Η Λύντια Τρίχα επιστρέφει στην εκδοτική επικαιρότητα με το βιβλίο «Από τη Σμαράγδα στη Μαρία, 1784-1897. Οι γυναίκες στη ζωή του Χαρίλαου Τρικούπη», ένα έργο που ισορροπεί ανάμεσα στη βιογραφία και στο ιστορικό μυθιστόρημα. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι έξι γυναίκες του Τρικούπη, μέσα από τις οποίες ξεδιπλώνεται μια διαφορετική ανάγνωση της εποχής.
Η αφήγηση καλύπτει το διάστημα από τα τέλη του 18ου έως τα τέλη του 19ου αιώνα και δίνεται μέσα από τη φωνή έξι γυναικών που συνδέονται τόσο με τον Χαρίλαο Τρικούπη όσο και με τον θείο του, Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Πρόκειται για πέντε Ελληνίδες και μία Ρωσίδα: τη Σμαράγδα Μαυροκορδάτου, τη δυναμική γιαγιά του Χαρίλαου, την άλλη γιαγιά του, Αλεξάνδρα Τρικούπη, τη μητέρα του Αικατερίνη Μαυροκορδάτου-Τρικούπη, τη μονίμως συνοφρυωμένη θεία του Χαρίκλεια Μαυροκορδάτου, τη Σοφία Τρικούπη, την αδελφή του με το σημαντικό μορφωτικό της υπόβαθρο, και τη Μαρία φον Τράουτενμπεργκ, τον κρυφό του έρωτα με ρωσική καταγωγή και κοσμοπολίτικη εμβέλεια.
Οι μορφές που σκιαγραφεί η συγγραφέας απέχουν πολύ από τη γενική εικόνα των μέσων όρων της εποχής τους. Κόρες και σύζυγοι πρωθυπουργών, πρεσβευτών και υψηλόβαθμων παραγόντων της πολιτικής εξουσίας, με γλωσσομάθεια, ασυνήθιστη παιδεία, σπάνια ταξιδιωτική εμπειρία και έντονη παρουσία, διαφέρουν αισθητά από την καθιερωμένη μοίρα των γυναικών των αιώνων τους, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Εσπερία.
Έξι γυναίκες από τρεις γενιές μιλούν σε πρώτο πρόσωπο, σαν να διαβάζει κανείς το ημερολόγιο ή ένα αυτοβιογραφικό τους σημείωμα. Μέσα από αυτή τη ματιά, το βιβλίο δεν μένει μόνο στα προνόμια και στις αρετές τους, αλλά περνά και στην καθημερινότητά τους, στους οικογενειακούς δεσμούς, στις συναναστροφές, στη μνήμη των τόπων όπου γεννήθηκαν και μετακινήθηκαν, στα παιδικά χρόνια και στην ώριμη ηλικία, στα αναγνώσματα, στις διασκεδάσεις, στα ρούχα, στα έπιπλα, στους έρωτες και στα παιδιά τους.
Η πορεία της αφήγησης δεν ακολουθεί ευθύγραμμη διαδρομή. Κινείται άτακτα, αλλά όχι ασυντόνιστα, μέσα στον χρόνο και μετατρέπει σταδιακά το υλικό της έρευνας και των τεκμηρίων σε ένα αυτόνομο, σχεδόν μυθιστορηματικό σύμπαν. Το documentary fiction, όπως το χαρακτηρίζει η ίδια η συγγραφέας, συνοδεύεται εδώ από το φιλελεύθερο, εκσυγχρονιστικό και σαφώς ευρωπαϊκό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν και ζουν οι γυναίκες, σε στενή συνάρτηση με την πολιτική παράδοση και κληρονομιά των Τρικούπηδων και του Μαυροκορδάτου. Και όπως υπογραμμίζει η Τρίχα εκτός κειμένου, σε επίλογο, ό,τι κι αν συνέβη, οι έξι γυναίκες δεν βγήκαν εντελώς έξω από το κάδρο της ιστορικής θέσης της γυναίκας εκείνων των ετών, ούτε από τη μοίρα του παραμερισμού της.
Πρόκειται για ένα βιβλίο με ισχυρή έρευνα και τεκμηρίωση, άμεση και ζωντανή γλώσσα, καλά υπολογισμένο ποσοστό μυθοπλαστικής φαντασίας και επιτυχημένο, όπου χρειάζεται, χιούμορ.
