Η υπόθεση Μαζωνάκη μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη μετά από πλασμαφαίρεση σε ιατρείο στο Κολωνάκι δεν άνοιξε μόνο μια έρευνα για το τι ακριβώς συνέβη εκείνη την ημέρα. Έφερε στο προσκήνιο και ένα ευρύτερο ζήτημα: ποιος ελέγχει σήμερα τα χιλιάδες ιδιωτικά ιατρεία και τις δομές Υγείας της χώρας και πόσο αποτελεσματικοί είναι αυτοί οι έλεγχοι.
Το βασικό ερώτημα είναι αν ο νόμος του επιτελικού κράτους του Κυριάκου Μητσοτάκη, με τον οποίο το Σώμα Ελέγχου Επιθεωρητών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) εντάχθηκε -όπως και άλλοι ελεγκτικοί μηχανισμοί- στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, λειτούργησε τελικά προς όφελος του ελέγχου. Τα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως, πάντως, γεννούν σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων της ΕΑΔ σε δομές Υγείας.
Σύμφωνα με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών, το συγκεκριμένο ιατρείο είχε άδεια λειτουργίας από το 2013 και έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν το 2024 και το 2025. Τον Ιούλιο του 2026 κατατέθηκε αίτημα για την προσθήκη μηχανήματος και είχε προγραμματιστεί νέα αιφνιδιαστική αυτοψία. Ο ΙΣΑ έχει δηλώσει ότι ουδέποτε έδωσε άδεια για πλασμαφαίρεση στον συγκεκριμένο χώρο. Παράλληλα, μετά το περιστατικό εντοπίστηκε και μη αδειοδοτημένο μηχάνημα φυγοκέντρησης. Το πρόβλημα όμως φαίνεται ότι υπερβαίνει κατά πολύ το συγκεκριμένο ιατρείο.
Μόνο στην περιοχή ευθύνης του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών λειτουργούν περισσότεροι από 16.500 φορείς Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, μεταξύ των οποίων ιατρεία, πολυϊατρεία και διαγνωστικά εργαστήρια.
Ο ΙΣΑ αναφέρει ότι από το 2024 έως σήμερα έγιναν περίπου 5.500 έλεγχοι για έκδοση ή τροποποίηση βεβαίωσης λειτουργίας και επιπλέον περίπου 1.000 δειγματοληπτικοί έλεγχοι ή έλεγχοι κατόπιν καταγγελιών. Υπάρχει όμως μία κρίσιμη διαφορά.
Οι επιτροπές του Ιατρικού Συλλόγου δεν είναι κρατικός ελεγκτικός μηχανισμός με ανακριτικές ή διωκτικές αρμοδιότητες. Ο ίδιος ο ΙΣΑ το επισημαίνει, σημειώνοντας ότι δεν διαθέτει τις εξουσίες φορέων όπως η Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης, όταν κλιμάκιο πήγε σε μία από τις επισκέψεις του στο συγκεκριμένο ιατρείο, βρήκε την πόρτα κλειστή. Οι επιθεωρητές του Συλλόγου δεν είχαν τη δυνατότητα να εισέλθουν στον χώρο με τον τρόπο που θα μπορούσε να ενεργήσει ένας κρατικός ελεγκτικός μηχανισμός.
Και εδώ ακριβώς προκύπτει το ερώτημα για το τι άλλαξε μετά το 2019, όταν ο νόμος περί επιτελικού κράτους ενσωμάτωσε το ΣΕΥΥΠ στην ΕΑΔ.
Σύμφωνα με τα επίσημα πεπραγμένα του ΣΕΥΥΠ όπως δόθηκαν στη δημοσιότητα, από το 2013 έως το 2018 εκδόθηκαν 2.091 εντολές ελέγχου. Στο ίδιο διάστημα οι επιθεωρητές συνέταξαν 1.379 εκθέσεις ελέγχου: 278 το 2013, 193 το 2014, 234 το 2015, 232 το 2016, 254 το 2017 και 188 το 2018. Δηλαδή περίπου 230 ολοκληρωμένες εκθέσεις τον χρόνο.
Το ΣΕΥΥΠ δεχόταν παράλληλα 750 έως 900 καταγγελίες ετησίως, με προτεραιότητα στις εισαγγελικές παραγγελίες και στη συνέχεια στις εντολές των αρμόδιων κρατικών φορέων, στα αιτήματα του Συνηγόρου του Πολίτη και στις καταγγελίες υπηρεσιών, φορέων και πολιτών.
Και εδώ υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά σε σχέση με τους ελέγχους που μπορεί να πραγματοποιήσει ένας Ιατρικός Σύλλογος. Οι επιθεωρητές του ΣΕΥΥΠ είχαν δικαίωμα πρόσβασης στους φακέλους που συνδέονταν με το αντικείμενο του ελέγχου, ακόμη και σε απόρρητους υπό τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις. Οι ελεγχόμενες υπηρεσίες ήταν υποχρεωμένες να τους παραδίδουν όλα τα στοιχεία και να συνεργάζονται μαζί τους.
Η άρνηση χορήγησης στοιχείων, η απόκρυψη ή η παράδοση παραποιημένων στοιχείων και γενικότερα η παρεμπόδιση του έργου των επιθεωρητών μπορούσε να αποτελέσει αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα. Κυρίως, οι επιθεωρητές κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους είχαν δικαιώματα και καθήκοντα ανακριτικού υπαλλήλου. Δεν επρόκειτο λοιπόν απλώς για μια επιτροπή που έλεγχε αν ένα ιατρείο πληρούσε τους όρους της άδειάς του.
Δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών αναφέρουν ότι επί ΕΑΔ οι έλεγχοι περιορίστηκαν αρκετά. Η ίδια η ΕΑΔ, ωστόσο, απαντώντας μετά τον θόρυβο που προκάλεσε η υπόθεση Μαζωνάκη, αναφέρει πλέον ότι έχουν γίνει εκατοντάδες έλεγχοι στην ιδιωτική Υγεία και υποστηρίζει πως είναι συστηματικοί. Πιο συγκεκριμένα, η αρχή αναφέρει ότι έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 1.400 ελέγχους τα τελευταία επτά χρόνια. Αν ισχύουν αυτοί οι αριθμοί, και πάλι είναι σημαντικά μικρότεροι από το έργο του ΣΕΥΥΠ, το οποίο σε μικρότερο χρονικό διάστημα πραγματοποίησε 700 ελέγχους περισσότερους από εκείνους της ΕΑΔ.
Εκτός αυτού, τα στοιχεία της ΕΑΔ παραμένουν λίγο θολά. Αναφέρει ότι έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες ελέγχους, όμως δεν έχει παρουσιαστεί μαζί με τη συγκεκριμένη απάντηση μια ενιαία χρονοσειρά που να δείχνει, έτος προς έτος από το 2019 έως σήμερα, πόσοι έλεγχοι έγιναν από τον Τομέα Υγείας και Πρόνοιας, πόσοι αφορούσαν ιατρεία, πόσοι ιδιωτικές κλινικές, πόσοι διαγνωστικά κέντρα, πόσοι άλλες δομές και πόσοι κατέληξαν σε έκθεση ελέγχου. Ίσως χρειάζεται πλέον μια τέτοια παρουσίαση ώστε να αποτυπωθεί το έργο της ΕΑΔ και ο τρόπος με τον οποίο γίνονται οι έλεγχοι.
