Το αυτοδιοίκητο και η εισαγωγή στα ΑΕΙ βρέθηκαν στο επίκεντρο της πρώτης Προσυνόδου των Πρυτάνεων, καθώς συζητήθηκαν η μεγαλύτερη θεσμική, οικονομική και ακαδημαϊκή αυτονομία των δημόσιων πανεπιστημίων, εν όψει της 113ης Συνόδου που είναι προγραμματισμένη για τον ερχόμενο Φεβρουάριο.
Οι πρυτανικές Αρχές συζήτησαν το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ σε συνάρτηση με τη συνταγματική αναθεώρηση. Στο κείμενο των προτάσεων αναφέρεται ότι «η πλήρης αυτοδιοίκηση αποτελεί συνταγματική επιταγή που δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί στην πράξη».
Οι πρυτάνεις υπογράμμισαν ότι «η υπερβολική νομοθετική ρύθμιση περιορίζει κρίσιμες λειτουργίες των δημόσιων ΑΕΙ, από την εισαγωγή φοιτητών και τη στελέχωση έως την οικονομική διαχείριση και την ακαδημαϊκή ανάπτυξη». Την ίδια στιγμή, επισήμαναν πως δεν προβλέπονται αντίστοιχοι περιορισμοί για τα μη-κρατικά πανεπιστήμια (Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης – ΝΠΠΕ).
Στις προτάσεις των πρυτάνεων προβλέπεται μεγαλύτερη ευθύνη και περισσότερες αρμοδιότητες για τα πανεπιστημιακά όργανα. Περιλαμβάνονται ο καθορισμός του αριθμού εισακτέων από τα ίδια τα πανεπιστήμια, η δυνατότητα ίδρυσης νέων Τμημάτων με αποφάσεις των οργάνων τους και η θεσμοθέτηση του Πρυτανικού Συμβουλίου μέσω των Εσωτερικών Κανονισμών.
Προτείνονται, επίσης, τροποποιήσεις στο νομοθετικό πλαίσιο για την εκλογή μελών ΔΕΠ, καθώς και εξαίρεση από το Δημόσιο Λογιστικό των ερευνητικών προγραμμάτων των ΕΛΚΕ που δεν χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς ή εθνικούς πόρους.
Για το σύστημα εισαγωγής στην Ανώτατη Εκπαίδευση, οι πρυτάνεις εισηγήθηκαν τα ΑΕΙ να έχουν την αρμοδιότητα να καθορίζουν τόσο τον αριθμό εισακτέων όσο και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ανά Σχολή ή Τμήμα, με διεύρυνση του επιτρεπόμενου εύρους διακύμανσής της.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται ακόμη η δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής, ώστε να καλυφθούν θέσεις που ενδέχεται να μείνουν κενές σε Σχολές και Τμήματα. Παράλληλα, ζητούνται αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής στα μη κρατικά πανεπιστήμια με εκείνα των δημόσιων Πανεπιστημίων, όπως η εφαρμογή της ίδιας Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής.
Αντίθεση στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών εξέφρασε η Σύνοδος Πρυτάνεων, δηλώνοντας την έντονη διαφωνία της με την ποινικοποίηση διαδικασιών που συνδέονται με την πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Υπενθυμίζεται ότι το ΕΚΠΑ, που έχει την προεδρία της 113ης Συνόδου, ανέλαβε την πρωτοβουλία για έναν κύκλο τριών προπαρασκευαστικών Συνόδων μεταξύ των πρυτάνεων των ελληνικών δημόσιων ΑΕΙ, με στόχο να ενισχυθεί ο διάλογος ανάμεσα στις Πρυτανικές Αρχές για κρίσιμα ζητήματα των πανεπιστημίων.
Η δεύτερη Προσύνοδος θα πραγματοποιηθεί τον ερχόμενο Νοέμβριο και θα επικεντρωθεί στις νομοθετικές ρυθμίσεις, στα προβλήματα που προκύπτουν από την κείμενη νομοθεσία και τη γραφειοκρατία, στην ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού στο Δημόσιο Πανεπιστήμιο, καθώς και στην πρόταση των πρυτάνεων για θεσμοθέτηση της Συνόδου ως συμβουλευτικού οργάνου προς το υπουργείο Παιδείας.
Τα αποτελέσματα των προπαρασκευαστικών συνεδριάσεων θα αποτελέσουν τις προτάσεις που θα τεθούν προς συζήτηση στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων, τον Φεβρουάριο του 2027.
Στην πρώτη Προσύνοδο, που πραγματοποιήθηκε με υβριδική μορφή, δηλαδή και δια ζώσης και με διαδικτυακή παρακολούθηση, τους πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις των δημόσιων πανεπιστημίων υποδέχθηκαν το προεδρείο της Συνόδου Πρυτάνεων: ο Προεδρεύων της Συνόδου, Πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, και ο Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, Σταμάτης Αγγελόπουλος. Στη συνεδρίαση συμμετείχε, κατόπιν πρόσκλησης, ο Πρόεδρος του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία, Μιχαήλ Σφακιανάκης.
Αθηνά Καστρινάκη
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
