Η έκθεση «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς» ανοίγει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, με εγκαίνια στις 12 Οκτωβρίου 2026. Η ημερομηνία συμπίπτει με την Απελευθέρωση της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής το 1944 και συνδέεται με το διεθνές συνέδριο «Archaeology and Occupation. Greece 1941-1944», που θα γίνει στην Αθήνα από τις 15 έως τις 17 Οκτωβρίου 2026.
Όπως αναφέρεται στο σχετικό Δελτίο Τύπου, η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 31 Ιανουαρίου 2027 και έχει τρεις βασικούς στόχους:
– Να παρουσιάσει στο ευρύ κοινό τα προκαταρκτικά αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος «Διχασμένο παρελθόν – η κατάσχεση του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αθηνών το 1944 και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο» (2024-2026).
– Να προβάλει τη διαμόρφωση των σχέσεων των δύο οργανισμών σε δύσκολες ιστορικά περιόδους (Κατοχή).
– Να προωθήσει τη συνέργεια μέσω κοινών ερευνητικών προγραμμάτων.
Η έκθεση με μια ματιά
Η έκθεση απλώνεται σε δύο σταθμούς: έναν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και έναν στο Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών.
Ο αφηγηματικός της άξονας φωτίζει τις σχέσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αθηνών από τον 19ο αιώνα έως σήμερα. Η έμφαση όμως πέφτει στα χρόνια λίγο πριν από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο και στην περίοδο της Κατοχής, με σημείο-κλειδί την κατάσχεση του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αθηνών το 1944, αμέσως μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής από την Αθήνα.
Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η έκθεση περιλαμβάνει, πέρα από επιλεγμένες αρχαιότητες, εκτενές αρχειακό και φωτογραφικό υλικό και οργανώνεται στις εξής ενότητες:
– Χρονολόγιο
– Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών. Μία μακρά ιστορία
– Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Η απόκρυψη των αρχαιοτήτων 1940/41
– To Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο κατά τη διάρκεια της Κατοχής
– Κατασχεθείσες αρχαιότητες από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο
– Ο 21ος αιώνας. Το ερευνητικό πρόγραμμα «Διχασμένο Παρελθόν»
Η έκθεση στο Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών εστιάζει στη δραστηριότητα του Ινστιτούτου κατά την Κατοχή και κυρίως στην ιστορία, τη συγκρότηση και την πορεία της Συλλογής Αρχαιοτήτων στο Ινστιτούτο από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα. Διαρθρώνεται στις εξής ενότητες:
– Το DAI Αθηνών κατά τη διάρκεια της Κατοχής
– Η συλλογή στο DAI Αθηνών
– Συγκροτώντας ιστορία μέσω οστράκων
– Στο επίκεντρο: Αργολίδα και Αττική, με τρεις περιπτωσιολογικές μελέτες
Η μουσειογραφική προσέγγιση της έκθεσης
Η έκθεση συνθέτει μια αφήγηση για τα σκοτεινά χρόνια του πολέμου και παρουσιάζεται σε αίθουσα του ορόφου του ΕΑΜ, όπου παλαιές ξύλινες προθήκες του Μουσείου δημιουργούν το κατάλληλο σκηνικό για την ανάδειξη του αρχαιολογικού, αλλά και του πλούσιου αρχειακού και φωτογραφικού υλικού.
Αντίστοιχα, στο DAI Αθηνών η έκθεση φιλοξενείται στα πιο κεντρικά σημεία του Ινστιτούτου, το φουαγιέ και τη βιβλιοθήκη. Εκεί διαδραματίστηκαν τα γεγονότα που περιγράφονται στο εποπτικό υλικό, ενώ στις προθήκες εκτίθενται επιλεγμένα δείγματα από τη συλλογή οστράκων του Ινστιτούτου.
Τα αρχαία έργα που συμμετέχουν στην έκθεση δεν επιδιώκουν τον εντυπωσιασμό, αλλά πλαισιώνουν αρμονικά την αφήγηση ενός ιστορικού γεγονότος που υπήρξε σταθμός όχι μόνο στις σχέσεις των δύο πολιτιστικών οργανισμών, αλλά και των δύο κρατών.
* Επισυνάπτεται φωτογραφία
Πηγή: ΕΑΜ
