Ένα σαρκοφάγο φυτό από τα βουνά της Κίνας δίνει νέα δικαίωση στον Κάρολο Δαρβίνο, με μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature Communications και έχει και ιστορική σημασία. Πρόκειται για το Saxifraga candelabrum, ένα είδος που εντοπίστηκε να παγιδεύει και να χωνεύει έντομα.
Ο Κάρολος Δαρβίνος είχε αστείρευτη περιέργεια για κάθε μορφή ζωής, όμως το ενδιαφέρον του για τα σαρκοφάγα φυτά έφτανε στα όρια της εμμονής.
Ο πατέρας της Εξέλιξης θεωρούσε τη διωναία τη μυγοπαγίδα (Dionaea muscipula, το γνωστό είδος με φύλλα σαν δαγκάνες) ένα από τα ωραιότερα φυτά του κόσμου και είχε παραδεχτεί κάποτε ότι τον ενδιέφεραν περισσότερο οι δροσέρες (Drosera sp., φυτά με κολλώδη τριχίδια που παγιδεύουν έντομα) από την καταγωγή όλων των ειδών του κόσμου.
Το 1875, ο Βρετανός φυσιοδίφης δημοσίευσε πραγματεία με είδη που ο ίδιος υποψιαζόταν ότι ήταν σαρκοφάγα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και αλπικά φυτά του γένους Saxifraga, τα οποία προσπάθησε να ταΐσει με έντομα, χωρίς όμως να καταφέρει να αποδείξει τις υποψίες του.
Περισσότερο από ενάμιση αιώνα αργότερα, η μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature Communications φαίνεται να τον δικαιώνει, σε μια ανακάλυψη με επιστημονική αλλά και ιστορική αξία.
Σε εξορμήσεις πεδίου στα βουνά της επαρχίας Γιουνάν, στη νοτιοδυτική Κίνα, ερευνητές της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών παρατήρησαν ότι το Saxifraga candelabrum, ένα μικρό πολυετές φυτό με τριχίδια που φυτρώνει σε σχισμές βράχων, ήταν καλυμμένο με έντομα, κατά μέσο όρο περισσότερα από 70. Όπως και ο Δαρβίνος, οι ερευνητές αναρωτήθηκαν αν το φυτό τα παγιδεύει και τα καταναλώνει.
To Saxifraga candelabrum φυτρώνει σε βραχώδη, φτωχά υποστρώματα (ian-Jian Zhang)
Η απόδειξη ότι ένα είδος είναι σαρκοφάγο δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς ο ορισμός προϋποθέτει όχι μόνο την παγίδευση ζώων, αλλά και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών τους.
Σε πρώτη φάση, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι το S.candelabrum απελευθερώνει ουσία που προσελκύει έντομα. Τα μικρότερα παγιδεύονται στα μικροσκοπικά, κολλώδη τριχίδια, ενώ τα μεγαλύτερα, τα οποία το φυτό χρειάζεται για την επικονίαση των λουλουδιών του, ξεφεύγουν με ευκολία.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές είδαν ότι το φυτό φθορίζει όταν καλυφθεί με χημικό δείκτη που ανιχνεύει ένα χαρακτηριστικό πεπτικό ένζυμο. Και, τρίτο και κυριότερο, εντόπισαν στο φυτό ένα συγκεκριμένο ισότοπο αζώτου από ειδικά εμπλουτισμένες μύγες που είχαν τοποθετηθεί στους κολλώδεις βλαστούς. Το φυτό χρειάστηκε περίπου δύο εβδομάδες για να χωνέψει τη λεία του.
Το είδος είναι το πρώτο του γένους Saxifraga στο οποίο παρατηρείται σαρκοφαγία, μια πρακτική που έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα σε τουλάχιστον 14 οικογένειες φυτών, καθώς προσφέρει άζωτο και άλλα θρεπτικά συστατικά όταν το έδαφος είναι ιδιαίτερα άγονο, όπως στις σχισμές βράχων.
Οι ερευνητές ανέφεραν ακόμη ότι η σαρκοφαγία μπορεί να είναι πολύ πιο διαδεδομένη από ό,τι πιστεύαμε και δεν αποκλείεται να αφορά και άλλα τριχωτά, φαινομενικά αθώα είδη.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
