Η Όπυ Ζούνη επιστρέφει στο προσκήνιο μέσα από μια ξεχωριστή έκθεση στη Βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», που θα φιλοξενήσει ένα σημαντικό μέρος του έργου της από τις 17 Σεπτεμβρίου έως τις 29 Οκτωβρίου 2026. Η παρουσίαση φέρει τον τίτλο «Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία» και επιμελείται η ιστορικός Τέχνης Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη.
Τα εγκαίνια θα γίνουν την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου, στις 19:30, από την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.
«Η έκθεση φωτίζει τη ζωή και την πορεία μιας γυναίκας που υπήρξε μαχήτρια», σημειώνει στον κατάλογο η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ και του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ, Μαρία Θ. Αντωνιάδου. Η δημοσιογράφος και γραμματέας του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ, Κατερίνα Χ. Λυμπεροπούλου, προσθέτει: «Μαχήτρια της ζωής που υπηρέτησε την τέχνη της με αφοσίωση και απαράμιλλη πειθαρχία… Η Όπυ Ζούνη είχε μιλήσει για τη ζωή και το έργο της σε ένα πλήθος συναδέλφων κυρίως του πολιτιστικού ρεπορτάζ τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Με πολλούς είχε αναπτύξει σχέση βαθιάς εμπιστοσύνης κι αλληλοεκτίμησης».
Η επιμελήτρια της έκθεσης Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη αναφέρει ότι η σειρά έργων της κορυφαίας Ελληνίδας εικαστικού, πρωτοπόρου της γεωμετρικής αφαιρετικής τέχνης στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με τίτλο «Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά βιβλία» είναι ένας κομβικός σταθμός μορφολογικής και εννοιολογικής ωριμότητας στην καλλιτεχνική της πορεία. Όπως σημειώνει, η δουλειά αυτή εντάσσεται οργανικά στην ευρύτερη πρακτική των «δημιουργικών διαλειμμάτων» και η μεθοδολογική αυτή προσέγγιση εκκινεί ιστορικά ήδη από το 1966.
Τα εκθέματα περιλαμβάνουν 19 έργα και προσωπικά αντικείμενα της εικαστικού, καθώς και 7 ελληνικά επιστημονικά βιβλία, κυκλοφορίας από το 2009 έως το 2025, από τις εκδόσεις Παπασωτηρίου, Επίκεντρο, Ροπή, Καπόν και Ι. Σιδέρη, με έργα της Όπυς Ζούνη στα εξώφυλλα. Οι συγγραφείς των εκδόσεων είναι οι Γιώργος Κ. Γκαντζιάς, Πέτρος Ζούνης, Άρης Μαυρομμάτης, Νώντας Τσίγκας, Μαριάννα Ψύλλα, Άρτεμις Αργύρη, Αύρα Βαζαίου, Μαριάννα Κοντολάτου, Αθηνά Σιμάτου και Βάσια Τσώτσου.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται ακόμη 18 επιστολές από το προσωπικό της αρχείο, ο τιμητικός τίτλος της Ακαδημίας Αθηνών της 28ης Δεκεμβρίου 2006, η πρόσφατη σειρά γραμματοσήμων «Τα ΕΛΤΑ τιμούν τα Μουσεία Σύγχρονης Τέχνης» (Μάϊος 2026), στην οποία υπάρχει γραμματόσημο με έργο της εικαστικού, καθώς και τα δύο τελευταία δημοσιευμένα κείμενά της (Σεπτέμβριος 2008). Παράλληλα, θα προβάλλεται το βίντεο «Όπυ Ζούνη: Λογαριάζοντας την ύλη και το χρώμα ενός ήχου» (2023) της Εύας Στεφανή, της Βίβιαν Παπαγεωργίου και του Σίλα Μιχάλακα, από το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Από τα αντικείμενα της προσωπικής συλλογής ξεχωρίζουν το έργο της Λίλας Παπούλα, που συνοδεύεται από το κείμενο της Όπυς Ζούνη με τίτλο «Ένα έργο ποιητικό» (Σεπτέμβριος 2008), καθώς και το έργο του Cesar, κατά κόσμον César Baldaccini (1921-1998), προς την Όπυ Ζούνη (1978). Ο κατάλογος της έκθεσης περιλαμβάνει κείμενα της Μαρίας Θ. Αντωνιάδου, της Κατερίνας Χ. Λυμπεροπούλου και της Νικολένας Καλαϊτζάκη – Ζούνη, όπως και αποσπάσματα κειμένων από φίλους και συνεργάτες της εικαστικού: τον Bernard Fauchille, τον Γιάννη Μπόλη, την Ευγενία Αλεξάκη, τον Παντελή Τσάτση, τον Ευάγγελο Παπούλια, την Κατερίνα Κοσκινά, τον Δημήτρη Παυλόπουλο και τον Τάκη Μαυρωτά.
Η Όπυ Ζούνη, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο «Διεθνές Συνέδριο Symmetry 2000» στη Στοκχόλμη στις 16 Σεπτεμβρίου 2000, είχε κλείσει την εισήγησή της με τη φράση: «Δεν μπορείς να πορεύεσαι ανεξάρτητα από όσα συμβαίνουν γύρω σου. Τελικά τον αγώνα τον κάνεις με τον ίδιο σου τον εαυτό για μια καθημερινή βελτίωση. Παλεύεις για ένα γόνιμο, ερευνητικό, γνήσιο και ζωντανό έργο. Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή».
* Τη φωτογραφία παραχώρησε το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ
