Η Λένα Διβάνη θυμάται πώς βρέθηκε να αγαπήσει τις γάτες, αλλά και γιατί θεωρεί ότι το κατοικίδιο ζώο είναι οιονεί παιδί. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ζώων, μιλά για τη συμβίωση με τα ζώα, τη φροντίδα και τα όρια που απαιτούν.
Σε άρθρο της πριν από λίγα χρόνια, η Ελληνίδα συγγραφέας και τ. καθηγήτρια στη Νομική Σχολή Αθηνών έγραφε: «Σε βλέπω να το σκέφτεσαι, είναι ώρα να αποφασίσεις με ποια ζωή θα πας και ποια θα αφήσεις», αναφερόμενη στο δίλημμα της υιοθεσίας ενός αδέσποτου ζώου.
«Υπήρξα καταναγκασμένη να υιοθετήσω ένα γατάκι», λέει στη συνομιλία της με το Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ζώων. Περιγράφει ότι μια φίλη της της το άφησε προσωρινά για να πάει εκδρομή, πως στην αρχή ένιωθε αμηχανία, όμως τελικά το κράτησε, το αγάπησε και από τότε ζει με γάτες.
Στην πορεία, η Λένα Διβάνη έδωσε και «φωνή» στις γάτες, όπως στον αγαπημένο της Ζάχο, τον οποίο έκανε πρωταγωνιστή και αφηγητή στο βιβλίο της «Εγώ, ο Ζάχος Ζάχαρης». Το βιβλίο κυκλοφόρησε σε ανανεωμένη έκδοση από τις εκδόσεις Πατάκη το 2024 και έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ έχει κυκλοφορήσει και εκτός συνόρων.
Για τον Ζάχο λέει ότι ήταν «πρωτοφανές πόσο έξυπνος ήταν», ωστόσο ήταν και πάλλευκος, με αποτέλεσμα οι άσπρες τρίχες του να εμφανίζονται παντού. Η ίδια, που φορούσε συχνά μαύρα ρούχα, έλεγε χαριτολογώντας πως ήταν γεμάτη τρίχες και τον φώναζε «Tριχόπτωση». Όταν εκείνος αρρώστησε και έφυγε στα 15 του, δεν μπόρεσε να του κάνει ευθανασία, καθώς είχε δεθεί πολύ μαζί του· τελικά, την απόφαση πήρε η αδερφή της, ενώ η ίδια είχε φύγει για Βερολίνο.
Η συγγραφέας εξηγεί ότι εκείνη η εμπειρία τη βοήθησε να καταλάβει πόσο δύσκολη είναι η ευθανασία, ακόμη και όταν αφορά ανθρώπους. Θυμάται επίσης πως την ίδια χρονιά πέθανε ο πατέρας της, ο άνθρωπος που τη στήριξε πολύ στη ζωή της, και ότι ένιωσε πως δεν του είχε πει ανοιχτά «ευχαριστώ». Μέσα από αυτές τις εμπειρίες έγραψε ένα βιβλίο για τις γάτες, όπου ο γάτος κρίνει το ανθρώπινο είδος και «παίρνει την εκδίκησή του».
Για τη Λένα Διβάνη, η συγκατοίκηση με ένα ζώο είναι ό,τι πιο πολύτιμο μπορεί να προσθέσει κάποιος στη ζωή του. Όπως λέει, τον ανοίγει προς κάτι με το οποίο δεν φανταζόταν ότι θα μπορούσε να συνδεθεί και αυτό τον βοηθά να συνδεθεί πιο εύκολα και με τους ανθρώπους, ενώ σημειώνει και πως οι άνθρωποι που ζουν με ένα ζώο ζουν περισσότερο.
Ένα από τα πρώτα μαθήματα που πήρε από τον Ζάχο ήταν ότι η γάτα δεν είναι εγωίστρια και αναίσθητη, όπως συχνά πιστεύεται σε σύγκριση με τους σκύλους. Η ίδια εξηγεί ότι το σκυλί είναι αγελαίο ζώο και θέλει αρχηγό αγέλης, ενώ η γάτα δεν έχει αυτή την απόλυτη εξάρτηση, δεν χαίρεται το ίδιο εμφανώς όταν μπαίνεις στο σπίτι και πρέπει να κερδίσεις την αγάπη της.
Γι’ αυτό, όπως λέει, η γάτα είναι για την ίδια πιο ενδιαφέρον και πιο περίπλοκο ζώο. Παράλληλα ζητά συγγνώμη από όσους ζουν με σκύλους, σημειώνοντας ότι και η ίδια σκύλο προτιμούσε, όμως δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του, επειδή ταξιδεύει συχνά και η γάτα μένει μόνη της για περισσότερο.
Παρότι πιο ανεξάρτητη και με λιγότερες ανάγκες, η γάτα απαιτεί ευθύνη. «Το ζώο είναι οιονεί παιδί», λέει, εξηγώντας ότι πρέπει να μαθαίνεις τι αντέχει και να κινείσαι μέσα σε αυτά τα όρια, όπως θα έκανες με ένα παιδί, αφού η γάτα δεν θέλει να αλλάζει σπίτια, δεν θέλει ταξίδια και δεν θέλει βόλτες στον δρόμο.
Η ίδια φέρνει ως παράδειγμα ότι ο Ζάχος φρίκαρε όταν τον πήγε κάποτε στο σπίτι ενός αγοριού της, όπως και το αγόρι της, κι έτσι τον έβαλε στο βιβλίο να τη βρίζει που τον «ξεφορτώθηκε» τόσο εύκολα. Λέει ακόμη ότι όταν φεύγει ψάχνει να βρει ανθρώπους για να έρθουν στο σπίτι και να τον φροντίσουν, κάτι που είναι πιο δύσκολο.
Στο ερώτημα αν πρέπει να σκεφτόμαστε περισσότερο πριν υιοθετήσουμε ένα αδέσποτο ζώο, η Λένα Διβάνη απαντά πως χρειάζεται να ζυγίζουμε αν χωρά στην καθημερινότητα και την ψυχοσύνθεσή μας η ευθύνη για ένα άλλο ον. Τονίζει ότι, όπως σκεφτόμαστε δύο και τρεις φορές πριν κάνουμε παιδί, το ίδιο πρέπει να κάνουμε και για το ζώο.
Παρατηρεί επίσης ότι η ζωοφιλία έχει εξαπλωθεί στις ανθρώπινες κοινωνίες, κάτι που για την ίδια δεν είναι απαραίτητα θετικό. Θεωρεί πως πολλοί άνθρωποι βάζουν στο ζώο ρόλους φίλου, παιδιού ή συντρόφου και κάνουν προβολές ότι τους λατρεύει, με αποτέλεσμα να το ταλαιπωρούν και να το αναγκάζουν να ζει με τρόπο που δεν είναι δικός του.
Σήμερα, η Λένα Διβάνη ζει με τον Γκαστόνε, που είναι 11 χρονών, και βλέπει με… μισό μάτι τη ροζ βαλίτσα της. Όταν τη βγάζει από το ντουλάπι, κάτι που σημαίνει ότι η «Δεσποσύνη» θα λείψει τρεις με τέσσερις μέρες, εκείνος φεύγει σε άλλο δωμάτιο και κρατάει μούτρα, ενώ όταν εκείνη επιστρέψει ανεβαίνει στο τραπέζι και νιαουρίζει σαν την κακιά πεθερά.
«Τα βρίσκουμε πάντως. Έχει δεχτεί κι αυτός τα ελαττώματά μου», λέει η συγγραφέας. Και στο ερώτημα αν πρέπει να θυμόμαστε πιο τρυφερά τους αγαπημένους μας συγκατοίκους σε μέρες όπως η σημερινή, απαντά: «Όσο υπάρχει πρόβλημα, θα υπάρχουν και οι μέρες».
«Αν δεν το θυμόμαστε όλο το χρόνο, ας το θυμόμαστε μια φορά το χρόνο. Εμένα καθόλου δεν με πειράζουν οι μέρες. Υπάρχουν πάντα για κάποιο λόγο», σημειώνει η Λένα Διβάνη.
Κατερίνα Λυμπεροπούλου
*** Στη φωτογραφία που παραχωρεί προς χρήση η Λένα Διβάνη στο ΑΠΕ- ΜΠΕ, η «Δεσποσύνη» με τον Γκαστόνε της
