Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το β΄ τρίμηνο του 2026, 110.335 πολίτες τρίτων χωρών έλαβαν εντολή να εγκαταλείψουν κράτος-μέλος, ενώ 36.825 άνθρωποι επέστρεψαν σε χώρα εκτός ΕΕ. Οι εντολές αναχώρησης μειώθηκαν κατά 12% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ οι πραγματικές επιστροφές αυξήθηκαν κατά 9,7%.
Αυτό από μόνο του δείχνει ότι το μεταναστευτικό δεν είναι απλώς θέμα «αυστηρότητας». Είναι θέμα λειτουργίας του κράτους, συνεργασίας με τρίτες χώρες, νομικών διαδικασιών και, κυρίως, διάκρισης ανάμεσα σε διαφορετικές κατηγορίες ανθρώπων.
Άλλο ο άνθρωπος που δικαιούται άσυλο ή άλλη μορφή προστασίας, άλλο ο νόμιμος μετανάστης που εργάζεται και ζει σε μια ευρωπαϊκή χώρα και άλλο εκείνος για τον οποίο έχει εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση επιστροφής. Όταν όλες αυτές οι περιπτώσεις μπαίνουν στο ίδιο πολιτικό καλάθι, η συζήτηση γίνεται πιο θορυβώδης αλλά λιγότερο χρήσιμη.
Για την Ελλάδα, μια χώρα στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το ζητούμενο δεν είναι να αντιμετωπίζονται οι μετανάστες ως απειλή. Είναι να υπάρχει ένα σύστημα που να μπορεί να κάνει τρία πράγματα ταυτόχρονα: να προστατεύει όσους πραγματικά χρειάζονται προστασία, να επιτρέπει νόμιμες οδούς μετανάστευσης όπου υπάρχουν ανάγκες και να εφαρμόζει τις νόμιμες αποφάσεις επιστροφής όταν δεν υπάρχει δικαίωμα παραμονής.
Μια σοβαρή μεταναστευτική πολιτική δεν μετριέται από το πόσο σκληρά μιλά μια κυβέρνηση ούτε από το πόσο εύκολα καταγγέλλει κάθε έλεγχο ως απάνθρωπο. Μετριέται από το αν οι κανόνες είναι καθαροί, εφαρμόζονται και ταυτόχρονα σέβονται τα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν επίσης ότι το θέμα είναι βαθιά ευρωπαϊκό. Η Γαλλία κατέγραψε τις περισσότερες εντολές αναχώρησης, ενώ η Γερμανία τις περισσότερες επιστροφές προς τρίτες χώρες. Οι διαφορές αυτές δείχνουν πόσο διαφορετικά λειτουργούν τα ε
Για την Ελλάδα, επομένως, η πραγματική συζήτηση δεν χρειάζεται να είναι «υπέρ ή κατά των μεταναστών». Είναι μια συζήτηση για το αν μπορούμε να έχουμε μια μεταναστευτική πολιτική που να είναι ταυτόχρονα ανθρώπινη, οργανωμένη και εφαρμόσιμη.θνικά συστήματα μέσα στην ίδια Ένωση.
