Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η φετινή έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα.
Τα επιβεβαιωμένα κρούσματα έχουν φτάσει τα 232, ενώ οι θάνατοι ανέρχονται σε 19.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιδημιολογική εικόνα στην Αττική, όπου καταγράφεται περίπου το 60% των συνολικών περιστατικών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως περιοχές της Ανατολικής Αττικής, με τα Σπάτα και το Μαρκόπουλο να εμφανίζουν αυξημένη δραστηριότητα.
Γκίκας Μαγιορκίνης: Η μετατόπιση στην Ανατολική Αττική και ο τυφώνας Daniel
Ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, εξήγησε ότι η έξαρση του ιού κατά τους θερινούς μήνες αποτελεί αναμενόμενο φαινόμενο.
Η περίοδος αυξημένης κυκλοφορίας εκτείνεται συνήθως από τα μέσα ή τα τέλη Ιουνίου έως τα μέσα ή τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ο ιός μεταδίδεται μέσω μολυσμένων κουνουπιών, τα οποία προσλαμβάνουν τον ιό από μολυσμένα πτηνά, κυρίως κορακοειδή. Δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Σχετικά με τη μετατόπιση της δραστηριότητας του ιού στην Αττική, ο κ. Μαγιορκίνης ανέφερε:
«Η διαφορά που έχουμε σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, για τουλάχιστον μια δεκαετία, είναι ότι βλέπουμε κρούσματα μέσα στην Αττική και κυρίως στην Ανατολική Αττική, όπου φαίνεται υπάρχει υψηλότερη δραστηριότητα στα Σπάτα και στο Μαρκόπουλο. Για να υπάρχουν μολυσμένα κουνούπια σε μία περιοχή πρέπει να υπάρχουν μολυσμένα πτηνά.
Τα κορακοειδή δεν αγαπάνε πολύ τον αστικό ιστό. Τα βλέπουμε σε αγροτικού τύπου περιοχές, οπότε η Ανατολική Αττική επειδή έχει ακόμα σε μεγάλο ποσοστό αγροτικές περιοχές, για αυτό το λόγο βλέπουμε και υψηλότερη κυκλοφορία. Το κουνούπι δεν πετάει πολύ μακριά, οπότε πρέπει να είναι κοντά και στο πτηνό και στον άνθρωπο».
Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να έπαιξε ρόλο η κλιματική αλλαγή και οι καταστροφές στη Θεσσαλία:
«Σίγουρα μπορεί να έχει παίξει κάποιο ρόλο η κλιματική μεταβολή, σε συνδυασμό με τη μετατόπιση πτηνών από άλλες περιοχές. Μία πιθανότητα που δεν μπορούμε να την επαληθεύσουμε, επειδή αρχίσαμε να βλέπουμε κρούσματα στην Αττική σταδιακά από το 2023 και μετά, ενώ πριν είχαμε να δούμε από το 2012, είναι να το δούμε σε αντιπαράθεση με τον τυφώνα Daniel στη Θεσσαλία.
Η Θεσσαλία για πολλά χρόνια ξέρουμε ότι ήταν το επίκεντρο του ιού. Πιθανολογούμε ότι μπορεί να έπαιξε κάποιο ρόλο στη μετατόπιση πληθυσμού πτηνών σε άλλες περιοχές και σταδιακά τη διάχυση της μόλυνσης».
«1 στα 150 κρούσματα εμφανίζει εγκεφαλίτιδα» – Τα συμπτώματα και η προστασία
Αναφερόμενος στην επικινδυνότητα του ιού και την κλινική εικόνα, ο καθηγητής υπογράμμισε:
«Ο ιός προσβάλλει έναν αρκετά μεγάλο αριθμό ατόμων. Ωστόσο, αυτά που βλέπουμε εμείς ως κρούσματα είναι τα βαριά, τα οποία είναι περίπου ένα στα εκατόν σαράντα με ένα στα εκατόν πενήντα. Οι υπόλοιποι είτε θα το περάσουν τελείως στο πόδι, δεν θα το καταλάβουν καν, ή θα το περάσουν με πολύ ήπια συμπτώματα, όπως έναν ήπιο πυρετό, μία κούραση, συμπτώματα που δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε από άλλες ήπιες ιώσεις.
Ωστόσο, σε ένα στα εκατόν πενήντα περίπου άτομα θα εμφανιστεί εκδήλωση από το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή εγκεφαλίτιδα με ληθαργικότητα, σύγχυση, υπνηλία, υψηλό πυρετό, πονοκέφαλο, δυσκαμψία αυχένα, φωτοφοβία, επιληπτικούς σπασμούς ή ακόμα και παράλυση. Οι εγκεφαλίτιδες έχουν πάντα μία αρκετά θορυβώδη εικόνα και χρειάζεται η αντιμετώπισή τους στο νοσοκομείο».
Ο κ. Μαγιορκίνης διευκρίνισε ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο να εμφανιστεί εγκεφαλίτιδα σε άτομα που δεν ανήκουν στους άνω των 65 ή δεν έχουν υποκείμενα νοσήματα.
Όσον αφορά τα μέτρα πρόληψης, τόνισε:
«Η προστασία έναντι του ιού βασίζεται σχεδόν 90% στην ατομική προστασία: χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο δέρμα, σήτες στα παράθυρα. Επίσης, αν υπάρχουν στάσιμα νερά στο μπαλκόνι, στον κήπο ή κοντά στο σπίτι μας, θα πρέπει να τα στραγγίξουμε γιατί εκεί πολλαπλασιάζονται τα κουνούπια. Αν πρέπει να πάμε σε χώρο με πολλά κουνούπια, για παράδειγμα για αγροτική ή κτηνοτροφική εργασία, καλό είναι να χρησιμοποιούμε μακρυμάνικα και μακριά παντελόνια».
Έκτακτες επιχειρήσεις με τουρμπίνες από την Περιφέρεια Αττικής
Την ίδια ώρα, η Περιφέρεια Αττικής κλιμακώνει τις παρεμβάσεις της στο πεδίο.
Μετά από σύσκεψη του Περιφερειάρχη Νίκου Χαρδαλιά με εκπροσώπους του ΕΟΔΥ και του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, αποφασίστηκε η διενέργεια έκτακτων νυχτερινών ψεκασμών σε έκταση περίπου 10.000 στρεμμάτων στην Ανατολική Αττική.
«Απέναντι σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας δεν χωρά κανένας εφησυχασμός» δήλωσε ο Νίκος Χαρδαλιάς, σημειώνοντας ότι από τις αρχές του 2026 οι ψεκασμοί έχουν αυξηθεί κατά 30% σε όλη την Αττική.
Για την εξουδετέρωση των ακμαίων κουνουπιών επιστρατεύτηκαν ειδικές τουρμπίνες, δηλαδή μηχανήματα υψηλής πίεσης που πραγματοποιούν ακμαικτονία υπέρμικρου όγκου.
Ο πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος, Γιώργος Κώνσταντος, εξήγησε:
«Δημιουργείται ένα λεπτό σύννεφο από ειδικό όχημα που πέφτει πάνω στις εγκαταστάσεις. Με το πρώτο ηλιακό φως δεν αφήνει καμία υπολειμματικότητα, αλλά παράλληλα σκοτώνει τα ακμαία κουνούπια».
Οι ψεκασμοί επικεντρώθηκαν εκτός πυκνοκατοικημένων ζωνών, σε εκτάσεις από την οδό Αρίωνος έως τη Λεωφόρο Μαραθώνος, καθώς και στην περιοχή Κιάφα κοντά στο αεροδρόμιο.
