Η πρώην ζυθοποιία ΦΙΞ μπαίνει σε νέα φάση με την ολοκλήρωση των προμελετών για την αποκατάσταση και επανάχρηση του Συγκροτήματος 2 στη Θεσσαλονίκη. Το ιστορικό βιομηχανικό συγκρότημα της δυτικής εισόδου της πόλης, που ανήκει πλέον στο υπουργείο Πολιτισμού μετά την εξαγορά του έναντι 8.200.000 ευρώ, προορίζεται να στεγάσει χρήσεις του MOMus, της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ανέφερε ότι το συγκρότημα της πρώην Ζυθοποιίας ΦΙΞ είναι ένα σημαντικό τεκμήριο της νεότερης βιομηχανικής ιστορίας και εμβληματικό τοπόσημο της δυτικής Θεσσαλονίκης. Όπως είπε, η ιστορία του συνδέεται με τη βιομηχανική ανάπτυξη της πόλης από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν στην περιοχή αναπτύχθηκαν μονάδες όπως οι αλευρόμυλοι Αλλατίνι, η κλωστοϋφαντουργία ΥΦΑΝΕΤ και η ζυθοποιία ΦΙΞ, σε άμεση σχέση με το λιμάνι, το τελωνείο, τις σιδηροδρομικές και άλλες υποδομές.
Μετά την εξαγορά του Συγκροτήματος 2, το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην αποκατάσταση και επανάχρησή του, με στόχο να διασώσει την αυθεντικότητα και τη μνήμη του, αλλά και να το επανεντάξει στη σύγχρονη ζωή της πόλης. Στο ιστορικό κέλυφος σχεδιάζεται να στεγαστούν χρήσεις του MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και κυρίως η μόνιμη έκθεση της Συλλογής Κωστάκη, η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και χρήσεις του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης. Οι προμελέτες αποκατάστασης και συντήρησης εκπονούνται με δωρεά του Ομίλου DIMAND και, σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, αποτελούν το πρώτο σημαντικό βήμα για τη μετατροπή του ιστορικού συγκροτήματος σε έναν σύγχρονο, ανοιχτό πολιτιστικό πυρήνα που αναβαθμίζει τη δυτική Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή του λιμένα.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το συγκρότημα Σ2 είναι ένα σύνθετο βιομηχανικό σύνολο που αναπτύχθηκε σταδιακά γύρω από τον αρχικό πυρήνα του Οινοπνευματοποιείου Μισραχή, Αλλατίνι και Φερνάντεζ. Τα παλαιότερα κτήρια αποτελούν πρώιμο δείγμα brick expressionism, με λιτή μορφολογία, ενώ οι επιμέρους όγκοι οργανώνονται γύρω από ψηλές πυργοειδείς κατασκευές. Η εσωτερική διάταξη είναι δαιδαλώδης και αντανακλά τις διαφορετικές φάσεις παραγωγής βύνης και ζύθου, καθώς και την ανάγκη κατακόρυφης ανάπτυξης των αποθηκευτικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν το λεβητοστάσιο και το ζυθοβραστήριο, όπου γινόταν η παραγωγή του ζυθογλεύκους, με τον χώρο να διατηρεί μορφολογικά και διακοσμητικά στοιχεία που παραπέμπουν στις γερμανικές και γαλλικές brasseries του 19ου αιώνα. Οι προμελέτες, αρχιτεκτονική, στατική, ηλεκτρομηχανολογική και συντήρησης, αφορούν την αποκατάσταση του ιστορικού κελύφους και του διατηρητέου μηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς και την ένταξη των απαραίτητων ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων για τη λειτουργία νέων χρήσεων.
Η μελέτη αποκατάστασης του κελύφους προτείνει τη διατήρηση του συνόλου των κτηρίων και την επισκευή, αποκατάσταση και ανακατασκευή των τμημάτων που έχουν καταρρεύσει. Παράλληλα, διατηρούνται και αποκαθίστανται τα αξιόλογα αρχιτεκτονικά και βιομηχανικά στοιχεία του συγκροτήματος, με έμφαση στο ζυθοβραστήριο, στους κτιστούς φούρνους και στον ιστορικό μηχανολογικό εξοπλισμό του, ώστε να ενταχθούν στις νέες χρήσεις του κτηρίου χωρίς να χαθεί η μνήμη και η αναγνωσιμότητα της αρχικής του λειτουργίας ως ζυθοποιείο. Οι προτάσεις συντήρησης στοχεύουν στη διατήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη των αυθεντικών στοιχείων του Συγκροτήματος Σ2, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό, με στόχο τη διατήρηση της αυθεντικότητας και την ανάδειξη του βιομηχανικού χαρακτήρα του συγκροτήματος. Οι νέες εγκαταστάσεις κλιματισμού, αερισμού, ηλεκτροδότησης και πυροπροστασίας προβλέπεται να ενταχθούν με τρόπο που να περιορίζει στο ελάχιστο τις επεμβάσεις στα ιστορικά κελύφη και να μην αλλοιώνει τις κύριες όψεις του μνημείου, ενώ διασφαλίζεται η προσβασιμότητα σε ΑμεΑ.
Το συγκρότημα της πρώην Ζυθοποιίας ΦΙΞ είναι το μεγαλύτερο βιομηχανικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, με κτήρια διαφορετικών περιόδων και αρχιτεκτονικών και κατασκευαστικών χαρακτηριστικών. Η ιστορία του ξεκινά το 1882, με την ίδρυση του οινοπνευματοποιείου «Όλυμπος – Allatini Freres», που το 1892 μετατράπηκε σε ζυθοποιείο και το 1927 πέρασε στην αθηναϊκή εταιρία «Κάρολος Φιξ ΑΕ». Το συγκρότημα επεκτάθηκε σταδιακά και λειτούργησε έως το 1983, οπότε εγκαταλείφθηκε μετά την πτώχευση της εταιρίας. Το 1992, το κτήριο χαρακτηρίστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού ιστορικό διατηρητέο μνημείο, μαζί με τον εξοπλισμό του, ως σημαντικό τεκμήριο της βιομηχανικής, αρχιτεκτονικής και οικονομικής ιστορίας της πόλης. Μετά από μακρά περίοδο εγκατάλειψης και σημαντικές φθορές, το 2025 το ανατολικό τμήμα του συγκροτήματος, Σ2, μαζί με τον διατηρητέο εξοπλισμό του, εξαγοράστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού. Η έκταση ανέρχεται σε περίπου 6.900 τ.μ., με διατηρητέα κτήρια συνολικής επιφάνειας 7.715,90 τ.μ. Κεντρική αρχή των προμελετών είναι η διατήρηση και αποκατάσταση του συνόλου των ιστορικών κελυφών με παράλληλη ένταξη νέων λειτουργιών που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτιστικών οργανισμών.
Πηγή φωτ.: ΥΠΠΟ
