Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πέρασε στο επόμενο στάδιο, καθώς ΚΑΣ και ΚΣΝΜ έδωσαν ομόφωνα θετική γνωμοδότηση με παρατηρήσεις στην οριστική μελέτη για την επέκταση και αναβάθμισή του. Στις συνεδριάσεις του ΥΠΠΟ βρέθηκαν οι μελετητές, αλλά και ο αρχιτέκτονας Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, επικεφαλής του γραφείου Chipperfield, που μαζί με το γραφείο Τομπάζη έχουν αναλάβει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό.
«Σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ημέρα. Έχουμε διανύσει μια μακρά διαδρομή. Δεν είναι αδύνατον να δημιουργήσεις ένα καλό έργο σε κακό περιβάλλον, αλλά είναι δύσκολο. Αντίθετα, ένα καλό περιβάλλον εξασφαλίζει το καλό αποτέλεσμα. Είχαμε μια πολύ καλή συνεργασία με όλους κι αυτό είναι βασικό για το σημείο που βρισκόμαστε», δήλωσε ο διεθνώς καταξιωμένος αρχιτέκτονας, κάνοντας μια σύντομη αποτίμηση του έργου και της λογικής του.
«Ξέρουμε ότι τα μουσεία είναι τουριστικοί προορισμοί ή μέρος του τουριστικού μηχανισμού, αλλά ουσιαστικά απευθύνονται στους πολίτες. Στην περίπτωση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, λάβαμε φυσικά υπόψη τη γειτονιά, τον τρόπο που σχεδιάστηκε για την πόλη και τη θέση του στον ελληνικό πολιτισμό», πρόσθεσε ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, υπογραμμίζοντας την παγκόσμια σημασία της συλλογής και τη βασική προτεραιότητα των μελετητών να παρουσιαστεί με τον καλύτερο τρόπο, όχι μόνο για τους επισκέπτες από το εξωτερικό, αλλά και για τους πολίτες. «Αυτό ήταν και μια από τις προκλήσεις. Πώς να το κάνεις αρκετά σημαντικό για τους ανθρώπους της πόλης», είπε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος επισήμανε επίσης ότι στρατηγική των επεμβάσεων ήταν να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός με το υπάρχον μνημείο, το οποίο αναβαθμίζεται με μετριοπαθείς παρεμβάσεις και σεβασμό.
Οι οριστικές μελέτες ενσωμάτωσαν τις παρατηρήσεις του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ από τις προμελέτες που είχαν παρουσιαστεί πριν λίγους μήνες και προχώρησαν σε αλλαγές, όπως η μείωση του ύψους της πρόσοψης επί της οδού Πατησίων, η οποία θα κυμαίνεται από τα 5,25 μ. έως τα 7,25 μ. ανάλογα με την κλίση του εδάφους, καθώς και η τοποθέτηση κυλιόμενων σκαλών που θα συνδέουν το υπόγειο με το ισόγειο, ώστε να αποσυμφορείται η ροή των επισκεπτών. Στις νέες μελέτες προτείνεται επίσης αντικατάσταση υλικού στις εξωτερικές όψεις, με συμπιεσμένο χώμα στο εσωτερικό για βελτίωση του μικροκλίματος και της ακουστικής και συμπιεσμένο σκυρόδεμα στο εξωτερικό για αντοχή και προστασία ακόμα και από βανδαλισμούς, ενώ απλοποιείται ο σχεδιασμός των περιπτέρων στον κήπο με νέα αρχιτεκτονική «γλώσσα» και μαρμάρινη, όχι ξύλινη, επένδυση.
Τα σχόλια των μελών ήταν γενικά θετικά, με τις τοποθετήσεις και τις ερωτήσεις να επικεντρώνονται σε διάφορα ζητήματα. Μεταξύ αυτών ήταν το κυκλοφοριακό και το αν υπάρχει σχετική μελέτη για πιθανά προβλήματα από τη στάση τουριστικών ή άλλων οχημάτων στην οδό Πατησίων. Ο αρμόδιος μελετητής ανέφερε ότι έχει γίνει μελέτη κυκλοφοριακών επιπτώσεων, η οποία προκρίνει την οδό Β. Ηρακλείου ως χώρο προσωρινής στάθμευσης των πούλμαν και τη μεταφορά του σταθμού λεωφορείων του ΟΑΣΑ που βρίσκεται επί της οδού. Άλλες παρατηρήσεις αφορούσαν το ύψος και το είδος των δέντρων στις νέες φυτεύσεις, που όπως είπαν οι μελετητές αριθμούν περίπου 250 νέα δέντρα και 5.000 νέους θάμνους, αλλά και τη λειτουργία του κήπου, ο οποίος θα είναι δημόσιος αλλά θα κλείνει τη νύχτα για λόγους προστασίας. Υπήρξαν επίσης τοποθετήσεις για πιο ειδικά θέματα, όπως η έκκεντρη τοποθέτηση της μεγάλης κλίμακας που οδηγεί από την Πατησίων στον κήπο ή ο μνημειώδης χαρακτήρας της, που ίσως μπορεί να περιοριστεί. Παράλληλα, επισημάνθηκε η σημασία διατήρησης της ιστορικής υλικής φυσιογνωμίας του Μουσείου, όπως το παλιό αμφιθέατρο, με τους μελετητές να αναγνωρίζουν την ιστορική του αξία και να σημειώνουν πως υπάρχουν προτάσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για το θέμα, χωρίς όμως να έχει οριστικοποιηθεί απόφαση.
«Είναι μια σπουδαία μέρα σήμερα. Ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα που αφορά το σημαντικότερο μουσείο της χώρας κάνει ένα πολύ σημαντικό βήμα. Στην οριστική μελέτη έχουν ενσωματωθεί οι προηγούμενες παρατηρήσεις του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ. Είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από αυτή τη συνεργασία και την εξέλιξη του προγράμματος», δήλωσε μεταξύ άλλων η γενική γραμματέας Πολιτισμού, Ολυμπία Βικάτου, στο τέλος των συνεδριάσεων. Όπως έγινε γνωστό, οι μελέτες εφαρμογής που θα ακολουθήσουν θα εξεταστούν από τα κεντρικά συμβούλια του ΥΠΠΟ.
Μνημείο Άγνωστου Στρατιώτη
Ένα ακόμη θέμα που απασχόλησε το ΚΣΝΜ ήταν η έγκριση ή μη της αρχιτεκτονικής διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη στην Αθήνα, καθώς και της μελέτης συντήρησης των λίθινων και μεταλλικών στοιχείων της πλατείας του.
Στη συνεδρίαση έγινε αναλυτική αποτύπωση των προβλημάτων του μνημείου, μεταξύ των οποίων η κατάσταση των μαρμάρινων στοιχείων, που έχουν υποστεί ρηγματώσεις, θραύσεις και φθορές από επικαθίσεις αιθάλης και μαύρης κρούστας, αλλά και των μεταλλικών, τα οποία χρειάζονται καθαρισμό και συμπληρώσεις. Η φροντίδα αυτών των στοιχείων θα γίνει από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ.
Η αρχιτεκτονική μελέτη, που είχε ήδη εγκριθεί από συμβουλευτική επιτροπή η οποία συστάθηκε ειδικά για τον σκοπό αυτό από το ΥΠΠΟ και το ΥΕΘΑ, συζητήθηκε επίσης. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι περιοχές ασφάλτου στον περιβάλλοντα χώρο του μνημείου, οι οποίες εκπέμπουν θερμότητα και είναι ιδιαίτερα ολισθηρές λόγω φθοράς, προτείνεται να αντικατασταθούν με μάρμαρα Αλιβερίου σε ζώνες που θα λύνουν τα συγκεκριμένα προβλήματα, ενώ το γκρίζο χρώμα τους θα ταιριάζει με εκείνο της ασφάλτου, επιλογή του αρχιτέκτονα του μνημείου Εμμανουήλ Λαζαρίδη. Τα μέλη του ΚΣΝΜ έδωσαν ομόφωνα το «πράσινο φως» στην πρόταση και ζήτησαν επιπλέον αναλυτικές μελέτες φωτισμού και φυτοτεχνική, καθώς και εξειδικευμένη μελέτη για τα παγκάκια που προτάθηκαν.
Φωτογραφία αρχείου: Φωτορεαλιστική απεικόνιση. Άποψη της κεντρικής πύλης του ΕΑΜ. Πηγή φωτ.: ΥΠΠΟ
