Η Σοφία Σαραντή περιγράφει πώς βρέθηκε αντιμέτωπη με την ενδοοικογενειακή βία και πώς έφτασε πολύ κοντά στον θάνατο, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για τη σημασία της ενημέρωσης και της προσοχής στα σημάδια από μικρή ηλικία. Η προσωπική της ιστορία φωτίζει τη βία, τον κίνδυνο και την αμφισβήτηση, αλλά κυρίως τη δύναμη μιας γυναίκας που αποφασίζει να πάρει ξανά τη ζωή στα χέρια της.
Η ίδια τονίζει ότι τα σημάδια υπάρχουν ήδη από την αρχή, πριν από τον γάμο, μόνο που συχνά δεν αναγνωρίζονται ή γίνονται αποδεκτά. Όπως λέει, χρειάζεται να μάθουμε να τα διαβάζουμε και να ενημερώνονται από νωρίς τα κορίτσια, μέσα από ειδικούς, για όσα πρέπει να προσέχουν, με χαρακτηριστικά παραδείγματα φράσεις όπως «αν με αγαπάς, θα…», αλλά και το πρώτο χαστούκι, που συνήθως συνοδεύεται από υποσχέσεις ότι δεν θα επαναληφθεί.
Η Σοφία Σαραντή δεν παρουσιάζει τη διαδρομή της ως εύκολη ούτε κρύβει όσα ακολουθούν την απομάκρυνση από ένα κακοποιητικό περιβάλλον. Αντίθετα, επισημαίνει ότι η φυγή είναι συχνά μόνο η αρχή ενός δύσκολου αγώνα, ο οποίος όμως μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα ζωή με αξιοπρέπεια, δημιουργία και ελευθερία, ενώ εξηγεί ότι η ενδοοικογενειακή βία έχει πολλές μορφές: σωματική, λεκτική, οικονομική και ψυχολογική.
Η σωματική βία είναι εκείνη που συνήθως αναγνωρίζεται πιο εύκολα, όμως ακόμη και τότε ο κακοποιητής μπορεί να πείσει τη γυναίκα ότι ευθύνεται η ίδια για όσα συμβαίνουν. Η σιωπή γίνεται μέρος της καθημερινότητας, η γυναίκα αισθάνεται μόνη, δεν μιλά και προσποιείται ότι όλα είναι καλά, από ντροπή, φόβο και αμφισβήτηση του ίδιου της του εαυτού.
Για τη Σοφία Σαραντή, η στιγμή της απόφασης ήρθε όταν η ζωή της βρέθηκε σε άμεσο κίνδυνο, καθώς είχε πάθει διολίσθηση 3ου επί 4ου σπονδύλου στον αυχένα και κεφαλαιμάτωμα με υποψία για πιθανό κάταγμα. Όπως λέει, τότε δεν φοβήθηκε τις συνέπειες της καταγγελίας, γιατί το ζητούμενο ήταν η επιβίωση, ενώ μιλά και για τις δυσκολίες που ακολούθησαν, από τα επαναλαμβανόμενα δικαστήρια έως την οικονομική βία και τη δευτερογενή θυματοποίηση.
Μέσα σε αυτή τη δύσκολη πραγματικότητα, απευθύνει και ένα προσωπικό μήνυμα στον εαυτό της, στη γυναίκα που κατάφερε να αναγνωρίσει την κατάσταση και να απομακρυνθεί: «Μπράβο που βρήκες την εσωτερική φωνή της λογικής. Μπράβο που βρήκες τη δύναμη. Μπράβο που αγάπησες αυτή τη γυναίκα. Μπράβο που πλέον εσύ η ίδια τη σεβάστηκες».
Ιδιαίτερη θέση στην αφήγησή της έχει η στήριξη που έλαβε από τις δημόσιες δομές, με καθοριστική, όπως λέει, τη βοήθεια από το Συμβουλευτικό Κέντρο στο οποίο απευθύνθηκε. Περιγράφει τη στιγμή που κατάφερε να απομακρυνθεί από το κακοποιητικό περιβάλλον ως μια στιγμή απελευθέρωσης, η οποία όμως δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες και δεν σηματοδοτεί το τέλος της δύσκολης διαδρομής.
Η ίδια εκφράζει την ευγνωμοσύνη της στις εργαζόμενες των Συμβουλευτικών Κέντρων, λέγοντας ότι υπερβάλλουν εαυτό και ότι υπάρχουν προβλήματα υποστελέχωσης, καθώς οι εργαζόμενες απασχολούνται με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου και οι δομές χρηματοδοτούνται μέσω ΕΣΠΑ. Αναφέρεται επίσης στις υπηρεσίες νομικής, ψυχολογικής και εργασιακής συμβουλευτικής, στη βοήθεια μέσω της ΔΥΠΑ και στη συμβολή των δικηγόρων της, οι οποίες περίμεναν πολλούς μήνες μέχρι να μπορέσει να τις πληρώσει.
Τονίζει ακόμη ότι χρειάζεται προσοχή στις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, ιδίως άνω των 60 ετών, που συχνά δεν γνωρίζουν τους διαθέσιμους μηχανισμούς προστασίας ούτε πού μπορούν να απευθυνθούν. Η κατάσταση, όπως σημειώνει, γίνεται πιο δύσκολη στην περιφέρεια και στα νησιά, ενώ αναφέρεται και στη μεταβολή των δομών από το 2022 έως σήμερα: από 19 ξενώνες ή δομές σε 20, από 44 Συμβουλευτικά Κέντρα σε 47 και από 18 αστυνομικά γραφεία σε 63 επιχειρησιακά γραφεία.
Το μήνυμά της προς τους θεσμούς είναι σαφές: χρειάζονται ταχύτερες δικαστικές διαδικασίες, χωρίς συνεχείς αναβολές, και εξειδικευμένα δικαστήρια Οικογενειακού Δικαίου. Ζητά επίσης εξέλιξη της νομοθεσίας με αξιοποίηση καλών πρακτικών από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών.
«Πρέπει να ευαισθητοποιήσουμε την κοινωνία των πολιτών, να συμμετέχουμε οι ιδιώτες πολίτες πιο ενεργά», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας δεν μπορεί να βαραίνει μόνο τις κρατικές δομές, αλλά είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
Η προσωπική της διαδρομή, όπως εξηγεί, δεν ήταν μια ευθεία πορεία προς την ελευθερία. Περιγράφει την επεξεργασία ως επίπονη και αργή, με βήματα μπροστά και πίσω, λέγοντας ότι η ζωή ξαναχτίζεται με δυσκολία, με βοήθεια από ειδικούς, ενώ αναδεικνύει τους λόγους που κάνουν τόσο δύσκολη την αποχώρηση: οικονομική βία, απειλές, εκφοβισμός και η ανάγκη να προστατευθούν τα παιδιά.
«Σε κάθε γυναίκα που βιώνει κακοποίηση θα έλεγα να κοιτάξει το είδωλό της στον καθρέφτη. Να προσπαθήσει να ξαναδεί τη γυναίκα που ήταν, τη γυναίκα που θέλει να γίνει και τη γυναίκα που της αξίζει να είναι. Και κυρίως, να μιλήσει με προσοχή στους κατάλληλους ανθρώπους, εκεί όπου μπορεί να λάβει ουσιαστική βοήθεια και προστασία. Μην περιμένεις… Η ζωή είναι κλωστή», είναι η προειδοποίησή της.
Σήμερα, η Σοφία Σαραντή μιλά για μια καινούργια ζωή, με δημιουργία, ενσυναίσθηση για όσες βρίσκονται πιο πίσω και βούληση να βοηθήσει γυναίκες που χρειάζονται να ξεφύγουν από κακοποιητικό περιβάλλον. Θέτει ως στόχο την επανένταξη και την επανεκκίνηση μιας γυναίκας με αξιοπρέπεια και λέει πως της αξίζει να αγαπήσει, να αγαπηθεί, να ονειρευτεί, να δημιουργήσει και να πιστέψει στον εαυτό της και στον κόσμο γύρω της.
