Ο αυτοκινητόδρομος κεντρικής Ελλάδας (Ε65) ξεχωρίζει ως ένα από τα πιο κομβικά έργα υποδομής της χώρας, με άμεση επίδραση στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην εθνική οικονομία. Παράλληλα, ο Ε65 μειώνει τις αποστάσεις και τον χρόνο μετακίνησης από τη Νότια Ελλάδα προς τη Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο, ενώ ενισχύει τη σύνδεση περιοχών και αγορών που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν πιο απομονωμένα.
Πέρα από την άρση της συγκοινωνιακής απομόνωσης της Δυτ. Θεσσαλίας, της Δυτ. Μακεδονίας και της Ηπείρου, ο νέος αυτοκινητόδρομος ενώνει τον άξονα ΠΑΘΕ (Αθήνα – Θεσσαλονίκη) με την Εγνατία Οδό. Έτσι διευκολύνεται η ασφαλής και ταχύτερη μεταφορά εμπορευμάτων και αγροτικών προϊόντων, ενισχύεται η σύνδεση κρίσιμων εμπορικών κόμβων, όπως τα λιμάνια του Βόλου και της Ηγουμενίτσας, και ενδυναμώνονται οι εφοδιαστικές αλυσίδες στη Θεσσαλία, την Ήπειρο και τη Στερεά Ελλάδα.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται σε μελέτη των Σεραφείμ Πολύζου, ομότιμου καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και του Ευθύμιου Νάκα, πολιτικού μηχανικού. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι Περιφερειακές Ενότητες που αναμένεται να ωφεληθούν περισσότερο από τη λειτουργία του νέου αυτοκινητόδρομου είναι οι Φθιώτιδας, Γρεβενών, Ιωαννίνων και της Δυτ. Θεσσαλίας.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι από την κατασκευή του Ε65 επηρεάζονται σε υψηλό βαθμό οι Περιφερειακές Ενότητες Φθιώτιδας, Ιωαννίνων, Καρδίτσας, Τρικάλων, Καστοριάς, Κοζάνης και Γρεβενών. Σε μεσαίο βαθμό επηρεάζονται οι Περιφερειακές Ενότητες Εύβοιας, Ευρυτανίας, Θεσπρωτίας, Ανατολ. Θεσσαλίας και Βοιωτίας, ενώ οι Π.Ε. της Μακεδονίας, Πελοποννήσου και της Θράκης επηρεάζονται σε μικρότερο βαθμό ή παραμένουν ανεπηρέαστες.
Η ίδια μελέτη εξετάζει και τις δυνατές λύσεις σύνδεσης του Ε65 με το λιμάνι του Βόλου, παρουσιάζοντας δύο εναλλακτικές προτάσεις. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανταγωνιστικότητα άλλων οδικών αξόνων προς τον αυτοκινητόδρομο κεντρικής Ελλάδας, όπως ο ΠΑΘΕ και η Ιόνια οδός, οι οποίοι έχουν παράλληλη διάταξη με τον Ε65 και βελτιώνουν την προσβασιμότητα των Περιφερειακών Ενοτήτων της Ανατ. Θεσσαλίας, της Ηπείρου και της Δυτ. Ελλάδας.
Σε αυτή τη λογική, ο κ. Πολύζος εξηγεί ότι οι επιδράσεις των διαπεριφερειακών οδικών έργων στην Περιφερειακή Ανάπτυξη διακρίνονται σε γενικευμένες ή παράγωγες και σε αναδιανεμητικές. Η πρώτη κατηγορία συνδέεται με θετική μεταβολή στους οικονομικούς δείκτες και αφορά τις περιφέρειες που εξυπηρετούνται ή συνδέονται άμεσα με τα έργα, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει έμμεσες και παρακινούμενες μεταβολές που δεν παράγουν νέα ανάπτυξη, αλλά τη μεταφέρουν χωρικά. Διαφορετικά, το άθροισμα των αναδιανεμητικών μεταβολών για όλες τις περιφέρειες είναι μηδενικό, αφού κάθε θετική επίδραση σε μία περιφέρεια συνοδεύεται από αντίστοιχες αρνητικές επιδράσεις σε άλλες.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, το έργο του Ε65 θα προκαλέσει αναδιανεμητικές μεταβολές που μεταβάλλουν την υφιστάμενη χωρική οικονομική ισορροπία και την αλληλεξάρτηση των Περιφερειακών Ενοτήτων, χωρίς να παράγουν από μόνες τους πρόσθετη ανάπτυξη.
Η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου, σύμφωνα με τη μελέτη, αναδεικνύει και ενισχύει την ανάγκη για οδική σύνδεση του Βόλου με την Ηγουμενίτσα και για λειτουργική συνεργασία των δύο βασικών λιμανιών της χώρας. Με αυτή τη σύνδεση, υλοποιείται ο στόχος που είχε τεθεί πριν από 30 χρόνια για τη γραμμή «Ηγουμενίτσα – Βόλος» και για έναν οριζόντιο οδικό άξονα που θα ενώνει τη δυτική «πύλη» της χώρας με την «ανατολική» έξοδο προς τις μεσογειακές και αραβικές χώρες.
Την ίδια ώρα, επιτυγχάνεται η οδική σύνδεση της Ανατολικής με τη Δυτική Θεσσαλία και ενισχύεται η ενδοπεριφερειακή κινητικότητα και η χωρική συνοχή. Ο κ. Πολύζος εκτιμά ότι η ανάγκη κατασκευής ενός σύγχρονου οδικού άξονα που θα συνδέει τον Ε65 με τον Λιμένα του Βόλου είναι δεδομένη, ενώ ο άξονας αυτός θα λειτουργεί τόσο ως εθνικός όσο και ως ενδοπεριφερειακός.
Σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο κ. Πολύζος αναφέρει: «Οι αυτοκινητόδρομοι μειώνουν τις γεωγραφικές αποστάσεις, επηρεάζουν την ένταση της αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης των οικονομικών δραστηριοτήτων των διαφόρων περιοχών και παίζουν σημαντικό ρόλο στην αστική, περιφερειακή και εθνική οικονομική ανάπτυξη. Οι μεταβολές που προκαλούν οι διαπεριφερειακοί αυτοκινητόδρομοι, σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τη μείωση των διαπεριφερειακών αποστάσεων ή του μεταφορικού κόστους και τη μεταβολή της συνολικής προσιτότητας (accessibility) των περιφερειών. Ένας τέτοιος αυτοκινητόδρομος είναι ο Ε65».
Κλείνοντας τη μελέτη, ο Ε65 παρουσιάζεται όχι μόνο ως ένας σύγχρονος οδικός άξονας, αλλά και ως βασικός πυλώνας οικονομικής αναζωογόνησης που βελτιώνει την ποιότητα ζωής και ανοίγει νέες προοπτικές ευημερίας για την ελληνική περιφέρεια. Η αξιοποίησή του ενισχύεται σημαντικά με την κατασκευή ενός σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου που θα συνδέει τον Ε65 με τον Λιμένα του Βόλου.
