθηκε το πρώτο SMS παγκοσμίως, το γνωστό Merry Christmas, από τον μηχανικό Neil Papworth σε κινητό τηλέφωνο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το SMS, αν και δεν είχε σχεδιαστεί ως κοινωνικό εργαλείο, άλλαξε το πλαίσιο της επικοινωνίας.
Η αλλαγή δεν έγινε άμεσα ορατή το βράδυ της Πρωτοχρονιάς του 1993, αλλά η κατεύθυνση είχε ήδη καθοριστεί. Στην Ελλάδα, η κινητή τηλεφωνία ξεκινά εμπορικά το καλοκαίρι του 1993, αλλάζοντας την έννοια της επικοινωνίας από τον χώρο του σπιτιού σε προσωπική και φορητή. Από εκεί και πέρα, το SMS εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο, πριν δώσει τη θέση του στις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων.
Σήμερα, η κλίμακα αυτής της μετάβασης αποτυπώνεται στους αριθμούς. Το 2024, οι μοναδικοί συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας ανέρχονται σε 5,8 δισεκατομμύρια, καλύπτοντας το 71% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί σε 6,5 δισεκατομμύρια έως το 2030, με ποσοστό διείσδυσης 76%. Αντίστοιχα, οι συνδρομητές κινητού διαδικτύου φτάνουν τα 4,7 δισεκατομμύρια το 2024.
Παράλληλα, αλλάζει και η μορφή του μηνύματος. Σε πολλές περιπτώσεις, η ευχή ηχογραφείται και μετατρέπεται σε γραπτό μήνυμα ή αποστέλλεται ως φωνητικό αρχείο, ενώ η επικοινωνία περιορίζεται σε σύμβολα. Όπως λέγεται συχνά, οι εποχές δεν κρίνονται αλλά ακολουθούνται.
Μια τέτοια κλίμακα και μορφή επικοινωνίας θα ήταν αδιανόητη για τους περισσότερους ανθρώπους λίγες δεκαετίες νωρίτερα. Από το 1937 μέχρι την Πρωτοχρονιά του 1993 μεσολάβησαν πολλά, με την ασύρματη επικοινωνία να εξελίσσεται και να εισέρχεται στην καθημερινότητά μας. Η Πρωτοχρονιά του 1993 είναι το τελευταίο χρονικό σημείο πριν η ευχή μετατραπεί σε ψηφιακή ροή. Καλή χρονιά!
