Σε ηλικία 89 ετών έφυγε από τη ζωή ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες κοινωνιολόγους και διανοούμενους, με μακρά ακαδημαϊκή παρουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Η πολιτική κηδεία του θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη στη Ριτσώνα.
Από τη Νομική Αθηνών στα κορυφαία πανεπιστήμια
Γεννημένος στην Αθήνα το 1937, ο Τσουκαλάς ξεκίνησε τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1958. Στη συνέχεια φοίτησε στα πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης, του Μονάχου, του Παρισιού και του Yale, διευρύνοντας την επιστημονική του κατάρτιση στον χώρο των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών.
Ολοκλήρωσε τη διδακτορική του πορεία στο Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne (Paris 1), όπου έλαβε τον ανώτατο ακαδημαϊκό τίτλο Docteur ès Lettres et Sciences Humaines.
Η ακαδημαϊκή του διαδρομή
Από το 1969 έως το 1981 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Paris VIII Vincennes, ενώ στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα και ανέλαβε θέση καθηγητή Κοινωνιολογίας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Το 1985 εντάχθηκε στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου διετέλεσε καθηγητής Κοινωνιολογίας έως το 2004 και πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης.
Παράλληλα, δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια όπως το Princeton, το Columbia, το Panthéon-Sorbonne και το City University of New York. Μετά την ολοκλήρωση της καθηγητικής του θητείας ανακηρύχθηκε Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η παρουσία του στην έρευνα και τους θεσμούς
Ο Τσουκαλάς είχε σημαντική παρουσία και στον χώρο της κοινωνικής έρευνας. Εργάστηκε στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, του οποίου διετέλεσε Γενικός Διευθυντής από το 1981 έως το 1989 και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου από το 1993 έως το 1995.
Συμμετείχε επίσης σε διεθνείς οργανισμούς και επιτροπές, μεταξύ άλλων στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη, ενώ υπήρξε μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής.
Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, σε αναγνώριση της μακράς επιστημονικής και πνευματικής του προσφοράς.
Το επιστημονικό του έργο
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς άφησε σημαντική παρακαταθήκη στη μελέτη της νεότερης ελληνικής κοινωνίας, της πολιτικής κοινωνιολογίας, του κράτους και των ιδεολογικών μηχανισμών.
Με πλούσιο συγγραφικό έργο και έντονη παρουσία στον δημόσιο διάλογο, συμμετείχε επί δεκαετίες σε συνέδρια, διαλέξεις και επιστημονικές συζητήσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το έργο και η ακαδημαϊκή του διαδρομή τον κατέστησαν μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές της ελληνικής κοινωνιολογικής σκέψης, αφήνοντας σημαντική παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές επιστημόνων.
