Από τη Ρόδο στις μεγαλύτερες μουσικές σκηνές του κόσμου έχει φτάσει η πιανίστρια Θεοδοσία Ντόκου, σε μια διαδρομή που ξεκίνησε όταν ήταν 12 ετών. Η ίδια μιλά για το πιάνο, τη γνωριμία που άλλαξε την πορεία της και τη σχέση της με τον τόπο όπου μεγάλωσε.
Καθοριστική για την πορεία της, όπως λέει, ήταν η συνάντησή της πριν από 17 χρόνια με τη Μάρτα Άργκεριχ. Η σπουδαία πιανίστρια την κάλεσε σε ακρόαση, είδε τις δυνατότητές της και της έδωσε την ευκαιρία να εμφανιστεί στο φεστιβάλ της, με τη σχέση τους να εξελίσσεται με τα χρόνια σε βαθιά φιλία και μέντορινγκ, βασισμένα στην αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Η συνεργασία τους άφησε και δισκογραφικό αποτύπωμα, με ηχογραφήσεις για τη Warner Classics έργων του Μπετόβεν, ανάμεσά τους η 6η Συμφωνία, η «Ποιμενική», σε μεταγραφή για δύο πιάνα, στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη. Η δουλειά αυτή συγκέντρωσε πολύ καλές κριτικές και βρέθηκε ανάμεσα στις υποψηφιότητες των OPUS KLASSIK 2021 στην κατηγορία Best Chamber Music Album.
Η αφετηρία της διεθνούς της πορείας μόνο συνηθισμένη δεν ήταν. Η Θεοδοσία Ντόκου δεν προέρχεται από μουσική οικογένεια και ξεκίνησε πιάνο στα 12 της χρόνια, ηλικία που θεωρείται αρκετά μεγάλη για όποιον θέλει να ακολουθήσει επαγγελματική καριέρα στην κλασική μουσική.
Τα πρώτα μαθήματα έγιναν στη Ρόδο και στη συνέχεια ακολούθησαν τα συνεχή ταξίδια στην Αθήνα. Μαζί με τη μητέρα της ανέβαινε κάθε Σαββατοκύριακο για μαθήματα, σε μια περίοδο απαιτητική για την ίδια και για την οικογένειά της, ενώ αργότερα συνέχισε στο Ωδείο Αθηνών με καθηγητή τον Άρη Γαρουφαλή, από όπου και πήρε το δίπλωμά της.
«Οι συνθήκες ήταν δύσκολες, όμως αυτό δεν αποθάρρυνε ποτέ, ούτε εμένα ούτε την οικογένειά μου», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι δεν αμφέβαλε ποτέ για την επιλογή της να ακολουθήσει τη μουσική. «Στην πραγματικότητα δεν ένιωσα ποτέ ότι υπήρχε για μένα κάποιος άλλος δρόμος», λέει χαρακτηριστικά.
Η Θεοδοσία Ντόκου δεν μιλά για κάποια έτοιμη «συνταγή επιτυχίας». Θεωρεί πως κάθε καλλιτέχνης έχει τη δική του διαδρομή και ότι μια διεθνής καριέρα δεν χτίζεται μόνο πάνω στο ταλέντο, αλλά απαιτεί σκληρή δουλειά, σωστές επαγγελματικές σχέσεις, γνωριμίες που δημιουργούνται στις σπουδές και στην πορεία, και, πάνω απ’ όλα, χαρακτήρα.
Για την ίδια, χαρακτήρας σημαίνει επιμονή, υπομονή και διπλωματία. Είναι τα στοιχεία που, όπως επισημαίνει, χρειάζεται ένας μουσικός για να σταθεί και να προχωρήσει σε παγκόσμιο επίπεδο, μαζί με την ικανότητα να περιμένει τη σωστή στιγμή και το κατάλληλο timing για να αποδώσουν οι προσπάθειές του.
Παρά τις πολλές εμφανίσεις της και τη μεγάλη εμπειρία που έχει αποκτήσει, η στιγμή λίγο πριν βγει στη σκηνή παραμένει έντονη. Η ίδια όμως δεν μιλά για άγχος με την έννοια του φόβου, αλλά για αδρεναλίνη, την οποία θεωρεί απαραίτητη για να μένει ζωντανή η ερμηνεία.
«Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου εκτός σκηνής. Πάνω στη σκηνή νιώθω πάρα πολύ καλά», τονίζει, προσθέτοντας ότι η αδρεναλίνη βοηθά ώστε ένα έργο να παραμένει ζωντανό κάθε φορά που παρουσιάζεται στο κοινό.
Με αισιοδοξία μιλά και για το μέλλον της κλασικής μουσικής. Όπως παρατηρεί, τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει αισθητά η ηλικιακή σύνθεση του κοινού, με όλο και περισσότερους νέους να επιλέγουν τις αίθουσες συναυλιών.
Τη μεταβολή αυτή τη συνδέει τόσο με τον τρόπο που η κλασική μουσική προβάλλεται πλέον από τα μέσα ενημέρωσης και τα νέα μέσα, όσο και με το πώς οι ίδιοι οι καλλιτέχνες πλησιάζουν το κοινό και παρουσιάζουν το ρεπερτόριό τους.
«Το μέλλον της κλασικής μουσικής δεν είναι ποτέ στατικό», επισημαίνει. Για τη Θεοδοσία Ντόκου, το καλλιτεχνικό τοπίο εξελίσσεται συνεχώς, αναζητά νέες κατευθύνσεις και μένει ταυτόχρονα πιστό στην ουσία του.
Σε αυτή την αλλαγή, όπως λέει, ρόλο έχουν οι μεγάλες ορχήστρες και οι πολιτιστικοί οργανισμοί στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ασία, αλλά και η νέα γενιά μουσικών, συνθετών και ερμηνευτών που αποκτά ολοένα ισχυρότερη διεθνή παρουσία. Οι συναυλίες, τα σύνολα μουσικής δωματίου, οι διαφορετικές παραγωγές και οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες διαμορφώνουν ένα πιο ζωντανό περιβάλλον και φέρνουν την κλασική μουσική πιο κοντά στους νέους.
Μέσα σε αυτή τη διεθνή πορεία, η Ρόδος παραμένει ξεχωριστή στη ζωή της. Η Θεοδοσία Ντόκου μιλά με ιδιαίτερη αγάπη για το νησί και κυρίως για τη θάλασσα, την οποία θεωρεί καθοριστική για όσους μεγαλώνουν σε νησιωτικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με την ίδια, οι νησιώτες έχουν πιο ανοιχτούς ορίζοντες, βλέπουν διαφορετικά τα πράγματα, παίρνουν πιο γρήγορα αποφάσεις και είναι πιο πρόθυμοι να πάρουν ρίσκα. «Το να μεγαλώνεις δίπλα στη θάλασσα είναι ευλογία», σημειώνει.
Όποτε της το επιτρέπουν οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, επιστρέφει στη Ρόδο και προσπαθεί να παρουσιάζει τη δουλειά της στο κοινό του νησιού. Μιλά επίσης με ιδιαίτερη θέρμη για τη μακρόχρονη συνεργασία της με τη Διεύθυνση Πολιτισμού του Δήμου Ρόδου και για τη στήριξη που έχει δεχθεί όλα αυτά τα χρόνια.
«Η Ρόδος είναι ένας τόπος πολύ αγαπημένος για μένα. Είναι και θα είναι πάντα μέσα στην καρδιά μου», υπογραμμίζει.
Αν μπορούσε σήμερα να συναντήσει τη μικρή Θεοδοσία των 12 ετών, που μόλις ξεκινούσε πιάνο, δεν θα της ζητούσε να αλλάξει τίποτα. Θα της έλεγε να συνεχίσει τον ίδιο δρόμο, καθώς για την ίδια ακόμη και τα λάθη είναι κομμάτι της πορείας ενός ανθρώπου και κάθε επιλογή οδηγεί στην επόμενη, διαμορφώνοντας τελικά και τον άνθρωπο και τον καλλιτέχνη.
«Θα έκανα τα ίδια λάθη και θα έκανα τις ίδιες επιλογές», λέει, εξηγώντας ότι μέσα από τη συνολική διαδρομή χτίζεται η προσωπικότητα και η καλλιτεχνική ταυτότητα κάθε δημιουργού. Στη δική της περίπτωση, όλες αυτές οι εμπειρίες την οδήγησαν σε μια ανεξάρτητη και προσωπική προσέγγιση στην ερμηνεία του πιάνου.
Ένα ακόμη μεγάλο κεφάλαιο της διεθνούς δραστηριότητάς της είναι το China Music Series, του οποίου είναι ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια. Πρόκειται για μεγάλη διεθνή διοργάνωση κλασικής μουσικής στην Κίνα, με συναυλίες σε σημαντικές αίθουσες και τη συμμετοχή κορυφαίων ονομάτων της παγκόσμιας σκηνής.
Στη μέχρι σήμερα πορεία της διοργάνωσης έχουν συμμετάσχει καλλιτέχνες όπως η Μάρτα Άργκεριχ, ο βιολονίστας Μαξίμ Βενγκέροφ, οι τσελίστες Στίβεν Ίσερλις και Μίσα Μάισκι και ο βιολονίστας Γκιλ Σαχάμ, μαζί με πολλούς ακόμη διακεκριμένους μουσικούς.
Η φετινή δράση του China Music Series εκτείνεται από τα τέλη Οκτωβρίου έως τις αρχές Νοεμβρίου, με συναυλίες σε μεγάλες κινεζικές πόλεις και τη συμμετοχή σημαντικών διεθνών καλλιτεχνών.
Από ένα κορίτσι στη Ρόδο που ξεκίνησε πιάνο στα 12 του χρόνια μέχρι τις μεγάλες αίθουσες συναυλιών και τις συνεργασίες με κορυφαίες προσωπικότητες της κλασικής μουσικής, η πορεία της Θεοδοσίας Ντόκου δείχνει μια διαδρομή χωρίς έτοιμες συνταγές. Με δουλειά, επιμονή, υπομονή, σωστές αποφάσεις, αλλά και λάθη που, όπως η ίδια πιστεύει, είναι εξίσου απαραίτητα για να διαμορφωθεί η ταυτότητα ενός καλλιτέχνη.
Μιχάλης Μαστής
*Επισυνάπτεται φωτογραφία που παραχώρησε για χρήση η κ. Ντόκου
