Αιώνες πριν αρχίσει στον ελλαδικό χώρο η Εποχή του Σιδήρου, η ελίτ του Μινωικού και του Μυκηναϊκού πολιτισμού φαίνεται πως φορούσε δαχτυλίδια φτιαγμένα από σίδηρο μετεωριτών, σύμφωνα με ελληνογαλλική μελέτη.
Ακόμη και στην Εποχή του Χαλκού, που στην Ελλάδα διήρκεσε περίπου έως το 1100 π.Χ., οι μεταλλουργοί ήξεραν να κατεργάζονται τον σίδηρο σε μικρές ποσότητες.
Συνήθως το μέταλλο προερχόταν από ορυχεία, όμως κάποιες φορές έπεφτε από τον ουρανό, όπως αναφέρει η μελέτη που δημοσιεύεται στο Journal of Archaeological Science.
Ο Ματιέ Γκουνέλ, αστροφυσικός του Γαλλικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, και η Ελένη Μαντζουράνη, αρχαιολόγος του ΕΚΠΑ, χρησιμοποίησαν τη μέθοδο του φθορισμού ακτίνων Χ για να εξετάσουν 91 αντικείμενα από σίδηρο από 33 αρχαιολογικούς χώρους, τα οποία χρονολογούνται από τα 4.000 έως τα 3.000 χρόνια πριν.
Τα περισσότερα τεχνουργήματα, ανάμεσά τους δαχτυλίδια, βραχιόλια και εγχειρίδια, βρέθηκαν να έχουν ελάχιστες ποσότητες νικελίου, όπως αναμένεται για τον σίδηρο που εξορύσσεται στη Γη.
Ωστόσο, υψηλές συγκεντρώσεις νικελίου, ενός μετάλλου που αφθονεί στους μεταλλικούς μετεωρίτες, εντοπίστηκαν σε 13 δαχτυλίδια. Από αυτά, τα δέκα πιθανότητα κατασκευάστηκαν με μετεωριτικό σίδηρο, ενώ τα υπόλοιπα τρία χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, γράφουν οι ερευνητές.
Τα περισσότερα από τα εξωγήινα δαχτυλίδια προέρχονταν από πολυτελείς μυκηναϊκούς και μινωϊκούς τάφους, ενώ ένα βρέθηκε σε μινωϊκή νεκρόπολη, περασμένο στο δάχτυλο του σκελετού ενός ιερέα.
Οι 33 αρχαιολογικοί χώροι από τους οποίους προήλθαν τα αντικείμενα της μελέτης,. Οι κόκκινοι αριθμοί αντιστοιχούν σε ευρήματα που περιείχαν νικέλιο (Gounelle & Mantzourani, J. Archaeol. Sci., 2026)
Οι παρατηρήσεις αυτές μας οδήγησαν στην υπόθεση ότι δαχτυλίδια, πιθανότατα κατασκευασμένα από μετεωρίτες, ενδέχεται να αποτελούσαν δημοφιλή σύμβολα εξουσίας μεταξύ επιφανών προσώπων και της ανακτορικής ελίτ των Μινωιτών και των Μυκηναίων.
Δεδομένου ότι οι μετεωρίτες δύσκολα εντοπίζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη, το μέταλλο είναι πιθανό να εισήχθη από την Αίγυπτο. Εκεί οι μετεωρίτες ξεχωρίζουν στην άμμο της ερήμου και προστατεύονται από την οξείδωση λόγω της χαμηλής υγρασίας.
Η περίπτωση των δαχτυλιδιών δεν είναι μοναδική: από μετεωριτικό σίδηρο πιστεύεται, για παράδειγμα, ότι κατασκευάστηκε ένα περίτεχνο εγχειρίδιο που βρέθηκε στον τάφο του Τουταγχαμών και χρονολογείται στον 14ο αιώνα π.Χ.
Από σίδερο μετεωριτών ήταν επίσης κατασκευασμένα δύο τεχνουργήματα, ένα βραχιόλι και μια κεφαλή σκήπτρου, της Εποχής του Χαλκού που περιλαμβάνονται στον λεγόμενο Θησαυρό της Βιλένα στην Ισπανία.
Η νέα μελέτη δεν αναγνώρισε δαχτυλίδια μετεωριτικής προέλευσης που χρονολογούνται μετά τον 12ο π.Χ. αιώνα, περίπου την εποχή που κατέρρευσε ο Μυκηναϊκός Πολιτισμός και άλλοι πολιτισμοί της Εποχής του Χαλκού στη Μεσόγειο.
Όπως γράφουν οι ερευνητές, είναι πιθανό η μόδα των μετεωριτικών δαχτυλιδιών, σχεδόν αποκλειστική στη μινωϊκή και μυκηναϊκή Εποχή του Χαλκού, να ξεθώριασε όπως συμβαίνει με κάθε μόδα.
Κεντρική εικόνα: Gounelle & Mantzourani, J. Archaeol. Sci., 2026
Πηγή περιεχομένου: in.gr
