Στις 3 Φεβρουαρίου 2022, μια μέτρια ηλιακή καταιγίδα χτύπησε τη Γη, προκαλώντας σοβαρές συνέπειες. Η SpaceX είχε μόλις εκτοξεύσει 49 δορυφόρους Starlink, αλλά η αυξημένη ατμοσφαιρική αντίσταση ανάγκασαν τους 38 από αυτούς να βγουν εκτός τροχιάς και να καούν κατά την επανείσοδό τους στην ατμόσφαιρα.
Όταν οι ηλιακές καταιγίδες πλήττουν τη Γη, μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, στα σιδηροδρομικά συστήματα και στους δορυφόρους, ενώ επηρεάζουν και τα οικοσυστήματα. Το παραπάνω περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη για ακριβέστερη πρόγνωση αυτών των φαινομένων.
Ένα νέο έργο με επικεφαλής το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και χρηματοδότηση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) στοχεύει ακριβώς σε αυτό. Το πρόγραμμα «Swarm-AWARE» παρουσιάστηκε πρόσφατα στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωεπιστημών στη Βιέννη, συγκεντρώνοντας πάνω από 20.000 συνέδρους.
Οι ερευνητές αναλύουν δεδομένα από τη διαστημική αποστολή «Swarm», που περιλαμβάνει τρεις δορυφόρους στην ιονόσφαιρα, οι οποίοι έχουν επιτύχει την πιο ακριβή αποτύπωση του μαγνητικού πεδίου της Γης. Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων υπολογιστικών εργαλείων, οι ερευνητές εντοπίζουν σήματα που σχετίζονται με διαστημικά και γήινα φαινόμενα.
Η ερευνητική ομάδα επικεντρώνεται αρχικά στα σήματα από ηφαιστειακές εκρήξεις, καθώς οι ατμοσφαιρικές διαταραχές που ακολουθούν μπορούν να ανιχνευτούν από τα μαγνητόμετρα των δορυφόρων. Σκοπός είναι η βελτίωση των προγνωστικών μοντέλων για τον διαστημικό καιρό και η ανίχνευση φυσικών κινδύνων, όπως σεισμοί και τσουνάμι.
