Η ουρά έξω από το πρακτορείο στην οδό Σταδίου, κοντά στο Σύνταγμα, αρχίζει να σχηματίζεται από τις 8 το πρωί. Σε δύο ώρες αναμένεται το πρώτο κάρο με τις ντάνες της Η Εφημερίς, ενώ αρκετοί έχουν ήδη στηθεί και στην Ερμού, όπου τυπώνεται το φύλλο.
Όταν ανακοινώθηκε ότι την 1η Οκτωβρίου του 1873 θα κυκλοφορήσει στην Αθήνα η πρώτη καθημερινή εφημερίδα του νεότευκτου ελληνικού κράτους, οι εκδότες των ολίγων εβδομαδιαίων το αντιμετώπισαν με χλευασμό. Σιγά μην υπάρχει ύλη για να γεμίζει κάθε μέρα μία εφημερίδα… Κι όμως, το εγχείρημα του συγγραφέα και δημοσιογράφου Δημήτρη Κορομηλά βρήκε θερμή ανταπόκριση.
Κοντά 7.000 φύλλα πουλιούνται καθημερινά στην Αθήνα των 50.000 κατοίκων, αριθμός που ούτε ο ίδιος ο Κορομηλάς δεν είχε φανταστεί. Το τετρασέλιδο έντυπο, μία μεγάλη σελίδα διπλωμένη στα δύο, κυκλοφορεί σαν ζεστό ψωμί στα καφενεία και σε άλλους χώρους συνάθροισης, όπου το διαβάζουν ακόμη και οι αναλφάβητοι ακούγοντας κάποιον να το διαβάζει φωναχτά.
Το μυστικό της επιτυχίας της Εφημερίδος ήταν ότι έπιασε το ενδιαφέρον των πολιτών, που είχαν αρχίσει να κουράζονται από το καθαρά πολιτικό περιεχόμενο των υπόλοιπων εντύπων. Στην ύλη της υπήρχαν περιστατικά της καθημερινότητας, σοβαρά και ευτράπελα, αστυνομικό δελτίο, ρομάντζο και ενδιαφέρον για μυθιστορήματα, ενώ σε έντονες ειδησεογραφικές στιγμές ο Κορομηλάς τύπωνε και απογευματινό φύλλο.
Η «Η Εφημερίς» εγκαινίασε και το ρεπορτάζ, με τον ρεπόρτερ να βγαίνει στον δρόμο και να καταγράφει ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, μικροκαβγάδες σε χαρτοπαίγνια, διενέξεις μεταξύ πελατών και επώνυμα συζυγικά παραστρατήματα. Η ματιά από την κλειδαρότρυπα γοήτευε το κοινό, όπως και τα μυθιστορήματα, χάρη στα οποία ήταν εντυπωσιακή και η παρουσία γυναικών στο αναγνωστικό της κοινό.
Από τις σελίδες της πέρασαν για πρώτη φορά έργα του Παλαμά, του Καρκαβίτσα, του Κονδυλάκη και άλλων. Εκεί δημοσίευσε σε συνέχειες τους Εμπόρους των Εθνών και τη Γυφτοπούλα ο Παπαδιαμάντης, μόνιμος συνεργάτης, ενώ μέχρι να εκδοθούν σε βιβλία τα έργα του γοήτευαν το κοινό της Εφημερίδος.
Ο Παπαδιαμάντης έμπαινε διακριτικά σχεδόν αθέατος στον χώρο του εντύπου στην Ερμού, καθόταν σε ένα γωνιακό σκοτεινό γραφείο, έγραφε και έσβηνε επί ώρες με την αγαπημένη του πένα και παρέδιδε τα χειρόγραφα πριν φύγει το ίδιο αθόρυβα. Γνώστης άριστος των Αγγλικών και των Γαλλικών, έκανε και μεταφράσεις ξένων έργων, αφού «Η Εφημερίς» φιλοξενούσε καθημερινά ένα ελληνικό και ένα ξένο· εκείνη την περίοδο μετέφραζε Ντοστογιέφσκι, το «Έγκλημα και Τιμωρία».
Το τυπογραφείο της Εφημερίδος σίγησε το 1922, πριν το έντυπο κλείσει μισό αιώνα κυκλοφορίας και ενώ στο μεταξύ είχαν ήδη εμφανιστεί αρκετά καθημερινά φύλλα με πλουσιότερο περιεχόμενο. Η Εφημερίς, όμως, έμεινε ως η αφετηρία στον μακρύ δρόμο της καθημερινής ενημέρωσης στην Ελλάδα.
Τ.Α. Μανιατέα
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: Ψηφιακή βιβλιοθήκη ΑΝΕΜΗ
