Η χρηματοδότηση και μεταποιητικές επιχειρήσεις δεν είναι σήμερα το βασικό ζήτημα για τον κλάδο στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Γκίκα Χαρδούβελη. Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας μίλησε απόψε στο ανοιχτό μέρος της γενικής συνέλευσης του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ), τονίζοντας ότι οι δυσκολίες συνδέονται περισσότερο με τη ζήτηση για το προϊόν και την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι το κόστος του δανεισμού στην Ελλάδα παραμένει υψηλότερο σε σχέση με την ευρωζώνη, αν και έχει μειωθεί, ενώ υπενθύμισε πως σήμερα το ελληνικό Δημόσιο δανείζεται φθηνότερα από τη Γαλλία, την Ιταλία και τις ΗΠΑ.
Επικαλούμενος έρευνες της Εurostat, της ΕΛΣΤΑΤ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ο κ. Χαρδούβελης ανέφερε ότι η μεταποίηση στην Ελλάδα λαμβάνει περίπου το 20% της συνολικής χρηματοδότησης μεταξύ των ελληνικών επιχειρήσεων, ενώ στην Ευρώπη το αντίστοιχο ποσοστό είναι 12,4%, παρότι ο τομέας της μεταποίησης είναι πολύ μεγαλύτερος, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι κάποιες ευρωπαϊκές μεταποιητικές επιχειρήσεις ενδέχεται να εκδίδουν ομόλογα.
Κατά τον κ. Χαρδούβελη, ο ρυθμός αύξησης των δανείων προς τη μεταποίηση ανέρχεται στο 11,5% σε ετήσια βάση στην Ελλάδα, έναντι 0,5% στην Ευρώπη. «Δίνονται λοιπόν χρήματα», σημείωσε, εξηγώντας ότι ο τομέας της μεταποίησης απορροφά σημαντικό ποσοστό της εταιρικής πίστης, το οποίο έφτασε στο 19,4% του συνόλου στο τελευταίο τρίμηνο του 2025.
Σύμφωνα με την τριμηναία επισκόπηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 το 42% των μεταποιητικών επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν έχει κανένα πρόβλημα με τις χρηματοδοτήσεις, ενώ ως βασικούς περιορισμούς στην παραγωγή αναφέρει την έλλειψη στελεχών και εργατικού δυναμικού (27%, έναντι 3,8% το 2006) και την αδυναμία αγοράς ενδιάμεσων υλών για το τελικό προϊόν (13%). Σε μόλις 11% (5,1% στην ευρωζώνη) φτάνει το ποσοστό των ελληνικών μεταποιητικών επιχειρήσεων που δήλωσαν ότι δυσκολεύονται με τις χρηματοδοτήσεις, με παράλληλη όμως πτώση στον αριθμό όσων δηλώνουν ότι δεν είναι ευχαριστημένες.
Σύμφωνα με έρευνα της ΕΤΕπ, την οποία επικαλέστηκε ο κ. Χαρδούβελης, το 2025 το 8% των ελληνικών επιχειρήσεων που ζήτησε δάνειο απορρίφθηκε, το 2,3% έλαβε χαμηλότερο δάνειο από αυτό που ζήτησε και το 0,3% δήλωσε ότι, παρότι του προσφέρθηκε πίστωση, το κόστος του χρήματος ήταν τόσο υψηλό ώστε αποφάσισε να μην προχωρήσει. «Στη μεταποίηση, το πρόβλημα της πρόσβασης σε χρηματοδότηση είναι πολύ μικρότερο από ό,τι στις κατασκευές, τις υπηρεσίες ή τις υποδομές», είπε, προσθέτοντας ότι το κόστος του χρήματος στην Ελλάδα είναι 4,4% και στην ευρωζώνη 3,5%.
Κλειδώνετε τα επιτόκια
Έκκληση προς τις επιχειρήσεις να «κλειδώνουν» τα επιτόκια με τα οποία δανείζονται όταν οι τράπεζες τις ενημερώνουν ότι αυτά θα αυξηθούν, ώστε να μπορούν να κάνουν πιο μακροπρόθεσμο προγραμματισμό, απηύθυνε η διευθύνουσα σύμβουλος της CrediaBank, Ελένη Βρεττού, εκτιμώντας παράλληλα ότι επίκειται άλλη μία αύξηση επιτοκίων κατά 0,25%.
Η κα Βρεττού σημείωσε ακόμη ότι υπάρχει πολύ μεγάλη διάθεση από τις τράπεζες να χρηματοδοτήσουν τις επιχειρήσεις, αλλά και ότι η δημοσιονομική κρίση των προηγούμενων ετών δημιούργησε φοβίες και στις δύο πλευρές της εξίσωσης, τόσο στους επιχειρηματίες όσο και στους τραπεζίτες, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν τα αιτήματα για χρηματοδότηση με μεγάλη επιφύλαξη ή απαντούν με σημαντικές καθυστερήσεις.
Για το ίδιο θέμα, απευθυνόμενη στους παρευρισκόμενους επιχειρηματίες, ανέφερε επίσης ότι κάποιες φορές είναι προτιμότερο να δανειστούν με ελαφρώς υψηλότερο επιτόκιο, αν αυτό σημαίνει πως θα λάβουν τα χρήματα νωρίτερα.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της CrediaBank ανέφερε ακόμη ότι, μετά το ξέσπασμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, υπάρχουν ήδη πολλές εταιρείες που δυσκολεύονται και προσπαθώντας να βρουν λύσεις για τη διαχείριση του κόστους ζητούν από τις τράπεζες να αναλάβουν μέρος της αύξησης των επιτοκίων. Όπως είπε, όμως, όταν υπάρχουν σήμερα μικρές επιχειρήσεις που δανείζονται με επιτόκιο 1,5%, κάτι που σημαίνει ότι αυτό είναι το καθαρό κέρδος της τράπεζας, γίνεται σαφές ότι δεν μπορούν να υποχωρήσουν περισσότερο. Πρόσθεσε ότι το ιδανικό είναι να υπάρχουν χρήματα στο τραπέζι και για τις δύο πλευρές, καθώς και οι τράπεζες πρέπει να καλύπτουν το κόστος τους για να παραμένουν υγιείς.
Η κα Βρεττού υπενθύμισε ακόμη πώς έχει αλλάξει το τοπίο του χρηματοπιστωτικού τομέα στην Ελλάδα: όπως είπε, το 2008 υπήρχαν πάνω από 30 τράπεζες, το 1981 περίπου 80 μαζί με τις ξένες, το 2015 μόλις τέσσερις και όλες με πολύ σοβαρά προβλήματα, ενώ σήμερα υπάρχουν οκτώ, «αλλά τουλάχιστον οι έξι εξαιρετικά υγιείς». Η ίδια ανέφερε ότι στην πιστωτική επέκταση, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι δύο μικρές τράπεζες, CrediaBank και Optima, είχαν το ένα τρίτο της νέας παραγωγής δανείων.
Να σχεδιαστούν ξανά δάνεια, να ληφθεί μέριμνα για τις εξασφαλίσεις
Στο στρεβλό ενεργειακό μοντέλο και στο τριπλάσιο, σε σχέση με τον ανταγωνισμό, ενεργειακό κόστος που καλούνται να πληρώσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις, αλλά και στα προβλήματα με τις εξασφαλίσεις και τα χρηματοδοτικά προϊόντα, αναφέρθηκε η πρόεδρος του ΣΒΕ, Λουκία Σαράντη.
«Τρία στα τέσσερα ευρώ των επιχειρήσεων προέρχεται από ίδια κεφάλαια των επιχειρήσεων, όχι από χρηματοδοτήσεις από τις τράπεζες. Και σε συζητήσεις που κάνω, μου λένε συχνά, ενώ είμαι μια επιχείρηση βιώσιμη και ανθηρή και έχω καλό business plan, δεν έχω να δώσω τις εξασφαλίσεις που ζητάνε. Οι εξασφαλίσεις είναι λοιπόν ένα σημαντικό θέμα. Επιπλέον, πρέπει να σχεδιαστούν ξανά δάνεια, ειδικά για τη βιομηχανία, στοχευμένα, με συμβολή των τραπεζών, της κυβέρνησης και των φορέων των επιχειρήσεων. Όλες οι βιομηχανίες θέλουν να κάνουν επενδύσεις», σημείωσε, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στις επενδύσεις που αφορούν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Όπως είπε, χρειάζεται να στηριχθεί με τέτοια μέτρα η βιομηχανία, δεδομένου ιδίως ότι στην ελληνική περιφέρεια υπάρχουν βιομηχανίες που «κρατούν» ζωντανές ολόκληρες κωμοπόλεις. «Μιλάμε συνεχώς για την ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας. Η παραγωγικότητα κατεξοχήν έρχεται από τις επενδύσεις και οι επενδύσεις γίνονται από τη βιομηχανία», τόνισε.
Ζητείται ταχύτερη ανταπόκριση των τραπεζών
Την ανάγκη οι τράπεζες να ανταποκρίνονται πιο γρήγορα στις ανάγκες των επιχειρήσεων υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ALUMIL, Γιώργος Μυλωνάς, πρόεδρος επί τιμή του ΣΒΕ. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «τις καθυστερήσεις σε ένα πάγιο μπορείς να τις ανεχτείς, αλλά στα υπόλοιπα δεν μπορείς, φρενάρει η εταιρεία».
«Πώς μπορεί η βιομηχανία να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της; Κάνοντας καλές αγορές πρώτων υλών. Μα άμα ψάχνεσαι για καλές αγορές, πρέπει να έχεις τη δυνατότητα να αντιδράς πολύ γρήγορα και εκεί θέλεις γρήγορη ανταπόκριση από την τράπεζα, να ξέρει τι κάνεις και γιατί το κάνεις. Έτσι μπορεί να σε βοηθήσει να πετύχεις ένα περιθώριο πολύ κρίσιμο, όταν θέλεις να είσαι ανταγωνιστικός σε διεθνές περιβάλλον», τόνισε, σημειώνοντας πάντως ότι τα πράγματα έχουν βελτιωθεί πολύ σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια.
*φωτογραφία αρχείου
