Οι προσφυγές του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη και του πρώην υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστου Σπίρτζη, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) δίνουν νέα διάσταση στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Η υπόθεση μεταφέρεται στο Στρασβούργο και φέρνει στο επίκεντρο την Ελληνική Δικαιοσύνη, με αιχμή τον εισαγγελέα του Άρειου Πάγου.
Με άλλα λόγια, το Δικαστήριο θα κληθεί να εξετάσει το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και χρόνια στην Ελλάδα: αν υπήρξε πράγματι ανεξάρτητη, αποτελεσματική και αμερόληπτη έρευνα για τις παρακολουθήσεις, ιδιαίτερα μετά όσα αποδείχθηκαν στη δίκη και τα ευρήματα της οποίας αγνόησαν πλήρως τόσο ο πρώην εισαγγελέας του Άρειου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλας όσο και ο νυν, Ευάγγελος Μπακέλας.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η έρευνα υπήρξε ανεξάρτητη, επικαλούμενη τα πορίσματα του Αχιλλέα Ζήση και τη διάταξη του Κωνσταντίνου Τζαβέλα, αλλά και την άρνηση του νυν εισαγγελέα κ. Μπακέλα να ανασύρει την υπόθεση από το αρχείο. Σχετικά αιτήματα είχαν κατατεθεί, ενώ το ένα από αυτά υποβλήθηκε από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά.
Το γεγονός ότι η έρευνα του κ. Ζήση αποδείχθηκε ιδιαίτερα προβληματική, κάτι που φάνηκε στα κενά της κατά την ακροαματική διαδικασία του μονομελούς πλημμελειοδικείου που καταδίκασε πρωτόδικα τους 4 κατηγορούμενους, δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν. Ούτε και το ότι ο κ. Τζαβέλας όφειλε να δηλώσει κώλυμα, αφού ήταν εισαγγελέας που επόπτευε την ΕΥΠ στην επίμαχη περίοδο και είναι ο ίδιος που αρχειοθέτησε την υπόθεση. Ο ελεγχόμενος έγινε ελεγκτής και, όπως φαίνεται, αυτό δεν προκάλεσε αντιδράσεις.
Ο Θανάσης Κουκάκης, ο οποίος υπήρξε θύμα τόσο της ΕΥΠ όσο και του Predator, προσέφυγε εκ νέου στο ΕΔΔΑ, καταγγέλλοντας τον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές δικαστικές αρχές χειρίστηκαν την υπόθεσή του, τόσο ως προς την παρακολούθησή του από την ΕΥΠ όσο και ως προς τη μόλυνση του κινητού του με Predator. Η προσφυγή του αφορά, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή, την ελευθερία της έκφρασης και την αποτελεσματική προσφυγή σε εθνικό επίπεδο.
Αντίστοιχη είναι η θεσμική βαρύτητα της προσφυγής του Χρήστου Σπίρτζη. Οι δύο υποθέσεις συναντώνται σε ένα κρίσιμο σημείο: το ερώτημα δεν είναι μόνο αν κάποιος παρακολουθήθηκε, αλλά αν το κράτος διαθέτει μηχανισμούς ικανούς να ελέγξουν στην πράξη την ίδια την κρατική εξουσία. Πρόκειται για ζήτημα κατεξοχήν ευρωπαϊκό.
Η ελληνική υπόθεση είχε ήδη απασχολήσει εδώ και χρόνια τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα μέσω της εξεταστικής επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εκεί είχαν μιλήσει, μεταξύ άλλων, ο Θανάσης Κουκάκης και ο Χρήστος Σπίρτζης, θέτοντας τότε το ερώτημα ποιος βρισκόταν πίσω από το Predator, ποιος έδινε τις εντολές και με ποιον τρόπο μπορούσε να ελεγχθεί η χρήση του.
Η ευρωπαϊκή διάσταση, λοιπόν, δεν ξεκινά σήμερα. Το Στρασβούργο είναι ο επόμενος σταθμός μιας υπόθεσης που έχει ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στις Βρυξέλλες. Υπάρχει όμως και μια ουσιαστική διαφορά: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασκεί πολιτικό και θεσμικό έλεγχο, ενώ το ΕΔΔΑ εξετάζει αν ένα κράτος παραβίασε συγκεκριμένα δικαιώματα που προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό κράτος δεν θα κληθεί μόνο να απαντήσει στο ποιος παρακολουθούσε ποιον. Θα πρέπει να εξηγήσει αν το συνολικό θεσμικό πλαίσιο παρείχε επαρκείς δικλίδες ασφαλείας, αν υπήρξε αποτελεσματική δικαστική διερεύνηση και αν οι εμπλεκόμενοι μπορούσαν να προσφύγουν σε έναν πραγματικά ανεξάρτητο μηχανισμό.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, επειδή η περίπτωση Κουκάκη συνδέει δύο διαφορετικές μορφές παρακολούθησης: την κρατική παρακολούθηση από την ΕΥΠ και την παράνομη χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator.
Το ζήτημα ξεπερνά τα πρόσωπα και αγγίζει την ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας σε μια χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η προστασία των επικοινωνιών, η ελευθερία του Τύπου και η δυνατότητα ελέγχου των υπηρεσιών πληροφοριών δεν είναι μόνο ελληνική υπόθεση, αλλά μέρος του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου.
Όταν υπάρχουν ήδη 4 πρωτόδικα καταδικασμένοι για τις υποκλοπές, νέα στοιχεία που προέκυψαν από τη δίκη και παρεμβάσεις εκ μέρους του Ταλ Ντίλιαν, ιδιοκτήτη της Intellexa, που δείχνουν για τη χρήση του Predator το Μαξίμου, και η ελληνική Δικαιοσύνη αρνείται να ασχοληθεί ξανά με την υπόθεση, τότε υπάρχει ζήτημα. Σε αυτό το ερώτημα επιχειρούν να απαντήσουν οι προσφυγές των θυμάτων: στη θεσμική λογοδοσία.
Για πρώτη φορά το ελληνικό Predatorgate δεν είναι μόνο μια πολιτική σύγκρουση Αθήνας-αντιπολίτευσης, ούτε μια αντιπαράθεση κυβέρνησης και δημοσιογράφων που κάνουν ερευνητική δημοσιογραφία. Μετατρέπεται σε ευρωπαϊκή υπόθεση κράτους δικαίου.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον στο Στρασβούργο είναι πολύ ευρύτερο από το ποιος είχε το λογισμικό παρακολούθησης. Είναι αν, σε μια ευρωπαϊκή δημοκρατία, μπορεί τελικά να υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος εκείνων που έχουν την εξουσία να παρακολουθούν τους άλλους.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι στο Στρασβούργο έχει προσφύγει εδώ και καιρό ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος 4 χρόνια μετά δεν έχει ενημερωθεί για τους λόγους για τους οποίους βρέθηκε σε καθεστώς παρακολούθησης από την ΕΥΠ. Το Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε δώσει διορία έως τον περασμένο Φεβρουάριο στην ελληνική κυβέρνηση για να καταθέσει τις θέσεις της για το θέμα. Η απόφαση αναμένεται.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
