Για περισσότερους από πέντε αιώνες, ο οίνος «Μαλβαζία» υπήρξε ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα οινικής φήμης στην Ευρώπη. Συνδεδεμένος με το μεσογειακό φως, το κρασί που γεννήθηκε στη Μονεμβασιά αποτέλεσε το αγαπημένο ποτό ευγενών, εμπόρων και καλλιτεχνών, αποκτώντας μια παγκόσμια παρουσία σε μια εποχή όπου τα δίκτυα εμπορίου ήταν ακόμη περιορισμένα.
Η καρδιά της ιστορίας του Μαλβαζία βρίσκεται στην καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς, όπου ήδη από τον 12ο αιώνα η παραγωγή του λιαστού αυτού οίνου είχε κατακτήσει τη φήμη ενός εξαιρετικά εκλεκτού προϊόντος. Τα υπερώριμα σταφύλια, λιασμένα στον ήλιο έως ότου συμπυκνώσουν τα αρώματα και τα σάκχαρά τους, δημιούργησαν έναν οίνο με μοναδική ένταση, καθιστώντας τον το πιο φημισμένο κρασί της ιστορίας.
Από τη Λακωνία, ο Μαλβαζίας πέρασε στα χέρια των Ενετών, που τον βάφτισαν Mal(e)vasia και τον ταξίδεψαν σε όλη τη Μεσόγειο. Τον 14ο αιώνα η ενετοκρατούμενη Κρήτη μετατράπηκε στο μεγαλύτερο κέντρο παραγωγής (Malvasia di Candia), ενώ τα Κυκλαδονήσια, και κυρίως η Πάρος, έμελλε να κρατήσουν ζωντανές τις αυθεντικές ελληνικές ποικιλίες όταν η παραγωγή μειώθηκε στην Κρήτη και τη Μονεμβασιά.
Μέσω του εμπορίου της Βενετίας, τα ενετικά καράβια μετέφεραν Μαλβαζία σε κάθε γωνιά της Ευρώπης: Ιταλία, Κροατία, Σλοβενία, Πορτογαλία, Γαλλία, Ισπανία. Η φήμη του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεκάδες περιοχές άρχισαν να χρησιμοποιούν το όνομα «Malvasia» για δικούς τους οίνους και ποικιλίες αμπέλου, πολλές από τις οποίες δεν είχαν καμία γενετική σχέση με τις ελληνικές.
Ο Σαίξπηρ και ο Μαλβαζίας: μια σχέση που έγραψε ιστορία.
Η πολιτισμική επιρροή του οίνου αποτυπώθηκε ξεκάθαρα και στη λογοτεχνία. Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ο πιο αναγνωρίσιμος δραματουργός της Αναγέννησης, δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχος απέναντι σε ένα προϊόν που κατέκλυζε τα αγγλικά λιμάνια της εποχής του.
Στον «Ριχάρδο Γ΄», ο Σαίξπηρ επιλέγει τον Μαλβαζία ως εργαλείο δραματουργίας: ο Δούκας του Κλάρενς δολοφονείται, πνιγμένος σε ένα βαρέλι Malmsey, την αγγλική εκδοχή του ονόματος του οίνου. Η σκηνή αυτή έχει μείνει ιστορική – όχι μόνο για την έντασή της, αλλά και επειδή μαρτυρά πόσο διαδεδομένο ήταν το κρασί στο Λονδίνο του 16ου αιώνα.
Ο Μαλβαζίας, όμως, δεν ενέπνευσε μόνο στον Σαίξπηρ. Αναφορές συναντάμε στα έργα του Τόμας Μαν, του Ζακ Όφφενμπαχ, του Γκυ ντε Μωπασάν, ενώ προσωπικότητες όπως ο Μαρτίνος Λούθηρος, ο Αλέξανδρος Δουμάς και ο Βέρντι φέρονται να το προτιμούσαν.
Ύστερα από αιώνες όπου η ελληνική παρουσία του Μαλβαζία είχε σχεδόν εξαφανιστεί, το 2010 ο ιστορικός οίνος αναβιώθηκε από τον οινοποιό Γιώργο Τσιμπίδη και επέστρεψε επίσημα στη Μονεμβασιά με την αναγνώριση ως ΠΟΠ Μονεμβασία-Malvasia.
Ο «Μαλβαζίας Μύθος» και το νέο κεφάλαιο.
Το έργο «Μαλβαζίας Μύθος», που υλοποιεί ο Αναπτυξιακός Οργανισμός Πάρνωνα μέσω του LEADER/CLLD, επιχειρεί να αποκαταστήσει και να προωθήσει τον μύθο του οίνου στη σύγχρονη εποχή. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται το Malvasia Festival στη Μονεμβασιά – μια γιορτή όπου οινοποιοί, μελετητές, καλλιτέχνες και διεθνείς προσωπικότητες του οίνου συναντούν την ιστορία εκεί όπου γράφτηκε για πρώτη φορά.
Σήμερα, η Μαλβαζίας δεν είναι απλώς ένα κρασί με μακραίωνη διαδρομή. Είναι στοιχείο πολιτισμού που ενώνει τόπους, ανθρώπους και εποχές, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από έναν γλυκό λιαστό οίνο: είναι μια ζωντανή κληρονομιά.
