Την ανάγκη δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα επιτρέπει, σε εξαιρετικές περιπτώσεις οργανωμένης εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών, την προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου και την επιστροφή όσων εισέρχονται παράνομα, με βάση το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, υπογράμμισε η ελληνική πλευρά κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική θέση παρουσιάστηκε από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, ο οποίος μετέφερε στους Ευρωπαίους ομολόγους του την πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως αυτή είχε διατυπωθεί σε άρθρο του στο Politico. Σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, η ΕΕ χρειάζεται ένα πρόσθετο θεσμικό εργαλείο για την αντιμετώπιση ακραίων καταστάσεων, όπως τα πρόσφατα γεγονότα στη Θέουτα και η κρίση στα σύνορα του Έβρου το 2020.
Ο κ. Πλεύρης εξέφρασε παράλληλα τη στήριξη της Ελλάδας προς την Ισπανία, σημειώνοντας ότι η χώρα μας, ως κράτος πρώτης υποδοχής, γνωρίζει τις δυσκολίες διαχείρισης αυξημένων μεταναστευτικών πιέσεων και βρίσκεται σε επικοινωνία με τις ισπανικές αρχές για την παροχή βοήθειας όπου χρειαστεί.
Αιχμές για πολιτικές νομιμοποίησης μεταναστών
Κατά την παρέμβασή του, ο υπουργός αναφέρθηκε και στην ελληνική εμπειρία από τα γεγονότα στον Έβρο το 2020, υποστηρίζοντας ότι τότε αποτράπηκε μια οργανωμένη προσπάθεια μαζικής εισόδου μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πολιτικές μαζικών νομιμοποιήσεων μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντας ενίσχυσης των κυκλωμάτων διακίνησης ανθρώπων και της παράνομης μετανάστευσης. Όπως ανέφερε, η ελληνική κυβέρνηση διαφωνεί με τέτοιες πρακτικές.
Στο επίκεντρο της ελληνικής παρέμβασης βρέθηκε επίσης η ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, τόσο στα χερσαία όσο και στα θαλάσσια σημεία εισόδου, με μεγαλύτερη παρουσία της Frontex. Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η φύλαξη των συνόρων δεν αφορά μόνο επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά και την αποτροπή παράνομων εισόδων, πάντα με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συνεργασία με τρίτες χώρες, η οποία χαρακτηρίστηκε κρίσιμη για τον περιορισμό των ροών και την αύξηση των επιστροφών. Ο κ. Πλεύρης επικαλέστηκε ως παράδειγμα τη μείωση των αφίξεων στα ελληνικά νησιά κατά περισσότερο από 60% το πρώτο εξάμηνο του 2026, καθώς και τα πρώτα αποτελέσματα από τη συνεργασία με τη Λιβύη.
Κέντρα επιστροφής και νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι οι τρίτες χώρες που λαμβάνουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα πρέπει να συμβάλλουν ενεργά τόσο στη μείωση των μεταναστευτικών ροών όσο και στην αύξηση των επιστροφών.
Παράλληλα, τέθηκε στο τραπέζι η δημιουργία κέντρων επιστροφής σε ασφαλείς τρίτες χώρες, ενώ έγινε ειδική αναφορά στη συνεργασία με το Μαρόκο μετά την κρίση στη Θέουτα.
Ο κ. Πλεύρης τόνισε ότι το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο αποτελεί σημαντικό βήμα, ωστόσο, σύμφωνα με την ελληνική θέση, δεν επαρκεί για περιπτώσεις οργανωμένης εργαλειοποίησης ή μαζικών εισόδων.
Όπως υποστήριξε, σε τέτοιες έκτακτες συνθήκες θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα ενεργοποίησης ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα επιτρέπει την προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ασύλου και την επιστροφή όσων εισήλθαν παράνομα, με πλήρη τήρηση των ευρωπαϊκών και διεθνών κανόνων.
Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε ακόμη ότι αντίστοιχες αποφάσεις, όπως εκείνες στον Έβρο το 2020 και η πρόσφατη αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου σε αυξημένες ροές από τη Λιβύη, συνέβαλαν στην προστασία των ελληνικών και ευρωπαϊκών συνόρων.
Καταλήγοντας, ο υπουργός επανέλαβε την ανάγκη για ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τις χώρες πρώτης υποδοχής, με κοινές λύσεις για την αντιμετώπιση ακραίων μεταναστευτικών πιέσεων. Όπως ανέφερε, βασικοί στόχοι της ελληνικής πολιτικής παραμένουν η αποτελεσματική φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, ο περιορισμός των παράνομων ροών και η αύξηση των επιστροφών.
