Η ευζωία των ψαριών περνά στο προσκήνιο της ελληνικής υδατοκαλλιέργειας, σε έναν κλάδο με ισχυρό εξαγωγικό αποτύπωμα και αυξανόμενη σημασία για την οικονομία. Η βιώσιμη ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα συνδέονται πλέον άμεσα με τις συνθήκες εκτροφής.
Με τις εξαγωγές τσιπούρας και λαβρακιού να φτάνουν τα 672 εκατ. ευρώ το 2025, η υιοθέτηση σύγχρονων πρακτικών εκτροφής και η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης αποκτούν ιδιαίτερο βάρος, ενώ η Ελλάδα έχει ενεργό παρουσία στην ευρωπαϊκή έρευνα μέσω του Πανεπιστημίου Κρήτης, που συντονίζει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αναφοράς για την ευζωία των υδρόβιων ζώων.
«Η ευζωία των ψαριών δεν είναι μια δευτερεύουσα παράμετρος της παραγωγής. Είναι ουσιαστικό στοιχείο μιας σύγχρονης, υπεύθυνης και ανταγωνιστικής υδατοκαλλιέργειας. Η Ελλάδα διαθέτει έναν ιδιαίτερα δυναμικό κλάδο, με ισχυρή εξαγωγική παρουσία και σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης», δήλωσε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναφερόμενος στη σημασία της προστασίας των εκτρεφόμενων ψαριών.
Ο κ. Πρωτοψάλτης στάθηκε επίσης στον ρόλο των κτηνιατρικών υπηρεσιών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σημειώνοντας ότι «στην προσπάθεια αυτή, καθοριστικός είναι ο ρόλος της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, τόσο στην εφαρμογή των επίσημων κτηνιατρικών ελέγχων για την προστασία των εκτρεφόμενων ψαριών όσο και στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών για την ευζωία τους».
Παράλληλα, υπογράμμισε τη συμβολή της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας στην ευρωπαϊκή προσπάθεια για καλύτερες συνθήκες εκτροφής.
«Παράλληλα, το γεγονός ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης συντονίζει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αναφοράς αποτελεί σημαντική αναγνώριση της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας. Με τη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών, της επιστημονικής κοινότητας και των παραγωγών, μπορούμε να ενισχύσουμε την προστασία των εκτρεφόμενων ψαριών και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής υδατοκαλλιέργειας», σημείωσε.
Η σημασία της υδατοκαλλιέργειας για την ελληνική οικονομία αποτυπώνεται και στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τις εξαγωγές. Σύμφωνα με προσωρινά δεδομένα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), τα οποία επεξεργάστηκε η Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας (ΕΛΟΠΥ), οι εξαγωγές τσιπούρας και λαβρακιού ανήλθαν το 2025 σε 97.400 τόνους, συνολικής αξίας 672 εκατ. ευρώ.
Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 4% σε ποσότητα και 15% σε αξία, ενώ συνολικά το 82% της παραγωγής του κλάδου κατευθύνθηκε στις διεθνείς αγορές.
Η ισχυρή εξαγωγική παρουσία του κλάδου κάνει ακόμη πιο αναγκαία τη διαρκή βελτίωση των συνθηκών εκτροφής και την υιοθέτηση επιστημονικά τεκμηριωμένων πρακτικών, τόσο για την προστασία των ψαριών όσο και για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων.
Σε αυτή την κατεύθυνση συμβάλλει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αναφοράς για την Ευζωία των Υδρόβιων Ζώων (EURCAW-Aqua), το οποίο λειτουργεί από το 2024, με συντονιστή το Πανεπιστήμιο Κρήτης και τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων από την Τσεχία και την Ισπανία.
Το Κέντρο θεσπίστηκε με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/625, και παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στα κράτη μέλη και στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές για την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά την ευζωία των υδρόβιων ζώων.
Στο έργο του περιλαμβάνονται η ανάπτυξη επιστημονικών εργαλείων αξιολόγησης, η παροχή εξειδικευμένης τεκμηρίωσης και η διοργάνωση εκπαιδευτικών δράσεων, με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των κανόνων προστασίας στις μονάδες υδατοκαλλιέργειας.
Η σημασία αυτών των πρωτοβουλιών αναδείχθηκε κατά την ευρωπαϊκή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, με αντικείμενο την ευζωία του ευρωπαϊκού λαβρακιού στα εκκολαπτήρια και κατά τη μεταφορά του γόνου.
Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών και ειδικοί από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, η οποία αποτελεί την κεντρική αρμόδια αρχή για την εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με τους επίσημους κτηνιατρικούς ελέγχους και την προστασία των εκτρεφόμενων ψαριών.
Εκεί συζητήθηκαν οι συνθήκες εκτροφής κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξης των ψαριών και στις διαδικασίες μεταφοράς του γόνου, δύο κρίσιμα στάδια για τη λειτουργία των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας.
Η ευζωία των ψαριών συνδέεται με την ποιότητα του νερού, την πυκνότητα των πληθυσμών, τις συνθήκες διαβίωσης, τη διαχείριση κατά τη μεταφορά και τον περιορισμό της καταπόνησης των ζώων.
«Η ανάπτυξη επιστημονικών δεικτών για την παρακολούθηση των συγκεκριμένων παραμέτρων επιτρέπει την καλύτερη αξιολόγηση των συνθηκών εκτροφής, παρέχοντας στους παραγωγούς και στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα εφαρμογής αποτελεσματικότερων πρακτικών», πρόσθεσε ο κ. Πρωτοψάλτης.
Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής του δραστηριότητας, το EURCAW-Aqua πραγματοποίησε τον Φεβρουάριο του 2026 στη Σαλαμίνα εκπαιδευτική δράση για τις αρμόδιες αρχές, η οποία περιλάμβανε και επίσκεψη σε μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία είχε στόχο να συνδέσει την επιστημονική γνώση με τις πραγματικές συνθήκες παραγωγής, αλλά και να ενισχύσει την τεχνογνωσία των αρμόδιων υπηρεσιών για την αξιολόγηση της ευζωίας των ψαριών.
Η αξιοποίηση της ελληνικής επιστημονικής τεχνογνωσίας, η συνεργασία των δημόσιων υπηρεσιών με τους ευρωπαϊκούς φορείς και η συνεχής βελτίωση των πρακτικών εκτροφής αποτελούν βασικούς παράγοντες για την περαιτέρω ανάπτυξη της ελληνικής υδατοκαλλιέργειας.
Για έναν κλάδο που διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του στις διεθνείς αγορές, η εφαρμογή σύγχρονων προτύπων ευζωίας συνδέεται τόσο με τη βιωσιμότητα των μονάδων όσο και με τη διατήρηση της θέσης των ελληνικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά.
