Νέα καταδίκη για τις ελληνικές φυλακές από το ΕΔΔΑ, με αιχμή τον υπερπληθυσμό και τον προσωπικό χώρο κάτω από 3 τ.μ. ανά κρατούμενο. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δημοσίευσε στις 27 Αυγούστου 2026 αποφάσεις που αφορούν δύο σωφρονιστικά καταστήματα στην Ελλάδα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το videoΣτους προσφεύγοντες για τους οποίους διαπιστώθηκε παραβίαση επιδικάστηκαν χρηματικά ποσά για ηθική βλάβη.
Με τις αποφάσεις Akin and Others v. Greece και Antonopoulos and Others v. Greece, η Ελλάδα κρίθηκε ότι παραβίασε το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), εξαιτίας των συνθηκών κράτησης στις φυλακές Πατρών και στις Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα. Κοινό στοιχείο στις δύο υποθέσεις ήταν ότι ο διαθέσιμος προσωπικός χώρος των κρατουμένων υπολειπόταν του κρίσιμου ορίου των 3 τ.μ. ανά έγκλειστο.
Το ΕΔΔΑ επανέλαβε τη νομολογία του, σύμφωνα με την οποία η σοβαρή έλλειψη προσωπικού χώρου μέσα στο κελί αποτελεί ιδιαίτερα βαρύ παράγοντα όταν εξετάζεται αν οι συνθήκες κράτησης είναι εξευτελιστικές κατά την έννοια του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ. Έκρινε επίσης ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν προσκόμισε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για να αντικρούσει τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων.
Οι δύο αποφάσεις εκδόθηκαν την ίδια ημέρα για δύο ελληνικές φυλακές, με την ίδια βασική διαπίστωση για τον υπερπληθυσμό και χωρίς η κατάσταση να θεωρηθεί περιστασιακή. Στους προσφεύγοντες για τους οποίους διαπιστώθηκε παραβίαση επιδικάστηκαν χρηματικά ποσά για ηθική βλάβη, σύμφωνα με τα ειδικότερα ποσά που αναγράφονται στους πίνακες των αποφάσεων. Παράλληλα, επιδικάστηκε σε κάθε ομάδα προσφευγόντων ποσό 1.000 ευρώ από κοινού για δικαστικά έξοδα και δαπάνες.
Οι δύο αποφάσεις προστίθενται σε μια ήδη εκτεταμένη νομολογία του Στρασβούργου για το ζήτημα του υπερπληθυσμού στις ελληνικές φυλακές.
Φυλακές Πατρών
Στην υπόθεση Akin and Others v. Greece, οι προσφεύγοντες κατήγγειλαν τις συνθήκες κράτησής τους στις φυλακές Πατρών, μέσα σε περιβάλλον υπερπληθυσμού. Η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι κοιτώνες είχαν επιφάνεια 28,6 τ.μ., όμως δεν κατέθεσε πρωτογενή αποδεικτικά στοιχεία, όπως κατόψεις ή οικοδομικά έγγραφα.
Το ΕΔΔΑ αποδέχθηκε, έτσι, τον ισχυρισμό των προσφευγόντων ότι η πραγματική επιφάνεια ήταν 22,5 τ.μ. Η θέση αυτή ενισχυόταν και από έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων. Με οκτώ έγκλειστους στους συγκεκριμένους κοιτώνες, ο προσωπικός χώρος για τον καθένα περιοριζόταν στα 2,81 τ.μ. Σε άλλα κελιά με τρεις εγκλείστους, ο διαθέσιμος χώρος έφτανε τα 2,87 τ.μ. ανά κρατούμενο.
Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη και τα ευρήματα από προηγούμενες αποφάσεις για τον υπερπληθυσμό στις φυλακές Πατρών, ενώ και τα επίσημα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης έδειχναν ότι το πρόβλημα συνεχιζόταν την περίοδο 2017 – 2022.
Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα
Ανάλογη ήταν η κρίση του ΕΔΔΑ στην υπόθεση Antonopoulos and Others v. Greece. Οι προσφεύγοντες από τις Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα υποστήριξαν ότι κρατούνταν σε κελιά μικρότερα των 10 τ.μ. μαζί με τουλάχιστον τρεις άλλους, με συνέπεια ο προσωπικός χώρος τους να είναι και αυτός κάτω από 3 τ.μ.
Η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε ότι τα κελιά είχαν επιφάνεια μεταξύ 10 και 11,65 τ.μ. και ότι η επίσημη χωρητικότητα του καταστήματος κράτησης είχε ξεπεραστεί μόνο περιστασιακά και σε μικρό βαθμό. Ωστόσο, και εδώ δεν προσκόμισε συγκεκριμένα στοιχεία για τον αριθμό των κρατουμένων σε κάθε κελί. Χωρίς τέτοια στοιχεία, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι δεν αναιρείται ο ισχυρισμός πως οι κρατούμενοι διέθεταν λιγότερα από 3 τ.μ. προσωπικού χώρου.
Για το Δικαστήριο, η έλλειψη προσωπικού χώρου δεν μπορούσε να θεωρηθεί ούτε σύντομη ούτε περιστασιακή ή αμελητέα. Μάλιστα, από τους επίσημους πίνακες που προσκόμισε η κυβέρνηση προέκυπτε ότι σε τέσσερις από τις εννέα καταμετρήσεις ο πληθυσμός της φυλακής είχε υπερβεί την προβλεπόμενη χωρητικότητά της.
Να σημειωθεί, τέλος, ότι στις δύο υποθέσεις τέθηκαν και πρόσθετα ζητήματα για τις συνθήκες κράτησης. Ορισμένοι προσφεύγοντες παραπονέθηκαν ότι, κατά την προφυλάκισή τους, ως προσωρινά κρατούμενοι βρίσκονταν μαζί με καταδικασμένους. Στην υπόθεση του Αυλώνα προβλήθηκε επίσης ο ισχυρισμός ότι οι κρατούμενοι ήταν υποχρεωμένοι να καλύπτουν από δικά τους χρήματα προσωπικές τους ανάγκες.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
