Με τις πυρκαγιές να βρίσκονται σε εξέλιξη, το Υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει τα μέτρα προστασίας από την έκθεση στον καπνό. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ανάφλεξη οργανικής καύσιμης ύλης απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου (ΝΟx), διοξείδιο του θείου, αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ) και άλλες ουσίες.
Η προσωρινή υπερσυγκέντρωση αυτών των ουσιών, αλλά και η μεταφορά τους με τον άνεμο σε γειτονικές περιοχές, μπορεί να προκαλέσει βραχυπρόθεσμα ή και μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας στον γενικό πληθυσμό και ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Τα αιωρούμενα σωματίδια είναι πιθανό να φτάσουν έως το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα, δηλαδή στους πνεύμονες, ενώ τα μικρότερης διαμέτρου μικροσωματίδια ενδέχεται να περάσουν και στην κυκλοφορία του αίματος. Στις ομάδες υψηλού κινδύνου από την έκθεση σε καπνό περιλαμβάνονται τα άτομα με άσθμα ή άλλα αναπνευστικά νοσήματα, όσοι έχουν καρδιοαγγειακές παθήσεις, οι χρονίως πάσχοντες, οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι έγκυοι και οι καπνιστές.
Η έκθεση στον καπνό μιας πυρκαγιάς μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς στα μάτια και στην αναπνευστική οδό, βήχα και βρογχίτιδα, καθώς και να επιδεινώσει ή να πυροδοτήσει συμπτώματα κρίσης άσθματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και διαταραχή της αναπνευστικής λειτουργίας, όπως δύσπνοια.
Επίσης, σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα μπορεί να συμβάλει σε διαταραχές ρυθμού της καρδιάς και, σε ακραίες περιπτώσεις, σε καρδιαγγειακά επεισόδια με κατάληξη το θάνατο.
Ιδιαίτερα σοβαρός είναι ο κίνδυνος εγκαυμάτων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος από την εισπνοή θερμών αερίων. Η έκθεση αυτή μπορεί να προκαλέσει σημαντικές επιπλοκές.
Μέτρα Προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς
Μια πυρκαγιά δεν επηρεάζει μόνο την περιοχή όπου εκδηλώνεται, αλλά μπορεί να επεκτείνει την επίδρασή της και αλλού μέσω της μεταφοράς του καπνού από τους ανέμους. Γι’ αυτό, τα μέτρα προστασίας χρειάζονται ακόμη και σε περιοχές όπου η καθημερινότητα δεν διαταράσσεται άμεσα, αλλά υπάρχει νέφος καπνού.
Για τον λόγο αυτό, ο πληθυσμός πρέπει να ενημερώνεται για τα παρακάτω μέτρα προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε αυτήν ή επηρεάζονται από τον καπνό και την αυξημένη θερμοκρασία:
* Πιστή τήρηση των οδηγιών των αρμόδιων αρχών.
* Παραμονή σε κλειστούς χώρους.
Όταν κατοικημένες περιοχές βρίσκονται κοντά σε πυρκαγιά και επηρεάζονται από τον καπνό, συνιστάται να περιορίζονται οι άσκοπες μετακινήσεις και οι κάτοικοι να μένουν σε κλειστούς χώρους, χωρίς άμεση επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα, με κλειστά παράθυρα, πόρτες και λοιπές διόδους αέρα προς το εσωτερικό.
* Εξασφάλιση θερμικής άνεσης στο εσωτερικό των κατοικιών
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι ένοικοι και ιδιαίτερα όσοι ανήκουν σε ευαίσθητες ομάδες προτείνεται να κοιμούνται στο πιο δροσερό σημείο του σπιτιού.
Αν υπάρχει σύστημα κλιματισμού, προτείνεται να χρησιμοποιείται στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής «φρέσκου αέρα» που προσφέρουν ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται στη διάρκεια της πυρκαγιάς, για να μην εισέρχεται καπνός από το εξωτερικό περιβάλλον.
* Περιορισμός μετακινήσεων
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να αποφεύγονται οι άσκοπες μετακινήσεις και να χρησιμοποιούνται τα φώτα των οχημάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ατυχημάτων σε περιοχές με χαμηλή ορατότητα.
Αν χρειαστεί χρήση αυτοκινήτου, συνιστάται το σύστημα κλιματισμού να ρυθμίζεται στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να περιορίζεται η είσοδος καπνού στην καμπίνα των επιβατών.
* Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού
Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς πρέπει να αποφεύγονται το κάπνισμα μέσα στο σπίτι, το μαγείρεμα με ψησταριά, η χρήση τζακιού για ψήσιμο ή μαγείρεμα, η χρήση αεροζόλ, όπως εντομοκτόνα, αρωματικά χώρου και σπρέι μαλλιών, καθώς και κάθε άλλη πηγή που μπορεί να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.
* Χρήση μέτρων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) από τον καπνό
Για άτομα που ανήκουν σε ευαίσθητες ομάδες, αλλά και γενικότερα για όσους χρειάζεται να κινηθούν σε εξωτερικό χώρο, συνιστάται η χρήση μάσκας για προστασία από τον καπνό και τις αναθυμιάσεις. Σε συνθήκες αυξημένων συγκεντρώσεων καπνού και στάχτης στην ατμόσφαιρα, το φίλτρο της μάσκας πρέπει να είναι πιστοποιημένο για κατακράτηση ΑΣ2.5 και η εφαρμογή της να είναι σωστή στο στόμα και τη μύτη, όπως σε μάσκες τύπου Ν95, FFP2 ή ΚΝ95.
* Διατήρηση της θερμοκρασίας σώματος και συχνή ενυδάτωση
Επειδή η πυρκαγιά μπορεί να συνοδεύεται και από αύξηση της θερμοκρασίας, κατά τη διάρκειά της πρέπει να εξασφαλίζεται επαρκής ενυδάτωση με λήψη υγρών, αποφεύγοντας ποτά που περιέχουν ζάχαρη ή αλκοόλ.
* Συνδρομή σε άτομα χρήζοντα βοηθείας
Για ηλικιωμένα άτομα ή για ανθρώπους που ζουν μόνα τους, πρέπει να διασφαλίζεται ότι η φαρμακευτική αγωγή που ακολουθούν δεν επηρεάζει τη θερμορύθμισή τους. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να εξασφαλίζεται η επαρκής ενυδάτωσή τους και να αναζητείται ιατρική συμβουλή για την πρόληψη ενδεχόμενων επιπλοκών.
* Αν κάποιος παρουσιάσει συμπτώματα εξαιτίας του καπνού ή των συνθηκών της πυρκαγιάς, όπως δύσπνοια, σύγχυση, σπασμούς, καρδιοαναπνευστικά προβλήματα ή απώλεια συνείδησης, πρέπει να ζητηθεί αμέσως ιατρική συνδρομή.
* Άμεση ιατρική βοήθεια θα πρέπει να παρέχεται σε άτομα που έχουν υποστεί εγκαύματα, είτε εξωτερικά εξαιτίας της πυρκαγιάς είτε εγκαύματα του κατώτερου αναπνευστικού από την εισπνοή θερμών αερίων.
