Στην τελική ευθεία μπαίνει το πρόγραμμα του πολλαπλού βιβλίου, μετά την ολοκλήρωση της επιλογής διδακτικών πακέτων από τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τον περασμένο Ιούνιο.
Σύμφωνα με πηγές από το ΙΤΥΕ- «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», μέσω του συστήματος του οποίου έγινε η επιλογή από τα σχολεία, δεν υπήρξε διδακτικό πακέτο με μηδενική ζήτηση, κάτι που σημαίνει ότι όλα τα πακέτα που τέθηκαν προς επιλογή θα οδηγηθούν στο τυπογραφείο, ώστε τον Σεπτέμβριο του 2027 οι μαθητές από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου να έχουν στα χέρια τους τα νέα βιβλία.
Σύμφωνα με το ΙΕΠ, στη διαδικασία συμμετείχε το σύνολο των σχολείων της επικράτειας. Αναλυτικά, με βάση στοιχεία από το ΙΤΥΕ- «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», συμμετείχαν 4.319 Δημοτικά, 1.828 Γυμνάσια, 1.304 Λύκεια και 729 Μονάδες Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης Εξωτερικού.
Τι «φέρνει» το πολλαπλό βιβλίο
Με το πολλαπλό βιβλίο, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί θα έχουν για κάθε γνωστικό αντικείμενο ένα έντυπο διδακτικό βιβλίο, επιλεγμένο από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου. Το βιβλίο θα υπάρχει και σε ψηφιακή μορφή, στην Ψηφιακή βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων «Μελίσπη». Στη «Μελίσπη», που έχει αναπτυχθεί επίσης από το ΙΤΥΕ- «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», είναι ήδη διαθέσιμα δημόσια τα Διδακτικά Πακέτα που έχουν ενταχθεί με Υπουργική Απόφαση στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, μαζί με τα συνοδευτικά ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, όπως προσομοιώσεις, διαδραστικές ασκήσεις, εκπαιδευτικά παιχνίδια, βίντεο, χάρτες κ.ά.
Έτσι, από την ερχόμενη σχολική χρονιά, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν στη διάθεσή τους όλα τα εγκεκριμένα διδακτικά βιβλία για το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, ώστε να εμπλουτίζουν το μάθημα και να προσαρμόζουν την εκπαιδευτική διαδικασία ανάλογα με το μαθητικό δυναμικό.
«Η φιλοσοφία πίσω από το πολλαπλό βιβλίο είναι να δώσουμε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό, τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή», δήλωσε ο Παναγιώτης Πήλιουρας, μέλος του ΔΣ του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Συνολικά, αυτή τη στιγμή είναι εγκεκριμένα 230 διδακτικά πακέτα, αριθμός που «μεταφράζεται» σε 440 βιβλία συνολικά, για όλα τα μαθήματα των τάξεων από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου. Όπως εξήγησε ο Διονύσης Μουρελάτος, σύμβουλος του ΙΕΠ και υπεύθυνος του έργου, κάθε πακέτο περιλαμβάνει από ένα έως πέντε βιβλία, δηλαδή βιβλίο ή τεύχη βιβλίων μαθητή και τετράδια εργασιών.
Υβριδική μορφή εκπαιδευτικού υλικού
Ένα από τα νέα στοιχεία που εντάσσονται στα διδακτικά πακέτα είναι η ενσωμάτωση ψηφιακού περιεχομένου με πολλές μορφές και διαφορετικές δυνατότητες, ανάλογα με το γνωστικό αντικείμενο και το μαθησιακό επίπεδο.
Πιο συγκεκριμένα, τα βιβλία ήδη από τη συγγραφή τους περιλαμβάνουν υποχρεωτικά κατά μέσο όρο ένα ψηφιακό μαθησιακό αντικείμενο ανά δύο σελίδες. «Η μορφή τους είναι υβριδική, είναι έντυπα και ψηφιακά ταυτόχρονα, καθώς υπάρχουν κωδικοί QR», είπε ο κ. Πήλιουρας και εξήγησε ότι τα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα στα οποία παραπέμπουν οι κωδικοί QR είναι διαφορετικών τύπων και εμπλουτίζουν τη διδασκαλία και τη μάθηση. Ενδεικτικά, ανέφερε μικρές εφαρμογές, σταυρόλεξα, ασκήσεις, αναφορές σε επίσημες πηγές, όπως για παράδειγμα η ιστοσελίδα της Βουλής, καθώς και εννοιολογικούς ή γεωγραφικούς χάρτες.
Εκρεμμότητες και επόμενα βήματα
Σε ό,τι αφορά τα βιβλία των τάξεων από την Α’ Δημοτικού έως την Α’ Λυκείου, το ΙΕΠ θα προχωρήσει στην πρόσκληση για την υποβολή νέων προτάσεων διδακτικών πακέτων για τα μαθήματα των ξένων γλωσσών (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά), των καλλιτεχνικών, της μουσικής και της φυσικής αγωγής. Στα συγκεκριμένα μαθήματα, όπως εξήγησε ο κ. Μουρελάτος, είτε δεν υπήρξαν καθόλου προτάσεις, είτε οι προτάσεις δεν προχώρησαν — άλλες απορρίφθηκαν και άλλες δεν προχώρησαν από την πλευρά των εκδοτών — είτε εγκρίθηκε μόνο ένα διδακτικό πακέτο.
Για τις περιπτώσεις όπου δεν έχει ακόμη ενταχθεί κανένα διδακτικό πακέτο, θα διατεθεί σε έντυπη μορφή το ισχύον εγχειρίδιο. Σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένεται ότι το 2027 θα είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά και τα νέα διδακτικά πακέτα που θα προκύψουν από τη νέα πρόσκληση.
Όσον αφορά τη Β’ και τη Γ’ Λυκείου, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συγγραφής και υποβολής διδακτικών πακέτων. Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο κ. Μουρελάτος, για τη Β’ Λυκείου η προθεσμία υποβολής θα λήξει στα μέσα του φθινοπώρου, ενώ για τη Γ’ Λυκείου στις αρχές της άνοιξης του 2027. Με βάση το χρονοδιάγραμμα, στόχος είναι τα νέα βιβλία να είναι διαθέσιμα σε έντυπη μορφή τον Σεπτέμβριο του 2028 για τη Β’ Λυκείου και τον Σεπτέμβριο του 2029 για τη Γ’ Λυκείου.
«Τα Θρησκευτικά μπορούν να συνομιλούν μαζί με τους νέους με σημερινούς όρους»
Ως πρόσκληση ανανέωσης του μαθήματος των Θρησκευτικών, ώστε «να συναντά τον σύγχρονο νέο, να απαντά στις ανάγκες του και να συνομιλεί μαζί του με σημερινούς όρους, έχοντας πάντοτε ανοιχτή την προοπτική του μέλλοντος», είδαν την πρόσκληση για συγγραφή βιβλίου στο πλαίσιο του πολλαπλού οι Σωτήριος Κόλλιας, διδάκτωρ Θεολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και ο π. Ζήσης Κτενίδης, Θεολόγος.
Έχοντας ήδη εμπειρία σε σχολικές τάξεις ως εκπαιδευτικοί, προχώρησαν στη συγγραφή του βιβλίου της Β΄ Γυμνασίου στα Θρησκευτικά, δοκιμάζοντας στην πράξη κάθε διδακτική ενότητα, ώστε να διαπιστώσουν τι λειτουργεί και τι χρειάζεται αναπροσαρμογή.
«Τα Θρησκευτικά σήμερα έχουν αλλάξει ριζικά σε σχέση με την εικόνα που πολλοί διατηρούν από παλαιότερες δεκαετίες», επεσήμαναν οι συγγραφείς. Όπως είπαν, πρόκειται για μάθημα «ζωτικής σημασίας» για το σύγχρονο σχολείο, καθώς «συνομιλεί με τον σύγχρονο νέο» και «ανοίγει δρόμους σκέψης γύρω από τα μεγάλα ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης».
«Είναι μάθημα παιδείας και πολιτισμού, διάκρισης και προσωπικής αναζήτησης, χώρος ουσιαστικού προβληματισμού γύρω από καίρια ζητήματα. Οι μαθητές καλούνται να καλλιεργήσουν ικανότητες που τους βοηθούν να συνυπάρχουν αρμονικά με όλους τους ανθρώπους, να σέβονται τον θρησκευτικά διαφορετικό, να συνεργάζονται και να συμβάλλουν στην εύρυθμη λειτουργία του κοινωνικού συνόλου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο επενδύσαμε τόσο πολύ στα παραπάνω στοιχεία στο δικό μας βιβλίο», τόνισαν.
«Ευκαιρία ανάδειξης των Κοινωνικών Επιστημών»
Από την πλευρά του, ο Κώστας Θεριανός, εκπαιδευτικός και συγγραφέας μαζί με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου Μανούσο Μαραγκουδάκη του βιβλίου της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Α’ Λυκείου, σημείωσε ότι στόχος ήταν να αναδειχθεί ξανά το αντικείμενο των Κοινωνικών Επιστημών, μετά την αφαίρεσή του το 2021. «Απώτερος στόχος μας ήταν να καλύψουμε στο ελάχιστο το κενό στις κοινωνικές επιστήμες και την αγωγή του πολίτη που δημιουργήθηκε», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, πιστεύει στη φιλοσοφία του πολλαπλού βιβλίου, καθώς είναι σημαντικό «οι εκπαιδευτικοί να έχουν πολλούς και διαφορετικούς έντυπους και ψηφιακούς πόρους στη διδασκαλία τους».
«Ακόμη και με το ίδιο Πρόγραμμα Σπουδών, οι συγγραφείς μπορούν να δώσουν τη δική τους οπτική για το περιεχόμενο του μαθήματος, την παρουσίαση της ύλης, την οπτικοποίηση των εννοιών και τις προτεινόμενες δραστηριότητες. Έτσι, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επιλέξουν τι και πώς θα διδάξουν μέσα σε ένα πλαίσιο πολλών επιλογών», πρόσθεσε.
Αθηνά Καστρινάκη
